Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/8176 K.2023/957

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullandığından bahisle tahakkuk ettirilen fatura bedelinin tahsili amacıyla hakkında icra takibi başlatıldığını, kaçak elektrik kullanımından bahsedilemeyeceğini ileri sürerek; davaya konu icra takibi nedeniyle 129.834,71 TL'den davalıya borçlu olmadığının tespitini ile davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; davacının abone olmaksızın kaçak elektrik kullandığını, tahakkuk işleminin de hukuka ve mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; menfi tespit istemiyle açılan eldeki davada ispat yükünün davalıda olduğu, Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi gerektiği, davacının kaçak elektrik kullandığının davalı tarafça; davalının da takip başlatmakta kötü niyetli olduğunun davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle; davanın kabulü ile davacının davaya konu icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davaya konu kaçak tespit tutanağına istinaden yapılan tahakkuk işleminin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, tutanak mümzilerinin dinlenilmesi gerektiğini, bilirkişi raporu alınmadan karar verilemeyeceğini ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerin yanı sıra, delilleri toplanılmadan karar verildiğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kaçak elektrik fatura bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6).

2. Öte yandan; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 08.05.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre; "Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. Kaçak işleminin başlatılması için bu sürecin sonunda kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti gereklidir."

3. Değerlendirme

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının tarımsal sulama amacıyla abonesiz ve sayaçsız kaçak elektrik kullandığından bahisle, 21.05.2017 tarihli kaçak tespit tutanağına istinaden, davalı şirket tarafından takibe konu 83.461,57 TL bedelli faturanın tahakkuk ettirildiği, davacının 27.03.2018 tarihli dilekçesi ile kaçak elektrik kullanmadığı, tutanağa konu trafonun sahibinin Nurullah Balşak olduğu, mahallinde yapılacak keşifle bu hususun tespit edilebileceği yönünde davalı şirkete itirazda bulunduğu, itiraz üzerine komisyon kararıyla; kaçak tespit tutanağında belirtilen söz konusu trafonun kullanıcısının Nurullah Balşak adlı çiftçi olduğu,

ancak çiftçi Nurullah Balşak'ın ÇKS beyanı bulunmadığından, trafonun asıl kullanıcısı olarak annesi Nofey Balşak'ın tespit edildiği, buna göre icra dosyası kapatılıp, unvan değişikliği yapılarak tahakkukun Nofey Balşak adlı çiftçiye aktarılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Eş söyleyişle, davacının kaçak elektrik kullanmadığı sabit olduğundan, davalı tarafın bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,