Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/1252 K.2023/1109

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 22.10.2019 tarihli ve 2016/25309 E. ve 2019/10330 K. sayılı ilamıyla İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 23.11.2022 tarihli ve 2022/7460 E., 2022/8870 K. sayılı kararı ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı mirasçılar vekilince Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; ticari ilişki kurmak ve birlikte iş yapmak isteyen davalının kendisinden borç para istediğini, banka havalesi ile 57.000,00 TL nakit gönderdiğini, öngörülen ticari ilişkinin tesis edilmediğini, paranında iadesinin gerçekleşmediğini, alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı; davacı şirketin yetkilisi Ahmet Faruk Demirtaş'ın kendisine şahsi borcu olduğunu ve bu borcunu davacı şirket hesabından gönderdiğini, davacı şirket yetkilisi ve davacıdan olan alacağını tahsil ettiğini, davacı tarafın tacir olduğunu ve iddialarını yazılı belgeye dayandırması gerektiğini, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını savunarak davanın reddi ile davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne, davalının İstanbul 18. İcra Müdürlüğünün 2014/24418 E. sayılı dosyasına itirazının iptali ile takibin 57.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip talebinde yazılı şartlar ile devamına, 11.400,00 TL inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 22.10.2019 tarihli ve 2016/25309 E., 2019/10330 K. sayılı kararıyla; ispat yükünün davacıda olduğu, havale yoluyla gönderilen paranın borç olarak gönderildiği hususunu davacının ispatlaması gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davalı tarafın defter ve kayıtlarının incelendiği; denetime elverişli bulunan talimat raporuna göre taraflar arasında ticari ilişki varlığının tespit edilemediği, davacı tarafın defter ve kayıtlarının ibraz edilmemiş olması sebebiyle defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılamadığı, bu haliyle davacı tarafın alacak talebine dayanak olarak davalıya gönderilen paraya ilişkin sunulan havale dekontunda bu paranın borç olarak verildiğine dair bir bilginin bulunmadığı, dekontun tek başına davalıya borç verildiğini ispata yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairenin 23.11.2022 tarihli ve 2022/7460 E., 2022/8870 K. sayılı ilamıyla, davacının dava dilekçesinde iddiaların ispatı için gösterdiği deliller arasında, yemin deliline de dayandığı, davacının davalıya iddiasını ispat için yemin yöneltme hakkı olduğu, Mahkemece davacının yemin yöneltme hakkı bulunduğu hatırlatılarak sonuca uygun bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı mirasçılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı mirasçıları vekili; davacının yemin yöneltebileceği kişi olan müvekkillerinin murisinin vefat ettiğini, HMK'nın 231 inci maddesi gereğince muris vefat etmiş olduğundan, bozma kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya havale ile gönderilen borcun ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 225 inci maddesi " (1) Yeminin konusu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır. Bir kimsenin bir hususu bilmesi onun kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır." şeklindedir.

2. HMK'nın 231 inci maddesi "(1) Yemin edecek taraf gerçek kişi olup, yeminden evvel ölür veya fiil ehliyetini kaybederse yemin teklif edilmemiş sayılır. " şeklindedir.

3. Değerlendirme

Yemin edecek taraf gerçek kişi olup yeminden evvel ölür veya fiil ehliyetini kaybederse yemin teklif edilmemiş sayılır (HMK md. 231). Bunun üzerine, kendisine yemin teklif edilmiş olan tarafın mirasçılarına veya yasal temsilcisine, yemin teklif edilen hususu bilip bilmediği hakkında (HMK md. 225, c.2) yeni baştan yemin teklif edilmesi gerekir (Baki Kuru, Medeni Usul Hukuku El Kitabı, cilt 1, s. 745).

Buna göre HMK'nın 225 inci maddesinde yer alan düzenleme gereği, yeminin konusu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır. Bir kimsenin bir hususu bilmesi onun kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır. Somut olayda, davacının da az yukarıda anılan yasa hükmü gereği davalı mirasçılara yemin teklif etmesi mümkün olup, davalı mirasçılar vekilinin karar düzeltme taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Karar düzeltme talebinin REDDİNE,

Aşağıda yazılı para cezasının düzeltme isteyene yükletilmesine,