Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/1409 K.2021/2646

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; 04/01/2004 tarihinde vefat eden babaannesi ... ’in ...noterliğince düzenlenen 05/01/2001 tarihli vasiyetnamesi ile 4228 parsel sayılı taşınmazı ile 3620 parsel sayılı taşınmazdaki hissesini kendisine vasiyet ettiğini ileri sürerek, vasiyetnamenin tenfizi ile taşınmazlarda mirasbırakan adına olan tapu kayıtlarının iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Davalı ... ve Hurdem, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, vasiyetnamenin tenfizi (yerine getirilmesi) istemine ilişkindir.

Vasiyetnamenin tenfizi davaları (tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini de kapsadığından) nisbi harca tabidir.

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun “Harcı Ödenmeyen İşlemler” başlığını taşıyan 32. maddesi; “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak, ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmünü içermektedir.

Yukarıda belirtilen madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktar ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Dosya kapsamından; davanın açıldığı tarihte, davaya konu 4228 parsel sayılı taşınmaz ile 3620 persel sayılı taşınmazdaki hissenin değerinin bildirilmediği, bu nedenle davacı tarafça maktu başvuru harcı ile maktu karar ve ilam harcının yatırıldığı, yargılama sürecinde de taşınmazların değerlerinin tespit edilip bakiye karar ve ilam harcının tamamlanmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler göz ardı edilerek, usulünce yatırılmış yargı harcı olmadan yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Bundan ayrı, vasiyete konu taşınmazlardan 3620 parsel sayılı taşınmazda, mirasbırakan ....’in dava dışı kişilerle birlikte elbirliği mülkiyeti hükümleri uyarınca ortak olduğu anlaşılmaktadır.

Mirasbırakanın; elbirliği halinde malik olduğu 3620 parsel sayılı taşınmaz hakkında verilecek tenfiz kararının infazı mümkün olmayacağından, bu taşınmazla ilgili davacıya iştirak halindeki mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürmesi için yetki ve süre verilmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözetilmemesi de doğru görülmemiştir.

Buna göre, mahkemece yapılacak iş; Harçlar Kanunu’nun 16. maddesine göre, öncelikle davacıya dava konusu taşınmazların değerini açıklatmak, bu konuda taraflar arasında ihtilaf çıkarsa 4228 parsel sayılı taşınmaz ile 3620 parsel sayılı taşınmazdaki mirasbırakının hissesinin değerini keşif yaparak belirlemek, tespit edilen değer üçerinden aynı Kanun’un 30. maddesi uyarınca bakiye karar ve ilam harcını davacıya ikmal ettirmek, ayrıca vasiyete konu edilen 3620 parsel sayılı taşınmaz bakımından elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürmesi için davacıya yetki ve süre vermek, bu işlemlerin ikmali halinde de delilleri bu çerçevede değerlendirip tartışarak doğru sicil oluşturma ilkesi gereğince infazı kabil karar vermek olmalıdır.