Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/498 K.2022/3955

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmiş ise de, HUMK'nın 435/7 ve 438/1 maddeleri gereğince temyiz edenin süresinde verdiği temyiz dilekçesinde bu yönde bir istemde bulunmamış olduğu anlaşılmakla, sonradan verilen ek dilekçede bildirilen duruşma isteğinin reddiyle, incelemesinin evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı şirketin ...-Ortaköy ...

Caddesi, 39 ada 12 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan dükkanda, İstanbul 5. Noterliği'nin 26/03/2004 tarihli ve ... sayılı süreli kira sözleşmesiyle kiracısı olduğunu, kiralanana ait 22/10/2006 ile 21/10/2008 döneminde faiz hariç toplum 1.549.800 USD kira parasının ödenmediğini, bu kira borcunun tahsili maksadıyla İstanbul 5. İcra Müdürlüğünün 2008/25079 esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının borcu ödediğine dair herhangi bir makbuz ibraz etmediğini gibi kira sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle bedeli talebi hakkı olamayacağı gerekçesiyle takibe itiraz ettiğini,

davalı şirkete İstanbul 10. Noterliğinden keşide edilen ihtarname ile kira sözleşmesinin 22/10/2006 tarihinden itibaren yenilenmeyeceğinin ve kiralananı sözleşme sonu olan 21/10/2006 tarihinde boşaltılarak teslim edilmesi gerektiğinin aksi takdirde 5393 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine göre ...

Kaymakamlığınca tahliye edileceği ifade edildiğini, ancak tebligatın adres yetersizliğinden 02/09/2006 tarihinde iade olunduğunu, dolayısıyla söz konusu ihtarnamenin karşı tarafa tebliğ edilmediğini, bu nedenle başka bir işlem yapılmayıp sözleşmenin feshinden vazgeçilmiş olduğundan, davalının halen müvekkilinin kiracısı olduğunu, ortada borçluya tebliğ edilmiş geçerli bir fesih ihbarı bulunmadığını ileri sürerek; fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafın vaki itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacının temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesinin 08/12/2016 tarihli ve 2015/9023 E. 2016/7349 K. sayılı kararıyla; kiralananın 2886 Sayılı Kanun hükümlerine göre kiraya verildiği, kira sözleşmesinin 22/10/2003 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu nitelikteki taşınmazlara ilişkin kira sözleşmelerinin kira süresinin bitimi ile yasal olarak sona erdiği, sözleşmenin sona erdiği tarih itibariyle taraflar arasındaki kira ilişkisi sona erdiğinden davalı fuzuli şagil durumuna geldiği,

aynı zamanda bu hususun taraflar arasında görülen İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/698 Esas , 2010/284 Karar sayılı davada da kesinleştiği, dolayısıyla ortada bir kira sözleşmesi bulunmadığı, bu halde mahkemece, davanın ecrimisil hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddedilmesinin doğru bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozmaya uyan mahkemece; davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle, davanın HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine; dosyanın, karar kesinleştiğinde ve talep edildiği taktirde, görevli ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 4. maddesinde hangi davaların ticari dava olduğu sayılmıştır. Bundan başka, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve bu Kanun'un 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiştir (TTK'nın 5/2).

6762 sayılı TTK'ya göre müstakil ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev değil iş bölümü ilişkisidir. (TTK'nın 4 ve 5. maddeleri) Asliye ticaret mahkemesi kanunla belirtilmiş olan ticari davalara bakar. Asliye hukuk mahkemesi ise ticari davalar dışında kalan hukuk davalarına (dar anlamda hukuk davalarına) bakar.

Somut olayda; dava, uyulan bozma kararında da belirtildiği üzere ecrimisil istemine ilişkin olup, 6762 sayılı TTK yürürlükte iken 19/01/2009 tarihinde açılmıştır.

30/06/2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6335 sayılı Kanun'un 38. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen geçici 9. madde; “Bu Kanun'un göreve ilişkin hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tâbidir” hükmünü içermektedir.

Bu durumda mahkemece; davanın mutlak ticari dava olmadığı, kaldı ki davalının cevap dilekçesinin yasal süresinden sonra verilmiş olduğu, bu itibarla süresinde yapılmış olunan iş bölümü itirazının da bulunulmadığı gözetildiğinde davaya bakmakla görevli olduğu gözetilerek, işin esasına girilmesi ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, çekten kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olan davaya bakma görevinin ticaret mahkemesine ait olduğu yönündeki yanılgılı gerekçesiyle görevsizlik verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedenine göre, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.