Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/4799 K.2021/12527

Taraflar arasındaki ayıba karşı sorumluluk davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalılardan ...den ikinci el olarak satın aldığı aracın seyir halinde iken arıza yaptığını, bu arızanın sebebinin supaplarındaki eğilme olduğunun tespit edildiğini ve aracın gizli ayıplı olduğunu ileri sürerek; aracın ayıpsız misli ile değişimini, olmadığı takdirde araç için ödenen bedelin ve motor söküm ücreti olarak kendisinden alınan 702,10TL' nin davalılardan tahsilini talep etmiştir. Davalılar, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece; davacının davalılardan ... Motorlu Araçlar San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, ... Turizm Taşımacılık Tic. A.Ş. ile ... Otomotiv Servis Tic.

A.Ş yönünden kısmen kabulü ile dava konusu aracın ücretsiz olarak onarılmasına ve 702,10TL alacağın davalılardan tahsiline dair karar, davacı ve davalılardan ...nin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 04/12/2018 tarihli ve 2016/18511E. - 2018/11631 K. sayılı kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu aracın motor arızasının krank mili ile supapları tahrik eden kam mili arasındaki uyumun bozulması nedeniyle supapların pistonlara çarpmasından meydana geldiği tespitinin yapıldığı ve mahkeme tarafından da bu hatanın üretimden kaynaklı hata olduğu gerekçesine dayanılarak hüküm kurulduğu,

ancak hükme esas alınan rapora temyiz eden davalı tarafından aracın 22/02/2008 tarihinde trafiğe çıktığı ve 84.000 km’de motor arızası veren araçta 6 yıllık kullanım sonucundan üretimden kaynaklı hatadan söz edilemeyeceği gerekçesi ile itiraz edildiği, itiraz üzerine alınan ek raporun da itirazları karşılamadığı, bu sebeple bu konuda rapor düzenlemeye ehil ve donanımlı bir üniversiteden, konularında uzmanların bulunduğu, akademik kariyere sahip 3 kişilik farklı bir bilirkişi heyetinden dosya kapsamını değerlendiren ve temyiz eden davalının da itirazlarını karşılar nitelikte rapor alınması gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; davanın davalılardan ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açmış olduğu davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden ise reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, ayıplı malın iadesi olmadığı takdirde ödenen bedelin ve yapılan masrafın tahsili istemine ilişkindir.

Bozma öncesi alınan 20/01/2015 kök ve 30/06/2015 tarihli ek raporda; dava konusu aracın motor arızasının krank mili ile supapları tahrik eden kam mili arasındaki uyumun bozulması nedeniyle supapların pistonlara çarpmasından kaynaklandığı ve dava konusu araçta iki adet kam mili bulunduğu,

krank mili ile kam milleri arasındaki hareket iletimi krank mili dişlisi, kam mili dişlileri ve bu dişlileri bağlayan zincir mekanizması ile zincir gergisinden oluştuğu ve aracın supap tahrik mekanizmasında bulunan elemanların periyodik bakımı olan veya belirli bir çalışma süresi/mesafesi sonrası periyodik olarak değiştirilmesi gerek parçalar olmadıkları ve çalışma prensibi gereği, sürücünün supap tahrik mekanizmasının çalışması üzerinde etkisi bulunmadığı,

ekonomik ömürleri motor ömrüne eş olan parçalarda ortaya çıkan arıza, arızalı parçanın dışında, kam milleri ile krank mili arasındaki uyumun bozulması nedeniyle, supaplara, supap kılavuzlarına, pistonlara ve pistona bağlı elemanlar ile bu elemanların yataklarına da zarar vererek hasarın boyutlarının artmasına neden olduğu, araçtaki arızanın kullanım hatasından kaynaklanmadığı ve üretim kaynaklı olduğu,

satın alma esnasında makul ve yeterli inceleme ile anlaşılamayacak nitelikte ve hasarın onarım halinde ise yapılacak işlemlerin motorun orijinal yapısını bozacak olması sebebi ile araçta değer kaybına yol açan gizli ayıp niteliğinde olduğu tespiti yapılmıştır.

Mahkemece bozmaya uyularak alınan 29/11/2019 tarihli raporda ise; dosya içerisinde sadece olayın vuku bulmasından sonraki iş emirlerinin mevcut olduğu, davacının kullanımına ait önceki döneme ilişkin servis kayıtlarının bulunmadığı, belirtilen hasar oluşumunun ise ancak triger kayışının kopması ya da diş atlaması ile meydana gelebileceği, aracın triger kayışının bu kilometreler içerisinde değişmiş olması gerektiği, değişiminin gerçekleştirilmediği takdirde kusurun davacıda, aracın servise girmesi ve servis tarafından bu değişikliğin yapılmamış olması ya da kullanıcının bu konuda uyarılmamış olması halinde ise servis kusurlu olduğu ancak her iki durumda da meydana gelen arızanın üretimden kaynaklanmasının mümkün olmadığı bildirilmiştir.

Bozma öncesi alınan raporda araç üzerinde inceleme yapılmış ve arızanın meydana gelmesi ile servise alınması sonrası ortaya çıkan servis kayıtları değerlendirilmiş ve triger kayışına ilişkin bir arıza ya da hasar tespitinde bulunulmamıştır.

Bozma sonrası alınan raporda ise, söz konusu arızanın triger kayışından da meydana gelebileceği tespiti yapılmış ve aracın triger kayışının bu kilometreler arasında değişmesi gerektiği belirtilmiş, triger kayışı değişmedi ise sorumluluk davacıya, servise girdiği halde değiştirilmedi ya da kullanıcı bilgilendirilmedi ise sorumluluk satıcıya yüklemiştir.

Ayrıca aynı raporda; triger kayışına yönelik tespit açıklığa kavuşturulmamış, denetime elverişli olmayan şekilde sadece bu kilometrelerde değişmesi gerektiği bildirilmekle yetinilmiştir. Ancak her aracın ve firmanın triger kayışı değiştirme politikası farklı olduğu gibi bazı hallerde kilometreye bazı hallerde ise aracın kullanım yılına göre değişiminin gerçekleştirildiği açıktır.

Dosya içerisindeki iş emirleri incelendiğinde yağ filtresi, hava filtresi veya antifriz gibi basit işlere ilişkin kayıt açılmasına rağmen triger kayışına yönelik olarak bir kayıt açılmamıştır. Dolayısıyla arızanın triger kayışından kaynaklanması halinde buna ilişkin de değişimi için servis tarafından kayıt açılmış olması gerektiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece; aracın yargılama sırasında halen kullanılıyor olması sebebi ile artık keşif yapılması fayda sağlamayacağından, alanında uzman ve önceki bilirkişiler dışında Üniversite öğretim üyelerinden oluşturulacak bilirkişi heyetinden dosya içerisindeki servis iş emirleri incelenerek arızanın üretimden kaynaklı olup olmadığı, üretimden kaynaklı değil ise kullanıcı hatası ya da bakım eksikliği veya servisin bakım esnasındaki kusurundan kaynaklı olup olmadığı hususlarında çelişkiyi giderir nitelikte rapor alınması gerekir iken, eksik ve çelişkili rapora dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.