Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/5613 K.2021/12660

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali davasının usulden reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara, bölge adliye mahkemesince uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ...'dan 27 adet süt ineği satın aldığını, satış bedeline mahsuben 10.000TL'yi 08/03/2017 tarihinde elden davalı ...'a ödediğini, 212.500TL'yi ise 15/03/2017 tarihinde banka havalesi yoluyla davalı ... babası olan diğer davalı ...'in hesabına gönderdiğini, ancak aldığı hayvanların ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden döndüğünü, bu nedenle davalılar ile protokol düzenleyerek hayvanlarınn iadesi karşılığında 216.000TL kambiyo senedi düzenlenmesi konusunda anlaştığını, tahsil edemediği 186.500TL için icra takibi başlattığını ancak davalıların haksız yere itiraz ederek takibi durduklarını ileri sürerek, davalıların takibe vaki itirazlarının iptalini ve lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ...; sözleşmenin tarafı olmadığını, diğer davalı ...; davacının mükerrer tahsilat yapma amacında olduğunu, kambiyo senedi olduğu halde buna dayanmaksızın protokole dayalı ilamsız icra takibi yaptığını savunarak, davanın reddini dilemişlerdir.

İlk derece mahkemesince; davalı ... yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, diğer davalı ... yönünden dava ispatlanamadığından esastan reddine dair verilen karar, davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine, bölge adliye mahkemesince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda, davacının istinaf isteminin esastan reddi ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde yapılmadığından

davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece verilen 10/02/2021 tarihli ve 2020/11617 E. 2021/1263 K. sayılı kararla;“...İcra dairesinin yetkisizliğine ilişkin olarak davacı tarafından istinaf başvurusunda bir itiraz ileri sürülmemiş olup, istinaf incelemesinde resen dikkate alınamaz. İstinaf mahkemesince davacının istinaf dilekçesinde belirttiği istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapılması gerekirken istinaf dilekçesinde belirtilmeyen ve kamu düzenine de genel aykırılık kapsamında bulunmayan ve re'sen gözetilecek hususlardan olmayan yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi hatalıdır...” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; Dairece verilen bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, ilk derece mahkemesi kararı yerinde olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 373 üncü maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

"(2) Bölge adliye mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir.

(3) Bölge adliye mahkemesi, 344 üncü madde uyarınca peşin alınmış olan gideri kullanmak suretiyle, kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra Yargıtayın bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verir.".

Açıklanan bu hükümler uyarınca, bozma kararına uyan bölge adliye mahkemesi, bozma kararı uyarınca inceleme yaparak yeniden esas hakkında karar verir.

Somut olayda; bölge adliye mahkemesince HMK'nın 373 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyulduğuna göre, bundan sonra yapılacak iş; bozmaya uygun olarak, yeniden esas hakkında karar vermekten ibarettir. Buna rağmen, bölge adliye mahkemesince Yargıtay bozma kararı yanlış yorumlanarak, daha öncesinde kaldırılmasına karar verilen, dolayısıyla hükümsüz hale gelen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı tarafın yapmış olduğu istinaf başvurusunun tekrardan incelenerek esastan reddine karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2) Bozma nedenine göre, davacının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.