Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/3943 K.2022/6000

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesinin bozma ilamına karşı mahkemece direnilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (1) nolu uyuşmazlık yönünden direnme kararının bozulmasına, (2) nolu uyuşmazlık yönünden direnme uygun bulunduğundan diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dava dosyasının Dairemize gönderilmesi üzerine; dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı.

07/04/1999 başlangıç tarihli sözleşme ile kiraladığı, kiralananın deprem yönetmeliğine uygun olmadığı ve güçlendirilme zorunluluğu bulunduğu yönündeki Bayındırlık Bakanlığı Muğla İl Müdürlüğünün raporuna istinaden, 2006 yılında tüm masrafları karşılanarak güçlendirme çalışmaları yapılarak tamamlandığını, Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/166 D.İş dosyasında 2006 piyasa raiç bedellerine göre 142.000 TL bedel belirlendiğini, idareden defalarca talep edildiği halde alınamadığını,

ayrıca dört ayrı üniteden oluşan kiralananın esaslı 2 ünitesinin Bodrum Belediyesi tarafından ruhsat olmadığı kaçak olduğu gerekçesiyle yol tanzim ve düzenleme çalışmaları sonucunda 2010 yılında yıkıldığını, durumdan kiraya verenin haberdar edildiğini, kiralama amacına uygun kullanabilmek için zorunlu olarak tamir ve tadil ettirdiğini, kullanabilir hale getirmek için 123.500 TL masraf yaptığını ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, faydalı ve zaruri imalatlar bedeli için şimdilik 20.000 TL, yıkım sonrası uğradığı gelir kaybı için ve zarar karşılığı için şimdilik 5.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiş, faydalı ve zaruri imalatlar bedelini 217.000 TL, kar kaybı zararının ise 53.000 TL yükselterek dava miktarını 270.000 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından 2006 yılında yapılan faydalı imalatlar bedeli olan 139.000 TL ile davacı tarafından 2010 yılında yapıldığı anlaşılan 78.000,00 TL faydalı imalatlar bedeli olmak üzere toplam 217.000 TL alacağın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine (alacağın 197.000 TL si için ıslah tarihi olan 17.12.2013 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmak sureti ile tahsiline), davacının gelir kaybı ve zarar karşılığı olan alacak talebinin ise reddine dair verilen hüküm, davalı tarafın temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesinin 06/04/2015 tarihli ve 2015/451 E., 2015/3343 K. sayılı kararıyla;

kiralananın sözleşmenin 23. maddesine göre projesine uygun olarak teslim edildikten sonra inşaat ruhsatı ve eki mimarı projesine aykırı olarak 7,5 m2 ahşap kapatma ve 19 m2 kaçak pergole yapıldığının ve 07/12/2009 tarihli yapı tatil zaptıyla tesbit edildiğinin, Muğla İdare Mahkemesinin 2010/842-2673 sayılı ilamından anlaşıldığı, projeye aykırı olarak kiracı tarafından yapılan ilavelerin Belediye Encümen kararı ile yıkılmasından sonra,

davacının, 2010 yılında yaptığı onarım ve tadilata kendi kusuru ile sebebiyet verdiğinden bu bedelleri isteyemeyeceği, buna ilişkin telebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı; davalı vekilinin 2006 yılında yapılan güçlendirme, zaruri ve faydalı masraflara ilişkin temyiz itirazlarına gelince ise davacı kiracı tarafından kiralananın Bayındırlık Bakanlığı Muğla İl Müdürlüğü'nün raporuna istinaden 2006 yılında projeye göre güçlendirme çalışmaları yapılarak tamamlandığı,

Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/166 D.İşler dosyasında, 2006 piyasa rayiç bedellerine göre güçlendirme, zaruri ve faydalı imalat bedellerinin tesbit edildiği, mahkemece talimatla mahallinde yapılan keşif sonucu bilirkişilerce düzenlenen raporda tesbit raporunda belirlenen rayiç bedeller üzerinden yeniden değerlendirmeler yapıldığı, ancak yapılan tamir onarım bedelleri üzerinden yıpranma payının düşülmediği,

yapılan imalatların davacı kiracı tarafından kullanıldığı nazara alınarak faydalı ve zaruri imalat bedellerinden yıpranma paylarının düşülmesi gerekirken bu masraf alacağının tamamı üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinin de doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararına karşı direnme kararı verilmiş, davalının temyizi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23/12/2021 tarihli ve 2017/1547 Esas, 2021/1737 Karar sayılı kararıyla.

(1) nolu uyuşmazlık olarak ifade edilen 2010 yılında yapılan onarım ve tadilat bedellerini yönünden, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince bozulmasına,

(2) numaralı uyuşmazlık olan 2006 yılında yapılan zaruri ve faydalı imalat bedellerinden yıpranma paylarının düşülmesinin gerekip gerekmediği yönünden ise direnme uygun bulunduğundan, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Harç konusu kamu düzenine ilişkin olup yargı mercilerince res'en dikkate alınır. Hal böyle olunca, mahkemece, davalı kurum harçtan muaf olduğu halde bu husus gözetilmeksizin davalı aleyhine harca hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.