Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/3730 K.2022/5139

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen araç mülkiyetinin tepiti ve tescili/alacak davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalılardan ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; tanıdığı olan dava dışı ... aracılığıyla... plakalı aracının satımı için daha önce tanımadığı yine dava dışı ...ve ... isimli iki kişi ile bir araya geldiğini ve 73.500TL bedel karşılığında anlaştıklarını, aracın devir işlemleri için 05/07/2013 tarihinde noterliğe gittiklerini ancak, evrakı okumadan imzalaması nedeniyle noterlikte araç satış sözleşmesi değil davalılardan ... adına araç devir yetkisi içeren vekaletname çıkartıldığını ve sonradan farkettiğini, söz konusu işlemin tamamlanmasının ardından parayı almak üzere dava dışı ...ve ... ile Bakırköy ...

İncirli şubesine gittiğini ne var ki, bu kişilerin bir takım bahanelerle kendisini oyaladıklarını; bu süreç içerisinde de adına vekaletname düzenlenen davalı ...’nın aracı diğer davalı ...’a sattığını, aracın satışının iptalini istemek talebi ile Noterliğe geri gittiğinde öğrendiğini, durumun kolluk kuvvetlerine bildirilmesi üzerine aracın üzerine dolandırıcılıktan ötürü şerh konulduğunu, işbu hileli işlemlerden ötürü mağdur olduğunu ve aracın devri nedeniyle herhangi bir ücret de alamadığını,

soruşturma kapsamında yer alan ifadelerdeki çelişkiler ve diğer davalının parayı almadığını beyan etmesi karşısında hile ile iradesi fesada uğratıldığından bahisle; hileli işleme konu aracın tescilinin iptal edilerek adına tesciline, mümkün değil ise aracın satış tarihindeki değerinin şimdilik 20.000TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

06/02/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile araç tescili konusundaki talebini de saklı tutarak aracın bedelinin tahsiline karar verilecek olması halinde dava değerini 75.000TL’ye artırmış ve dava dilekçesinde istenmesi sehven unutulan yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 29/06/2018 tarihinde ise davalı ... yönünden davasından feragat etmiştir.

Davalı ...; aracının ücretini ödeyerek satın aldığını, bu sebeple isnatların asılsız olduğunu, davacının bahsi geçtiği şekilde devir yerine satış vekaleti verdiğini bilmemesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince; davalı ... hakkında açılan davanın feragat nedeni ile reddine, dinlenen taraf tanıkları ve soruşturma dosyası içinde bulunan şüpheli ...'nın beyanı dikkate alındığında ...'nın diğer şüphelilerin vergi borçlarından dolayı satış alamadıklarını söylemeleri üzerine araç satışı için vekaleti aldığını, araç bedelinin ... tarafından Kutluhan'a ödeneceğinin söylendiğini, yine aracı devrettiği ... isimli kişiyi önceden tanımadığını, hiç görmediğini, kendisine ... tarafından herhangi bir para ödenmediğini beyan ettiği dikkate alındığında davacıya bedelinin ödeneceği belirtilip,

oyalanmak sureti ile araç satışı için noterde vekalet vermesi sağlandıktan sonra aynı gün içinde davacının vekil tayin ettiği diğer davalı ... tarafından aracın gerçek rayiç değerinin çok altında bir bedelle davalı ...'a satış sureti ile devrinin yapıldığı; her ne kadar, davalı ... tarafından iyi niyetli 3. kişi olduğunu iddia etmiş ise de, aracın davacının elinden çıkış şekli itibariyle hile ve kandırılmak sureti ile elinden çıkmasının sağlanmış olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla adına yapılan tescilin yolsuz tescil olduğu gerekçesiyle; davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne;

dava konusu olan aracın davalı ... adına olan trafik tescil kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş; karar, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince; davalının, aracın satış sözleşmesinde gösterilen rayicin altında olduğu da anlaşılan satış bedelini dahi davacıya ya da vekiline ödediğini ispat edemediği, aracın markası, modeli, yaşı, özellikleri, gerçek piyasa değerine göre aracın gerçek değerinin ne kadar olması gerektiği hususunda kendisinden beklenen özeni de göstermediği, davalının iyiniyet iddiasının TMK'nın 3. maddesi hükümleri ile emsal Yargıtay içtihatları uyarınca dinlenemeyeceği, ilk derece mahkemesince toplanan deliller kapsamına göre verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davalı ...’ın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, hile sebebine dayalı olarak vekalet ile yapılan satışın iptaliyle aracın tescili olmadığı takdirde ise rayiç değerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, aracın davalı adına olan tescil kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir. Ancak, motorlu araçların tescil işlemi idari bir işlem niteliğindedir. Mahkemece trafik kaydına tescile karar verilmesi, idareyi işlem yapmaya zorlayıcı bir karardır. Oysa, adli yargı yerinde, idareyi işlem yapmaya zorlayıcı türden bir karar verilemez.

Her ne kadar, taşınmazlara ilişkin davalarda tescile ilişkin hüküm kurulabildiği akla gelmekte ise de; bu husus, 4721 sayılı TMK’da yerini bulan düzenlemelerden kaynaklanmakta olup, 2918 sayılı KTK’da motorlu araçların tesciline ilişkin mahkemelere bu şekilde bir yetki ve görev verilmemiştir.

Uyuşmazlığın mahiyeti itibariyle bu noktada tartışılması gereken asıl husus, araç satışları için 2918 sayılı KTK’nın 19. maddesinde düzenlenen tescilin fonksiyonu olup, bu konuda öncelikle sicile güven ilkesine değinilmesi gerekir.

Taşınırlar üzerindeki hâkimiyetin belirlenmesi zilyetlik yoluyla sağlanırken, taşınmazlar açısından bu belirleme tapu sicili yoluyla olur. Kanun koyucunun 4721 sayılı TMK’nın 1023. maddesinde taşınmaz mallar için açık bir şekilde öngördüğü sicile güven ilkesinin 2918 sayılı KTK’da yer almaması, başka bir anlatımla trafik kaydında yolsuz bir tescile dayanarak hareket eden kişinin iyi niyetinin mülkiyete hak kazanılması noktasında korunması hususunda 4721 sayılı TMK’nın taşınır mülkiyetine ilişkin kurallarına istisna teşkil eden bir yasal düzenlemenin mevcut olmaması karşısında trafik sicil kayıtlarının, tapu sicilinin sağladığı korumaya eşdeğer güce sahip olduğu söylenemeyecektir.

Nitekim, aynı husus, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/12/2019 tarihli ve 2017/13-505 E. 2019/1289 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince; davacı tarafından davaya konu araca ilişkin tescil kararı istenilmiş olmakla, çoğun içinde azın da olduğu ilkesinden hareketle mahkemece, davaya konu aracın mülkiyetinin tespitine karar verilmekle yetinilmesi gerekirken, yazılı şekilde trafik siciline tesciline yönelik karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.