Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/3919 K.2022/5456

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasının reddine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara, bölge adliye mahkemesince uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararın kaldırılarak davanın reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı.

02/02/2004 tarihinde Zümrüt Apartmanının çökmesi nedeniyle eşi ... ile oğlu çocukları Abdurrahman’ın göçük altından kalarak öldüklerini; kızı olan ...’nın ise canlı olarak göçükten çıktıktan sonra hastanede tedavi aşamasında vefat ettiğini, ölen eşi ...’in kardeşi olan davalının ...’nın göçük altından sağ olarak çıktığını ve tedavi altında olduğunu bilmesine rağmen göçük altından ölü çıktığını, kendisinin ve çocuklarının da ...’in mirasçısı olduğunu beyan ederek Konya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 01/03/2004 tarihli ve 2004/362 E. – 2004332 K. sayılı veraset belgesine dayalı olarak ...’nın terekesine ait tüm mallara haksız şekilde el koyduğunu,

ancak ölüme ilişkin nüfus kayıtların düzeltilmesine ilişkin istemlerinin Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07/10/2013 tarihli ve 2012/35 E. – 2013/461 K. sayılı kararı ile kabul edilerek kesinleştiğini, akabinde de Konya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02/04/2015 tarihli ve 2015/696 E. – 2015/657 K. sayılı dosyasından alınan veraset belgesi ile de ...’nın bekar ve çocuksuz olarak vefat etmesi neticesinde tek mirasçısının kendisi olduğunun tespit edildiğini,

bu süreçler devam ederden Konya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 21/01/2008 tarihli ve 2005/1777 E. – 2006/1478 K. sayılı kararı ile terekeye temsilci atanana kadar davalının ...’nın mallarının gelirlerinden yararlandığını ve tereke gelirleri oranında zenginleştiğini ileri sürerek; eşi ...’ten kızı ... ...'ya, ondan da kendisine intikal eden terekedeki gayrimenkullerin 26/02/2004-21/01/2008 tarihleri arasındaki bilirkişilerce belirlenecek olan kira gelirlerinden şimdilik 100.000TL’nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; talebin zamanaşımına uğradığını, davacının murisi ... ile kardeş olduklarını, olaydan sonra davacının da içinde bulunduğu aile efradının toplanarak murisin gelir ve giderlerinin yönetiminin kendisi tarafından yapılmasına karar verildiğini ve terekeye temsilci atanana kadar bu görevi yerine getirmeye devam ettiğini, ilk aylarda kendisi malvarlığından bir çok ödeme yapmak durumunda kaldığını ancak elde edilen tüm gelirlerden giderler düşüldükten sonra artan gelir olması halinde bu parayı, mahkemece ... ... adına açılan hesaba aktardığını, murisin tüm mal varlığının gelir ve gider hesabını belgeleri ile birlikte muhafaza ettiğini,

2006 yılının 11. ayında tereke dosyasında kayyım atandığı için hiçbir gelir tahsil etmediğini, harcama yapmadığını, tereke ile ilgili hiçbir işlemi olmadığını, bu tarihten sonra tüm harcamaların terekenin kayyımı tarafından yerine getirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporu ve ek rapor doğrultusunda tereke temsilcinin görevi devraldığı tarih olan 03/12/2006 tarihine kadar geçen sürede davalının kira gelirleri elde ettiği, bu kira gelirlerinden yapılan harcamaların makbuz, fatura ve belge karşılığında yapıldığı, yapılan harcamaların ev ve dükkan olarak ayrıldığı ve teker teker gösterildiği, yapılan harcamalarda hayatın olağan akışına aykırılık görülmediği, zaruri ve karşılanması gereken giderler olduğu, murisin hissedarı olduğu Mobilyacılar Kooperatifine ödemeler yapıldığı,

cenaze masrafları, veraset intikal beyanı ve veraset intikal gelir vergisi ile kiralardan elde edilen gelirlerden dolayı gelir beyanı, gelir vergisi, emlak vergileri ve gayrimenkullere ait demirbaş giderleri, kiraların tahliyesinden sonra yeniden kiralanmaya kadar geçen sürede ödenen aidat ve akaryakıt giderleri, davacı ...'nın oturduğu daireye ait yakıt, aidat ve telefon vs giderler ile ...

Kurumları AŞ.ye kiralanmasından dolayı kira bedellerinin muris ... tarafından alındığı ve diğer ortaklara dağıtılması gereken miktarların davalı tarafından makbuz karşılığında ödendiği, kira gelirlerinden artan tahsilatların ise makbuz karşılığında tereke hesabına yatırıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi ile davalı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesine dair verilen karar, davacı tarafın temyizi üzerine, Dairemizin 08/09/2021 tarihli ve 2020/6292 E. – 2021/8028 K. sayılı kararıyla, ilk derece mahkemesinde yapılan yargılamada görev alan hakimin temyize konu edilen kararı veren bölge adliye mahkemesi heyetinde de yer aldığı, bu sebeple hakimin reddine ilişkin temyiz isteminin kabulü gerektiği, istinaf başvurusunun hakkındaki ret talebi kabul edilen Hakim katılmaksızın görevli olduğu dairece incelenerek karara bağlanması gerektiğinden bahisle, sair temyiz itirazlarının incelenmeksizin bozulmuştur.

Bozmaya uyan bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesince delil takdirinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden davanın reddine ve davalı vekili lehine nısbî vekalet ücretine karar verilmiş; karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1 – Dava, haksız alınan veraset ilamına dayalı olarak murisin malvarlığından elde edilen gelirlerin sebepsiz zenginleşme kapsamında tahsili istemine ilişkindir.

Her ne kadar, mahkemece; davalı tarafından davacı adına taşınmazlara çeşitli masraflar yapıldığı, vergilerin ödendiğinin alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu, bu sebeple de davacının davalıdan alacağının olmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; raporda kira gelirlerinden mahsup edilen masraflara ilişkin tespitlerin fatura ve makbuz asılları üzerinden yapılmadığı gibi, masraflara ilişkin faturaların hangi dairelere ilişkin olduğu hususunda inceleme yapılmadığı, sadece yıl bazlı yapılan masraf dökümlerine ilişkin tespit yapıldığı,

yine davalı tarafından davacı adına ödendiği iddia olunan aidat vs. gibi giderlere ilişkin ise denetlemeye elverişli hiçbir veriye yer verilmediği, denetlemeye elverişli olmayan rapor üzerinden mahsuplaşma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, bölge adliye mahkemesince; sunulan dekont ve makbuzların asıllarının getirtilmesi HMK'nın 31 maddesi uyarınca hangi giderlerin hangi taşınmaza yapıldığı hususunun davalı tarafa açıklattırılması, akabinde davalı tarafından yapıldığı bildirilen giderlerin gerekli olup olmadığı hususunda gerekirse keşifte yapılmak suretiyle değerlendirilerek, içerisinde inşaat mühendisinin de olduğu bilirkişi heyetinden rapor aldırılması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hüküm vermeye yeterli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması, doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.