Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/1635 K.2023/3429

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince; davalı ... Dairesi Başkanlığı aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, diğer davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ... Dairesi tarafından gönderilen 28.02.2018 tarihli haciz yazısı ile diğer davalı şirketin davacı şirkette bulunan hak ve alacaklarının haczinin istenildiğini, haciz yazısı usule ve kanuna uygun tebliğ edilmediğinden itiraz dilekçesi verilemediğini, bundan ayrı yazının tebliğ tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirkete bir borcu bulunmadığını ileri sürerek, haciz ihbarında belirtilen 114.564,98 TL'den borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Dairesi vekili; haciz bildirisinin 05.03.2018 tarihinde davacı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini ancak süresinde itiraz edilmediğini, dava dışı kamu borçlusunun 2017 yılı BS formundan davacı şirketten alacağı olduğunun tespit edilmesi üzerine haciz bildirisi düzenlendiğini, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporunda, davacıya ait 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerin davacı lehine delil niteliğine haiz olduğu, haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla davacının vergi dairesi borçlusu şirkete 3.250,77 TL borçlu olduğunun belirlendiği, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, itiraz edilen haciz bildirisindeki borç miktarının 114.564,98 TL olduğu gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulüne, 20.02.2018 tarihli haciz ihbarnamesine ilişkin olarak davacının vergi dairesi borçlusuna 111.314,21 TL'den borçlu bulunmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 6183 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında kamu borçlusu şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden bu davalı aleyhindeki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Dairesi Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; haciz bildirisinin tebliğ tarihinden sonra muaccel olan alacaklar bakımından inceleme yapılmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; salt haciz ihbarnamesi gönderilen davacı şirketin defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak sonuca gidilmesinin usule uygun olmadığı ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin hususlar ile istinaf nedenlerine bağlı inceleme yapıldığı, hükümde bu yönlerden bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesince davaya dayanak haciz ihbarnamesinin 3. kişi davacıya tebliğ edildiği tarih itibariyle davacının amme borçlusuna herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığının tespit edilmiş olduğu,

ihbarname gönderiminden sonraki alacak borç ilişkisinin davanın konusu olmadığı gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Dairesi Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf sebeplerini tekrar etmiş, ayrıca davanın kısmen kabulüne göre lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un (6183 sayılı Kanun) 79 uncu maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6183 sayılı Kanun'un "Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklı 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. 6183 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi uyarınca açılan menfi tespit davalarında, dava dışı mükelleflerin üçüncü şahıslardaki alacaklarının haczi halinde, üçüncü şahıs konumundaki davacının haciz bildiriminin tebliği tarih itibariyle borcunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2. Davaya konu edilen olayda; davalı borçlu şirketin hak ve alacaklarının haczi için davacı şirkete davalı Kurum tarafından haciz müzekkeresi yazıldığı, davacının yedi günlük süre içerisinde haciz müzekkeresine itiraz etmediği, haciz müzekkeresinin davacıya 05.03.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın da bir yıllık yasal süre içinde 30.03.2018 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

3. Yargılama sırasında dosyaya kazandırılarak hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı istinaf eden davalı vekilinin bir itirazının bulunmamasına, istinaf aşamasında ileri sürülmeyen sebebin temyiz aşamasında ileri sürülmesi halinde incelenemeyecek olmasına göre, davalının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,