Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/1746 K.2021/12299

Davacılar ..., ..., ... ile davalı ... aralarındaki alacak davasına dair Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 12/06/2017 tarihli ve 2016/124 E. 2017/231 K. sayılı hükmün onanması hakkında Dairemizce verilen 23/12/2020 tarihli ve 2020/4270 E. 2020/8227 K. sayılı karara karşı davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar vekili, davacılardan ...'ın, 10.09.2002 tarihinde ... Lisesi'nde eğitime başladığını, 27.10.2007 tarihinde ise ... Okulu Komutanlığından ilişiğinin kesildiğini, davalı idarenin 26.12.2008 tarihli yazısı ile davacı ...'ye ve diğer davacı ve kefillere toplam 46.353,95 TL borç bildirimi yaptığını belirterek bildirilen bu borçtan fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 26.000,00 TL'sinden dolayı borçlu ve sorumlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş; hüküm, tarafların temyizi üzerine Yargıtay 18. Hukuk Dairesince bozulması üzerine ilk derece mahkemesince karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup, davacılar vekilince hükmün temyizi üzerine Dairemizin 2020/4270 Esas 2020/8227 Karar sayılı kararı ile onanmış, bu sefer davacılar vekilince kararın düzeltilmesi istenmiştir.

Davacılardan ...'ın, askeri lise ve harp okulu eğitim öğretimi süresince ilişiğinin kesildiği 31.10.2008 tarihine kadar devletçe yapılan masraflar karşılığı ödetmeye esas eğitim masraflarının asıl borçlu ... ile diğer davacı kefillerin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları dosya kapsamından anlaşılmıştır. Dava devam ederken ...

Okulu Komutanlığından davacı ...'ye gönderilen borç yazısı gereği, 18.698,39 TL'si asıl borç, kalan 16.109,61 TL'yi işlemiş faiz olmak üzere toplam 34.808,00 TL ödemenin davacı ... tarafından 26/12/2014 tarihinde ihtirazi kayıtla yapıldığı anlaşılmaktadır.

31/07/2016 tarihinde yürülüğe giren 669 Sayılı KHK'nın 105. maddesinin 2.fıkrasında "Bu KHK'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadar herhangi bir sebeple TSK'ne bağlı Askeri Okullardan ayrılan veya çıkarılan askeri öğrencilere ilgili mevzuat uyarınca borç çıkarılmaz, çıkarılmış borçlar tahsil edilmez ve başlatılmış işlemler durdurulur.

KHK'nın 10. maddesinin 8.fıkrası ile yukarıdaki maddeye açılmış olan davalarda yargılama gideri ve vekalet ücretlerine hükmolunamaz, hükmolunanlar tahsil edilmez" hükümleri yer almıştır.

Davalı vekili tarafından, 669 Sayılı KHK ve 670 Sayılı KHK'lerin yürürlüğe girdiği, bu hükümlere göre yapılan tahsilatların iade edilemeyeceği belirtilmiştir. Ancak, dava konusu olan borcun dava devam ederken ödenmesi nedeniyle, dava, niteliği itibariyle istirdat davasına dönüşmüştür.

Mahkemece, davacı tarafından 26/12/2014 tarihinde yapılan ödeme, KHK'nın yürürlüğe girmesinden önce yapıldığından, 669 sayılı KHK'nın 105/2 fıkrasındaki hükümlere göre "yapılmış olan tahsilatların iade edilmeyeceği" belirtildiğinden, bu gerekçeyle davanın konusuz kalmasından dolayı karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Ne var ki, yukarıda açıklanan KHK ilgili maddeleri rızai ödemeye ilişkindir.

Davacı ... tarafından yapılan ödeme rızai bir ödeme olmayıp, kendisine davalı İdare tarafından gönderilen borç yazısı üzerine ihtirazi kayıtla yapılan bir ödemedir. Hal böyle olunca, dava konusu borcun rızaen ödenmediği kabul edilerek, yapılan ödemenin istirdadına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Kararın bu nedenlerle bozulması gerekirken, zuhulen onanmasına karar verildiği bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 23.12.2020 tarihli 2020/4270 E. 2020/8227 K. sayılı onama kararının kaldırılmasına ve mahkeme kararının bu yönden bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.