Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2021/9079 K.2022/4903

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen el atmanın önlenmesi ve alacak davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalılardan ... Madencilik Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalılardan ... Madencilik Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalılardan ... Madencilik Nak. San. Tic. Ltd.Şti ile imzaladığı 01.04.2010 tarihli rödevans sözleşmesi ile 4. grup linyit kömürü cinsi İR - 3703/18 Ağustos 2003 ruhsat no ve tarihli 854,15 hektarlık maden sahasını 15 yıl süre ile kiraladığını ancak kiralanan sahanın davalılar tarafından izni ve bilgisi olmaksızın kullanılmaya başlandığını;

davalıların halen dahi faaliyetlerine devam ettiklerini, ilgili yasalar nezdinde rödevans sözleşmesi gereği belirlenen sahanın tüm kullanım ve işletim haklarının kiracı olarak tarafına ait olduğunu, davalıların kiralanan sahaya haksız müdahalede bulunduklarının Uzunköprü Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/1 D.İş, 2012/6 K. sayılı tespit dosyası ile de tespit edildiğini, bu dosyadan verilen tedbir kararının 25.01.2012 tarihinde Uzunköprü İcra Müdürlüğünün 2012/148 esas sayılı dosyası ile uygulandığını, davalıların haksız müdahalede bulundukları süreç içinde tarafına ait kömürü çıkarıp sattıklarını,

davalıların dava konusu saha içinde haksız faaliyetleri neticesinde ne kadar zarar verdiklerinin belirsiz olduğunu, ileri sürerek; davalıların haksız müdahalelerinin men'ini, haksız müdahale neticesinde vermiş oldukları zararın tespiti ile tazminini, talep etmiştir.

Davalı ... Nak. San. Tic. Ltd.Şti.; davanın reddini dilemiş; diğer davalı ... ve Katkı Yakıt İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.Şti ise davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince; davanın kabulü ile 117.564,96 TL'nin 116.564,96 TL'sinin ıslah tarihi olan 28.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, el atma yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, davalı ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; davalı ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiş; karar, davalı ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” sulh hukuk mahkemesi görevlidir.

Davacı ve davalı ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti. Şti. arasında rörevans sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık, rödövans sözleşmesinden kaynaklanan el atmanın önlenmesi ve alacak istemine ilişkindir.Dava, 27/01/2012 tarihinde açılmış olmakla dava tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 4/1-a maddesi gereğince davaya bakma görevi sulh hukuk mahkemesine aittir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulmuş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.

2- Bozma nedenine göre, davalı ... Nak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.