Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/3200 K.2022/5289

Taraflar arasındaki tapu iptali tescil, bedel iadesi ve tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ... ile diğer davalı ... ...

A.Ş arasında imzalanan 20/06/2006 tarihli sözleşmeyle; ...’na ait Konya ili Meram İlçesi Kozağaç Mahallesinde bulunan 27108 ada 1 nolu parselde kayıtlı taşınmaza 512 daire yapılması ve yapılan dairelerden %25’inin Meram Belediyesi’ne ait olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra davalıların yoğun bir şekilde satış kampanyasına başladıklarını, ilgili Belediye Başkanının çeşitli ortamlarda projenin Meram Belediyesinin güvencesi altında yapıldığı ve bu projenin Meram Belediyesinin yüz akı projelerinden biri olduğu konusundaki açıklamaları nedeni ile halkta güven ve inanç oluşturulduğunu,

Meram Belediyesinin güven telkinleri dikkate alınarak Konya ili Meram İlçesi Kozağaç Mahallesi 27108 ada 1 nolu parselden ... 6. Kat 13 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın, ... ...

A.Ş.’den 140.000,00 TL bedel karşılığı satın alındığını ve satış bedelinin ödendiğini, sözleşmede teslim süresi 01/09/2008 tarihi olmasına rağmen davalılarca teslim yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, teslim ve tescil yönünden davalılara başvurulması üzerine Meram Belediyesi tarafından sözleşmenin feshedildiğinden bahisle bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini, fesih nedeniyle davalı ... ...

A.Ş.’nin işten el çektirilerek yapılan inşaatlara ... tarafından el konulduğunu belirterek satışa konu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tesciline, satışa konu taşınmazın eksiksiz hali ile rayiç değeri üzerinden belirlenecek tazminattan şimdilik 5.000,00 TL ile taşınmazın teslim tarihi olan 30/06/2009 tarihinden itibaren işleyecek kira bedeli ve uğranılan müspet zararın ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

tapu iptali ve tescil talebinin mümkün olmaması halinde evin bedeli için ödenen bedelden şimdilik 10.000,00 TL’sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile evin teslim edilmesi gereken tarihten bu yana işleyecek rayiç kira bedeli ve uğranılan müspet zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

İlk derece Mahkemesince, davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2012/5038 esas ve 2012/6057 karar sayılı ilamı ile onanmış olup, yapılan yargılama neticesinde bu kez davanın Meram Belediyesi yönünden reddine, diğer davalı yönünden kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde olmayan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava; terditli tapu iptal tescil ve tazminat taleplerine ilişkindir. Mahkemece, ... hakkında açılan davanın reddine, ... ... A.Ş. hakkında açılan davanın kısmen kabul ksımen reddine, 140.000,00 TL sözleşme kapsamında ödenen bedelin, 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, 130.000,00 TL'sine ıslah tarihi olan 31/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, tapu iptali ve tescil, kira kaybı bedeli, müspet zarar ve ödeme tarihinden itibaren ticari faiz isteğinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince, davalı Belediyenin de sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle temyiz edilmiştir.

Mahkemece, emsal alınarak bekletici mesele yapılan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na gönderildiği, Hukuk Genel Kurulu tarafından 16/05/2019 tarih, 2018/13-977 esas ve 2019/572 karar sayılı ilamıyla Meram Belediyesinin güven sorumluluğuna ilişkin direnme kararının onanmasına, diğer hususlara ilişkin incelemenin özel dairesi tarafından yapılmasına karar verildiği, verilen bu karara karşı başvurulan karar düzeltme isteminin yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 24/06/2020 tarih, 2020/13-215 esas ve 2020/464 karar sayılı ilamı ile reddedildiği,

güven sorumluluğu dışındaki hüküm yönünden temyiz incelemesi yapılması için dosyanın Yargıtay 3. Hukuk Dairesine gönderildiği, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı’nın 09/12/2020 tarih, 2020/9733 esas ve 2020/7589 karar sayılı ilamı ile kararın onanmasına karar verildiği, söz konusu onama kararına karşı başvurulan karar düzeltme isteminin Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı’nın 24/06/2021 tarih, 2021/3648 esas ve 2021/7257 karar sayılı ilamıyla reddedilmek suretiyle kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Yine aynı konuda aynı mahkemeye ait kararların da derecattan geçerek kesinleştiği görülmüştür.

Buna göre her ne kadar, davanın dayanağını 15/11/2008 tarihli satış sözleşmesinin oluşturduğu, ancak satışa konu taşınmazın satış tarihinden önce 28/05/2007 tarihinde 3. Kişi adına satılarak tapuya tescilinin yapıldığı, dava konusu taşınmazın bir kez temlik edilmekle temlik edenin taşınmaz üzerindeki haklarının ortadan kalktığından ve haklar temlik alana geçtiğinden dolayı şirketin daha sonra taşınmazı davacıya temlik etmesinin herhangi bir hak doğurmayacağı, bu nedenle dava konusu taşınmazın 28/05/2007 tarihinde dava dışı 3. kişi adına temlik edildiğinden, davacıya 15/11/2008 tarihinde yapılan temlikin geçersiz olduğu,

güven ilişkisinin ancak geçerli sözleşmelerde uygulama imkanına sahip olup geçersiz sözleşmelere davalı Belediyenin güven sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, davacının dayandığı sözleşme geçersiz olduğundan Belediyenin sorumluluğuna başvurmanın mümkün olmadığı, ancak geçersiz sözleşmelerde sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda herkes aldığını karşılıklı iade ile mükellef olduğu, bu durumda davacının ancak verdiğini sebepsiz zenginleşme kuralları gereğince ancak ...

A.Ş'den talep edebileceği, davacının dava dilekçesiyle ödenen bedelin tahsilini talep ettiği ve ıslah dilekçesiyle dava değerini 140.000,00 TL'ye çıkardığı, davacı vekili tarafından da denkleştirici adalet ilkesi uyarınca ödenen bedelin güncellenmesi yönünden talebinin bulunmadığı, belirtildiği üzere geçersiz sözleşme kapsamında tahsil edilen bedelden, sözleşmenin tarafı olan ...

A.Ş'nin sorumlu olup ancak bu şirketten talep edilebileceği gerekçesiyle Meram Belediyesi yönünden açılan davanın reddine, ... A.Ş yönünden açılan davanın kısmen kabulüne Mahkemece karar verilmişse de; yukarıda bahsedilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında da açıklandığı üzere, davalı ... Belediyesi'sinin sorumluluğu, sözleşmeye dayalı sorumluluk değil, güven teorisi gereği bir sorumluluktur. Davacı sözleşmeyi her ne kadar diğer davalı ...

A.Ş. ile akdetmişse de, diğer davalı ...'ye duyduğu güven üzerine, reklam ve afişlere, çeşitli söylemlere inanarak imzaladığını beyan etmiştir. Hal böyle olunca, emsal dosyalar da dikkate alınarak, davacının ödediği güven teorisi gereği bedelin iadesi talebinden, davalı ... A.Ş. ile birlikte diğer davalı ... Belediyesi'nin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu değerlendirilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.