Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/2023 K.2022/3648

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davalı ... yönünden verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına, davalı ...Ş. yönünden davanın reddine, yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalılardan ...’e vekaleten diğer davalı aleyhine açtığı menfi tespit davasının tarafların sulh sözleşmesi imzalaması sonucu feragatle sonuçlandığını, bu durumda Avukatlık Kanununun 165. maddesi gereğince her iki davalının da kendisine karşı gerek ..., gerekse karşı taraf vekalet ücretinden sorumlu olduğunu, bahse konu vekalet ücreti alacağının tahsili için başlatılan icra takibinin davalıların itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %40’ı olan 13.378,60 TL icra inkar tazminatının ve 3.979,12 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş, hükmün davalılarca temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince, davalı ...’in tüm temyiz itirazlarının reddine, diğer davalının temyiz itirazlarının kabulü ile davanın bu davalı yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararına karşı önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca direnme kararı uygun bulunmuş ve davalı ... T.A.Ş. den temlik alan ... Yönetimi A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

Dairemizin 09.06.2021 tarih ve 2021/3615 Esas ve 2021/6284 Karar sayılı ilamıyla davalı ... T.A.Ş. den temlik alan ... Yönetimi A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazları reddedilerek “...Hemen belirtilmelidir ki; kural olarak sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının kazanılmış hak (usulü müktesep hak) ilkesinin 28.6.1960 tarihli, 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da gözetilmesi ve uygulanması gerekeceği tartışmasızdır.

Yargıtay İçtihatı Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından 05.10.2018 tarihinde 2017/6 esas 2018/9 karar sayılı ilamla "İçtihadı birleştirmenin konusu, Avukatlık Kanununun 165. maddesinde yer alan ücret dolasıyla müteselsil sorumluluk hallerinden olan sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşma ile sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde karşı tarafın avukatı lehine her iki tarafın müteselsil olarak ödenmesinden sorumlu olacağı avukatlık ücreti kapsamına avukat ile iş sahibi arasında yapılan ücret sözleşmesine göre avukata ödenmesi gereken ... vekalet ücretinin girip girmediği hususudur....

Avukatlık bir kamu hizmeti olmakla birlikte ücret karşılığında müvekkiline hukuksal yardım hizmeti sunan avukat ile iş sahibi/müvekkili arasındaki ilişki bir özel hukuk ilişkisidir... Özel hukukta, bir borç ilişkisinden doğan alacak hakkı da nisbi hak niteliğindedir.

Böyle olunca alacak hakkı ancak o borç ilişkisi nedeniyle borçlu olan kişi ya da kişilere karşı ileri sürülebilir, yargısal kararlarda ve doktrinde borç ilişkilerinin nisbiliği ilkesi denilen bu ilke uyarınca sözleşmeler kural olarak yalnızca sözleşmenin tarafları bakımından hüküm ve sonuç doğururlar.... ... vekalet ücretinin iş sahibi ile hasmın müteselsil sorumluluğu kapsamında bulunduğunun kabul edilmesi hukuk güvenliği ilkesini zedeleyecektir.

Ayrıca vekalet ücreti avukatın yaptığı hukuki yardımın karşılığı olan bir meblağ veya değeri ifade ettiği halde avukattan hiçbir hukuki yardım almayan hasmın, karşı yanın yaptığı sözleşmeden doğan vekalet ücreti nedeniyle onun avukatı lehine müteselsilen sorumlu tutulması, avukatlık ücretinin mahiyet ve amacına da uygun değildir.

Tarafların aralarındaki dava ve uyuşmazlığı sulh ile sonuçlandırmaları her şeyden önce dava açılmakla bozulan toplumsal barış ve huzurun yeniden tesis edilmesini sağladığı gibi tarafların bir an önce hak ve alacaklarına kavuşmasını da temin etmektedir. Nitekim 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK'nın 140/2. maddesinde hakimin tarafları sulhe davet edeceği düzenlenerek sulh teşvik edilmiştir.

Böyle olunca, usul hukuku bakımından bu kadar önemli bir müessesenin önüne sözleşmenin tarafı olmayan kişinin ... vekalet ücretinden sorumlu tutulması şeklindeki bir engelin konulması da doğru olmayacaktır....Hal böyle olunca,

Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesinde düzenlenen "ücret dolasıyla müteselsil sorumluluk" hallerinden olan "sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşmayla sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde" karşı tarafın avukatı lehine her iki tarafın müteselsil olarak ödenmesinden sorumlu olacağı avukatlık ücreti kapsamına avukat ile iş sahibi arasında yapılan ücret sözleşmesine göre avukata ödenmesi gereken "... vekalet ücretinin" dahil olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde karar verilmiş olup, somut olaya ilişkin anılan İçtihatı Birleştirme Kararına göre, davalı ...

Yönetimi A.Ş.’nin davacının hak ettiği ... vekalet ücretinden sorumlu olmayacağının kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, yukarıda anlatılan İçtihatı Birleştirme Kararına göre değerlendirme yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir...” gerekçesiyle bozulmuş, bu kez mahkemece bozmaya uyularak davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davalıların sulh olması nedeniyle ödenmeyen ... ve karşı yan vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiş, ancak Dairemizin 09.06.2021 tarih ve 2021/3615 Esas ve 2021/6284 Karar sayılı bozma ilamının 2. bendinde yer alan hususlar değerlendirilmemiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmesine rağmen bozma ilamında belirtilen hususlara ve özellikle davalı ... T.A.Ş. den temlik alan ... Yönetimi A.Ş.’nin karşı yan vekalet ücretinden diğer davalı ... ile müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağı dikkate alınmamıştır. Ne var ki; bozma ilamına uyulmuş olmasına rağmen, yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir. Mahkemece, bozmaya uyulduğuna göre bozma ilamında belirtilen hususlarda değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.