Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2022/8182 K.2023/1329

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili.

Batman Şoförler ve Otomobilciler Odası ile Batman il sınırları genelinde yediemin otoparkı açma, işletme, araç çekme gibi faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla Batman 2. Noterliğinde 23.12.2014 tarih ve 21368 yevmiye no'lu sözleşme imzaladığını, sözleşme neticesinde Batman Şoförler ve Otomobilciler Odası ile 7 yıl süreliğine Batman ili sınırları içerisinde yasak yerlere park eden ve trafik düzen ve akışını bozan ya da trafik güvenliğini tehlikeye düşüren araçların özel tertibatlı bir araç ile bulundukları yerden kaldırılarak yediemin otoparkına taşınması,

yediemin faaliyetini yürütmesi amacıyla kapalı teklif ihale usulü ile belirlenen ücret mukabilinde anlaşıldığını, söz konusu sözleşme yapma esnasında iradesinin sekteye uğradığını, davalının hile ve aldatması ile söz konusu sözleşmenin imzalanmasını sağlandığını, sözleşmenin esaslı unsurlarında bir yanılma olduğunu, davalının bu konuda yetkisinin olmadığını, sözleşmenin irade bozukluğu sebebiyle geçersiz olduğunu belirterek sözleşmenin geçersizliğinin ve borçlu olmadığının tespiti ve sözleşme nedeniyle başlatılan 2017/931 Esas sayılı icra takibinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; Batman 2. Noterliğinin 23.12.2014 tarih ve 21368 yevmiye numaralı sözleşmenin dayanağını Batman Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığının 22.10.2007 tarih ve 2017/01-10 numaralı kararının teşkil ettiğini, hile ile aldatmanın söz konusu olmadığını, sözleşmenin hükümsüzlüğü iddiasının yersiz olduğunu, basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğüne aykırı hareket eden ve sözleşmeden kaynaklanan hakları 01.01.2015 tarihinden bu yana kullanan ancak mükellefiyetleri yerine getirmeyen davacının iyi niyet iddiasının dinlenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2 nci maddesi de gözetilerek sözleşmenin irade bozukluğu nedeni ile geçersiz olduğunun ileri sürülemeyeceği, herhangi bir hile veya aldatmanın ispatlanamadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlık silsilesinin sözleşmenin yorumlanmasını kapsayacak şekilde güven ilişkisinin bozulmasından kaynaklı olduğu gerekçesiyle davanın esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davalı tarafından sahip olmadıkları bir yetkiye sanki sahipmiş gibi bir intiba yaratılmak suretiyle sözleşme yapıldığını, trafikten araç çekme, kurtarma, trafik güvenliğini tehlikeye düşüren araçların özel tertibatlı bir araç ile bulundukları yerden kaldırılarak yediemin otoparkına çekilmesi ve yediemin otoparkı açılması hususunda esas yetkili olanın Adalet Bakanlığı olduğunu, Batman Şoförler ve Otomobilciler Odasının yetki ve görevlerinin kanunda sınırlı şekilde sayılmış olduğunu, bahsi geçen şekilde yediemin otoparkı açılması yahut araçların yediemin otoparkına çekilmesi hususunda yetkilendirilmesinin mümkün olmadığını,

kendisine bu hususta yetki verilmiş olmasının mümkün olmadığını, söz konusu bu durum neticesinde yapılan ihale ve sözleşmelerde sakatlık söz konusu olduğunu, sözleşmenin yetkisi olmayan ve kendisine böyle bir yetki verilmesi mümkün olmayan Batman Şoförler ve Otomobilciler Odasının aldatması sonucunda kurulduğunu, Batman Şoförler ve Otomobilciler Odasının ilgili sözleşmede belirtilen yükümlülükleri yerine getirmekten kaçındığını ve sözleşmeyi 06.04.2017 tarihinde fesih bildirimi ile feshettiğini,

mevcut durumda yerel mahkemenin gerekçesinde değindiği 6102 Sayılı Türk Ticaret Mahkemesi Kanunu'nun 18/2 nci maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığını, bir kimsenin kanunun kendisine tanımadığı alanda işlem yapmasının ve bundan hak elde etmesinin hukukun koruduğu bir alan olmadığını, yerel mahkemece hükmedilen nispi vekalet ücretinin hatalı olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı bulunduğunu ileri sürerek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının yapmış olduğu sözleşme ile il trafik komisyonundan almış olduğu yetkiye istinaden davacı ile noter onaylı sözleşme akdettiği, sözleşmenin 01.01.2015 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği, davacıdan talep edilen ve davaya konu edilen tutarların 2015/8 ayı ve sonraki dönemlere ilişkin olduğu, dosya kapsamı itibariyle irade sakatlığını doğuran bir durum bulunmadığı, ayrıca sözleşmenin yorumlanmasına ilişkin açılan tarafları aynı olan davada da davacı aleyhine karar verildiği, yine vekalet ücretinin nispi olarak hesaplanmasının mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebepleri tekrarla kararın usul ve yasaya aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 23.12.2014 tarihli taraflar arasında imzalanan sözleşmenin irade sakatlığı ve yetkinin olmaması sebebiyle geçersizliği ve bu sözleşmeye dayalı başlatılan icra takibinde borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 122 nci maddesinin 1 inci ve 2 nci fıkrası şöyledir:

"Kanunlarda ve bu Yönetmelikte belirtilen ihlalleri nedeniyle trafikten men edilen, muhafaza altına alınması gereken veya bulunduğu yerden kaldırılması gereken araçların çekilip götürülmesinde öncelikle trafik kuruluşları ile kamu kurum veya kuruluşlarına ait çekici/kurtarıcı araçlar kullanılır. İhtiyaç duyulması halinde, araç çekme, kurtarma ve götürme hizmetleri, ücretleri ile diğer usul ve esaslar belirlenmek şartıyla büyükşehirlerde ulaşım koordinasyon merkezlerince, diğer il ve ilçelerde ise il ve ilçe trafik komisyonlarında karar alınmak suretiyle gerçek veya tüzel kişilere de yaptırılabilir.

Çekilen, trafikten men edilen veya muhafaza altına alınan veya bulunduğu yerden kaldırılan araçlar, Büyükşehirlerde Ulaşım Koordinasyon Merkezlerince, diğer il ve ilçelerde ise il ve ilçe trafik komisyonları tarafından yetkilendirilmiş bir park yerine, yetkilendirilmiş park yeri bulunmaması halinde ise varsa trafik kuruluşlarının yoksa mülki idare amirliklerince belirlenecek diğer kamu kurum veya kuruluşlarına ait park yerlerine çekilir."

3.Değerlendirme

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle dava konusu sözleşmenin trafikten araç çekme, kurtarma, trafik güvenliğini tehlikeye düşüren araçların özel tertibatlı bir araç ile bulundukları yerden kaldırılarak yediemin otoparkına çekilmesine ilişkin olduğunun,

yediemin otoparkı kurulmasına ilişkin olmadığının ve yine Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 122/1 inci maddesi gereğince Batman Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığının 22.10.2007 tarih ve 2017/01-10 numaralı kararıyla davalının dava konusu sözleşmeye yapmaya yetkili olduğunun, ayrıca menfi tespit talebi açısından harçlandırılan değer üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedildiğinin anlaşılmasına göre, usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz sebeplerinin reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,