Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/3486 K.2022/5132

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen yargılamanın iadesi davasının reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Yargılamanın iadesini isteyen davalı; davacılar tarafından davalılar ..., ... ile birlikte aleyhine açılan tazminat davasında davalı ... yönünden mahkemenin görevsizliğine, davalı şirket ve davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın, davalıların temyizi üzerine Yargıtayca davalı ... yönünden bozulduğu, davalı ...'ın karar düzeltme talebi üzerine de Yargıtayca, davalı ... yönünden davanın idari yargıda görülmesi ilişkin kararın yerinde olduğu, davalı ... yönünden ise yeniden kusur rapor alınması gerekçesiyle bozulduğu,

bozma üzerine alınan bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davacıların murisinin %100 kusurlu olduğu, davalıların kusurlarının olmadığı gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın yargı yolu yönünden reddine, davalı şirket ve davalı ... yönünden davanın reddine dair kararın, davacıların temyizi üzerine Yargıtayca, davalı şirket yönünden önceki bozma ilamı ile hükmün kesinleşmiş olması nedeniyle yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekçesiyle bozulduğu,

bozmaya uyan mahkemece davalı şirket yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, söz konusu kararın usulü nedenlerden kaynaklandığını, davalı şirket yönünden kesinleşen karardan sonra ortaya çıkan bu yeni durumun HMK'nın 374 vd maddeleri hükümleri doğrultusunda yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte olduğunu ileri sürerek; yeniden yargılama yapılarak davalı şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, yargılamanın iadesi koşullarının HMK'da tahdidi olarak sayıldığı, sonradan alınan bilirkişi raporunun 6100 sayılı HMK'nın 375/1-ç maddesi kapsamında aleyhlerine hüküm verildikten sonra ellerinde olmayan neden ile

elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olmasına dair yargılamanın iadesi sebebi vasfını taşımadığı gerekçesiyle, esasa girilmeden ön inceleme aşamasında davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, yargılamanın iadesini talep eden davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, yargılamanın iadesini talep eden davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde; "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olacağı", (1) sayılı Tarifenin "III-Karar ve ilam harcı" başlıklı (1/a) maddesinde; "Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68.31 oranında nisbi harç alınacağı", (1/e) maddesinde de; "Yukarıdaki nisbetlerin Bölge Adliye Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay ve Yargıtay'ın tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları içinde aynen uygulanacağı, 492 sayılı Harçlar Kanuna bağlı (1) sayılı tarifenin (III) kısmının ikinci bendinin (a)fıkrası uyarınca davanın reddi halinde maktu harç alınacağı belirtilmektedir.

Buna göre bölge adliye mahkemesince; yargılamanın yenilenmesi davasının reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararı aleyhine, iadeyi talep eden davalı şirket tarafından istinaf yoluna başvurulmuş olması nedeniyle, istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararla birlikte başvuran aleyhine maktu istinaf karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile nispi istinaf karar ve ilam harcına hükmedilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, kararın düzeltilerek onanması HMK'nın 370/2. maddesi hükmü gereğidir.