Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/1488 K.2021/3304

Taraflar arasındaki kiralananın tahliyesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar; dava dışı ... ile birlikte paylı malik oldukları dava konusu taşınmazda, davalı şirketin 01/08/1997 tarihli kira sözleşmesi gereği kiracı olarak bulunduğunu, Türk Borçlar Kanununun 347/1. maddesi uyarınca taşınmazın tahliyesinin talep edildiği ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmesine rağmen taşınmazın tahliye edilmediğini belirterek, Türk Borçlar Kanununun 347/1. maddesi gereğince taşınmazın tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; dava konusu taşınmazda 01/08/2012 tarihli sözleşme gereği kiracı olarak bulunduğunu, önceki sözleşmeye dayanılarak Türk Borçlar Kanununun 347. maddesi uyarınca tahliye talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne yönelik olarak verilen karar, Dairemizin 22.11.2017 tarih, 2017/6756 E.-2017/16311 K. sayılı ilamı ile; 01/08/2012 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesine değer verilerek, TBK’nun 347. maddesi uyarınca koşullar gerçekleşmeden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davanın reddine karar verilmiş; söz konusu karar davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin dayandığı bilgi ve belgelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK). Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun ya da Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir.

Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında dava konusu kiralananın tahliye edilmiş olması nedeniyle, kiralananın tahliyesine yönelik dava konusu muaraza ortadan kalkmıştır.

Bu noktada, mahkemece; HMK'nun 331 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunun tespiti ve o tarafın yargılama giderlerine mahkum edilmesi gerekir.

Eldeki davada; davacı, 22.11.2017 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, davanın açıldığı andaki duruma göre dava açmakta haksızdır. Eş söyleyişle davalı, davanın açılmasına sebebiyet vermemiştir. Bu nedenle yargılama giderlerine yönelik kurulan hüküm yerinde ise de, dava konusu kiralananın yargılama sırasında tahliye edilmiş olduğu anlaşılmakla, mahkemece, bu nedenle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğidir.