Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/5754 K.2021/12237

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar; Özel Gürkan Sağlık Hizmetleri Limited Şirketinin mesul müdürü ve muhasebe sorumlusu olduklarını, davalı kurum tarafından tıp merkezi hakkında düzenlenen 11/07/2014 tarihli rapor ile 98.837,90 TL kurum alacağının kendilerinden tahsil edileceğinin bildirildiğini, davalı kurumun tek yanlı olarak düzenlediği hükümlerin genel işlem koşulu olduğunu ileri sürerek, borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davacılar tarafından kuruma fatura edilen dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; davalı kurum görevlisi müfettişin düzenlediği rapordaki olaylara itibar edilerek davacıların davalı ... zarara uğratmak amacının tespiti olgusu olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı şirketten 98.837,90 TL’nin tahsilinin mümkün olmadığının tespiti suretiyle çekişmenin giderilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı kurum istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; davacının tüketici konumunda olmadığı, tacir vasfıyla hareket edip sözleşme serbestisi içinde ilgili sözleşmeyi imzaladığı ve bu sözleşmeyle bağlı olduğu, kurumun zararını tahsil istemi ve uyguladığı müeyyidenin yerinde olduğu gerekçesiyle, davalının istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine dair verilen karar, davacının temyizi üzerine, Dairece verilen 18/02/2021 tarihli ve 2020/2195 E. 2021/1684 K. sayılı kararla;

(...Davacılardan ..., Özel Şifa Tıp Merkezi adlı işyerinin sahibi Özel Gürkan Sağlık Hizmetleri Limited Şirketinin ortağı ve temsile yetkili müdürü, diğer davacı ...’da muhasebe sorumlusu olarak çalışanıdır. Davalı SGK ile dava dışı şirket namına yapılmış olan özel sağlık hizmeti sunucularından sağlık hizmeti satın alım sözleşmesi nedeniyle doğan alacaktan dolayı şahsen mesul olmaları 6762 sayılı TTK'nın

336 ncı maddesi uyarınca söz konusu olamayacağından, davacıların davasının kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir...) gerekçesiyle bozulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde; davalı kurumun istinaf başvurusunun reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına; davacıların davasının kabulü ile SGK Kocaeli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Kocaeli Sağlık Sosyal Güvenlik merkezinin davacı ... hakkında düzenlediği 14/11/2014 tarih ve 5674000 sayılı ceza yazısı ile davacı ... hakkında düzenlediği 14/11/2014 tarih ve 5673989 sayılı ceza yazısının iptaline, davacıların bu ceza yazılarından dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiş; karar, davalı kurum tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373 üncü maddesinin ilgili bölümü şöyledir: "....Bölge adliye mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesi veya uygun görülen diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderilir.

Bölge adliye mahkemesi, 344 üncü madde uyarınca peşin alınmış olan gideri kullanmak suretiyle, kendiliğinden tarafları duruşmaya davet edip dinledikten sonra Yargıtayın bozma kararına uyulup uyulmayacağına karar verir..."

Zira, artık burada ilk derece mahkemesinin bir kararı mevcut değildir; bozulan karar bölge adliye mahkemesinin kararıdır, bu nedenle dosya kararı bozulan mahkemeye gönderilmektedir. Bölge adliye mahkemesi, yaptığı değerlendirmede bozma kararının doğru olduğu kanaatine varırsa bozmaya uyma kararı verecektir. Bu kararın anlamı, bölge adliye mahkemesinin vermiş olduğu önceki kararının hatalı olduğu ve Yargıtayın bozma kararı doğrultusunda yeniden inceleme yaparak bir karar vereceğidir. Bozmaya uyma kararı ile bozma kararı lehine olan taraf için bir usuli müktesep hak doğar (Pekcanıtez Usul-Medeni Usul Hukuku, 15. Bası, İstanbul 2017 III.Cilt, Sh.2302 vd.).

Somut olayda; bölge adliye mahkemesi tarafından, bozma kararına uyulduğuna göre, bundan sonra yapılacak iş; bozmaya uygun olarak, yeniden esas hakkında karar vermekten ibarettir. Buna rağmen, bölge adliye mahkemesince Yargıtay bozma kararı yanlış yorumlanarak, daha öncesinde kaldırılmasına karar verdiği, dolayısıyla hükümsüz hale gelen ilk derece mahkemesi kararına karşı davalının yaptığı istinaf başvurusunun tekrardan incelenerek esastan reddine, ilk derece mahkemesi kararının yeniden kaldırılmasına karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, HMK'nın 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.