Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/5747 K.2022/7374

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı ... vekili tarafından duruşmalı ve davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; davalının duruşma talebi miktar yönünden reddedilerek tarafların temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalı ...'in Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrinde görevliyken mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan 07.08.2022 tarihinde firar nedeniyle re'sen emekliye sevk edildiğini, davalıya eğitim gideri olarak 13.377,93 TL asıl alacak ve 28.342,93 TL faiz olmak üzere toplam 41.720,86 TL borç tahakkuk ettirildiğini yapılan tebliğe rağmen borcun ödenmediğini ileri sürerek,

13.377,93 TL asıl alacak ve deniz lisesi hazırlık sınıfı başlangıç tarihi olan 30.08.1993 tarihinden ayrılış tarihi olan 16.04.2004 tarihine kadar hesaplanan 28.342,93 TL faiz olmak üzere toplam 41.720,86 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere ayrılış tarihi olan 16.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini; birleşen davada da davacı vekili, davalı ...'in okula girdiği sırada kefili olan ...'in dava tarihinden önce vefatı üzerine mirasçı olarak ... ve ...'in kaldığını, davalı ...'e yapılan okul masrafları nedeniyle mirasçıların sorumlu olduğunu ileri sürerek,

4.079,71 TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar vekili, asıl ve birleşen davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 8.206,39 TL asıl alacak ile dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarı 28.311,73 TL olmak üzere toplam 36.518,12 TL alacağın davalı ...'ten tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazla istemin reddine, asıl alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine, Birleşen Kartal 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/724 Esas Sayılı dava yönünden ise davanın reddine, dair verilen hükmün davacı ve davalılarca temyizi üzerine Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin 21.10.2020 tarih ve 2020/4043Esas ve 2020/5928 Karar sayılı ilamıyla;

davacı ve davalıların bozma nedenine göre temyiz itirazları incelenmeksizin, davalının ana para borcunun eksik kalan yükümlülük süresi ile orantılı olarak yürürlükte bulunan yasal düzenlemeler uyarınca tespit edilerek faiz borcunun da bulunacak ana para miktarına göre belirlenmesinin gerektiği, davalıya yapılan masrafların nelerden ibaret olduğu anlaşılamayan denetime elverişsiz rapora göre hüküm kurulmuş olmasının hatalı olup bozmayı gerektirdiği gerekçesiyle bozulmuş, bu kez mahkemece bozmaya uyularak 17.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilerek, asıl dava yönünden;

davanın kısmen kabulüne, 20.336,13 TL asıl alacak ile dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarı 18.776,65 TL olmak üzere toplam 39.112,78 TL alacağın davalı ...'ten tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davalı ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine, birleşen dava yönünden; davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2- Dava, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'ndan kaynaklanan eğitim ve öğretim alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece hükme esas alınan Doç.Dr....'ten alınan 17.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda. Yargıtay ilamları doğrultusunda hesaplama yapıldığı, genel gider hesabından dava dosyasında sunulu Deniz Lisesi Komutanlığı'nın öğrenci maliyeti listelerinin esas alındığı belirtilerek, 1993 yılından 2000 yılına kadar olan Deniz Lisesi hazırlık, 1.,2.,3.

Sınıf, Deniz Harp Okulu 1.,2.,3. ve 4. Sınıf masrafları ile 2000 yılı Topoğrafya ve Atış Nazariyesi Kursu, 52. Ve 53. dönem piyade subay temel kursuna ait maliyet hesabı yapılarak toplam 7.190,77TL anapara alacağına ulaşılmıştır.

Yükümlenme senedinde her ne kadar sarf tarihinden itibaren faiz yürütüleceği belirtilmiş ise de, sarf tarihlerini belirlemenin imkanı olmadığından Yargıtay uygulaması gereği eğitim döneminin sonuna göre faiz hesaplaması yapılarak ilişik kesme tarihi olan 16.04.2004 tarihine kadar her bir alacak kalemi için faiz hesabı yapılarak asıl alacak tutarlarına işlemiş faiz eklenerek toplam 25.215,41TL ye ulaşılmıştır.

Bu tutarın ordudan ilişiğinin kesildiği tarih itibariyle maliyeti yansıttığını belirterek, davalının mecburi hizmet süresinin 10 yıl üzerinden yükümlülük süresinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak hesaplanarak 20.336,13 TL'ye ulaşılmıştır. Ancak ilgili raporda bu tutarın anapara olarak görüleceği belirtilmiştir. Anapara alacağının ilişik kesilme tarihi 16.04.2004 ile dava tarihi olan 11.10.2010 arasında işlemiş faiz tutarı da 18.776,65TL olarak hesaplanmıştır.

Dosya içerisinde bulunan yüklenme senedinde yükümlü ...'e yapılan masrafların sarf tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davacı idareye ödeneceği taahhüt edilmiş, davacı tarafça da yükümlüye yapılan masrafların eksik kalan mecburi hizmet süresine isabet eden tutarı olan alacağın ve bu alacağa deniz lisesi hazırlık sınıfı başlangıç tarihi olan 30.8.1993 tarihinden ayrılış tarihi olan 16.4.2004 tarihine kadar işlemiş faizin, asıl alacağa ilişik kesme tarihi olan 16.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istenilmiştir.

Somut olayda, dosyada mevcut maliyet çizelgesinde yükümlüye yapılan masraflar eğitim ve öğretim sonu itibariyle belirlendiğine göre, bilirkişi tarafından hesaplanan asıl alacak için her bir dönem sonu tespit edilerek bu tarihten itibaren taleple bağlı kalınarak ayrılış tarihi olan 16.4.2004 tarihine kadar işlemiş faizi de hesaplanıp hüküm altına alınması ve ayrıca asıl alacak için ilişik kesme tarihi olan 16.04.2004 tarihinden itibaren faize de hükmedilmesi gerekirken, mahkemece bilirkişi tarafından hesaplanan asıl alacak ve faizin toplamı üzerinden faize hükmedilerek faize faiz yürütülmesine neden olacak şekilde karar verilmiş olması olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi hükmüne göre; Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, 13.377,93 TL asıl alacak ve deniz lisesi hazırlık sınıfı başlangıç tarihi olan 30.08.1993 tarihinden ayrılış tarihi olan 16.4.2004 tarihine kadar hesaplanan 28.342,93 TL faiz olmak üzere toplam 41.720,86 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece davacının asıl alacak ve işleyecek faizin bitiş tarihi yönünden dava dilekçesinde belirttiği alacak kalemi aşılarak 20.336,13 TL asıl alacak ile dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarı 18.776,65 TL olmak üzere toplam 39.112,78 TL alacağın davalı ...'ten tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve böylelikle HMK 26/1 maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına aykırı olacak şekilde karar verilmiş olması olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.