Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/4259 K.2021/6870

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; yapımı devam eden olan kuyu ve tesis ile ilgili elektrik aboneliği işlemleri henüz sonuçlanmadan davalı şirkete bağlı görevliler tarafından kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla tutanak düzenlendiğini, akabinde davalı şirket tarafından 19.479 TL kaçak tüketim bedeli tahakkuk ettirildiğini, kuyu ve tesisin yapıldığı taşınmazda buğday ekili olduğunu, buğday ürünü için de su kullanılmasına gerek olmadığını, tutulan tutanak ve yapılan tahakkukun yönetmeliğe aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı; davacının tesisinde abonelik tesis edilmeden elektrik tükettiğinin, dolayısıyla kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, bu nedenle yapılan tahakkukun doğru olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının ikili anlaşma olmadan bağlantı yaparak abonesiz ve sayaçsız şekilde kaçak elektrik kullandığı, davalı şirketin davacıdan 18/03/2013 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağındaki tespitlerden dolayı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 28, 29 ve 30.maddeleri çerçevesinde davacıdan talep edebileceği kaçak enerji bedelinin bilirkişi tarafından 19.417,24 TL olarak belirlendiği,

ancak Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2014/11556 E. 2014/15435 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere kayıp-kaçak, dağıtım, iletim ve PSH bedellerinin tüketiciden tahsil edilemeyeceği, bu nedenle davacıya fatura edilen 1.616,54 TL dağıtım bedeli, 367,63 TL İletim bedeli, 170,21 TL PSH bedeli ve 1.499,04 TL kayıp-kaçak bedelinin mahsubu ile davacının davalı şirkete 15.106,20 TL borçlu olduğunun, 4.311,04 TL borçlu olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karar, davalı ile katılma yolu ile davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1)Davacı tarafın katılma yolu ile temyiz isteminin incelenmesinde;

Davacı, davalı tarafın temyiz dilekçesine karşı düzenlediği temyize cevap dilekçesinde karara ilişkin temyiz itirazlarını ileri sürmüşse de söz konusu dilekçenin HUMK'nın 433. maddesinde öngörülen on günlük yasal süre içerisinde mahkemeye verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafın katılma yolu ile temyiz isteminin reddi gerekir.

2) Davalının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; 28/07/2015 tarihli bilirkişi raporunda, davacının kaçak elektrik tüketimi nedeniyle davalı

şirkete 19.145,04 TL borçlu olduğu belirlendiği, ancak mahkemece bu miktardan davacıya fatura edilen dağıtım, iletim, PSH ve kayıp-kaçak bedelinin mahsup edilerek bakiye kalan miktar üzerinden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/05/2014 tarihli ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın "Vergi Ödevi" başlıklı 73. maddesindeki “...

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, iletim, dağıtım, sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedeli uygulamasının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği,

özellikle kaçak bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Ne var ki, temyiz aşamasında 17/06/2016 tarihli ve 29745 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK'nın Kanun'daki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir.

Yine, 6719 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen;

Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." ;

Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir.

Görüldüğü üzere, 6719 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinde yapılan değişiklikler ile mahkeme gerekçesinde yer verilen bedeller konusunda, davanın açıldığı tarihteki içtihat durumundan farklı ve yeni bir düzenleme getirilmiş; hem de, geçici 20. maddeyle, anılan düzenleme devam etmekte olan davalarda da uygulanacak şekilde geçmişe yürütülmüştür.

Buna göre, mahkemece; kaçak tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri ile bu yönetmeliğin 15. maddesi uyarınca hazırlanarak 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren uygulamaya konulan Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar hakkındaki 622sayılı kurul kararının 1. maddesinin (A), (B), (C), (D) bentlerinin ve özellikle "Tahakkuk" başlıklı (E) bendinde yer alan "Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar tek terimli aktif enerji tarifesi üzerinden yapılır.

Yapılan hesaplamalarda kademe, puant, güç, reaktif ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz." hükmünün tartışılıp değerlendirilmesi, gerekirse bilirkişiden ek rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.