Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/2466 K.2024/712

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacı şirket ile davalı şirketin Kırıkhan Hükümet Konağı işini noterde düzenlenen "Müşterek Adi İş Ortaklığı Sözleşmesi" ile aldıklarını, davalının %80, davacının %20 hisseli pilot ortak olduklarını, 21.04.2021 tarihinde davalının İstanbul Ticaret Mahkemesinin 2021/130 E.sayılı dosyası ile konkordato istediğini, 21.09.2021 tarihli kesin mühlet kararı verildiğini, davacı şirket tarafından imalatlar gerçekleştirilmeye devam ederken, konkordato kararından sonra ödeme güçlüğüne daha çok düşen davalının işveren TOKİ'ye içeriği adi ortaklığın zararına olacak şekilde,

pilot ortak olduğu ve adi ortaklık hesabına ödeme yapılmamasının gerektiği, ödeme yapılacak ise hak edişlerden %80 miktarının kendisine ödenmesi, davacı ...'ın adi ortaklık yetkilisi olmadığı yönünde ihtarnameler gönderdiğini, TOKİ'nin davalının bu yazıları nedeniyle adi ortaklık hak ediş ödemelerini yapmaması üzerine adi ortaklık yetkilisi olarak davacı ...'ın talepte bulunarak hakediş ödemelerinin adi ortaklık hesabına yapılmasını talep ettiğini, ancak davalının ortaklık aleyhine yazılı talepleri nedeniyle TOKİ'de tereddüt uyandığından ortaklık yetkilisinin yetkili kabul edilmediğini ve ortaklık adına oluşan hak edişlerin ödenmediğini,

bu nedenle alacağın esası ve miktarı ile ilgili olmayan bu konuda tespit davası açmakta hukuki yararları bulunduğunun açık olduğunu, TOKİ tarafından bir ihtilaf varmış gibi algılanarak uyuşmazlık yaratılmış olduğundan tespit davasının zorunlu olduğunu ileri sürerek; alınan iş için adi ortaklık yetkilisinin davacı ... olduğunun tespiti ile ödemenin davacı ... tarafından bildirilen ortaklık hesabına yapılması gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; açılan davada hukuki yarar bulunmadığını, ortaklık sözleşmesine konu iş nedeniyle TOKİ'den alınacak hakedişlerin paylaşımından kaynaklandığını, davalının bu hak edişlerden %80 oranında hakkı bulunmasına rağmen davacının bu hakkı vermekten kaçındığını, davalının ortaklığa konu işte hiçbir alacağının bulunmadığını ileri sürdüğünü, öncelikle ortaklığın tasfiyesine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle taraflarına süre verilmesi gerektiğini,, davacının davalının paşına düşen mallara el koymaya çalıştığını, ortaklar kurulu kararında davacı ...'ın ortaklığın yetkilisi olduğuna ilişkin herhangi bir karar ya da düzenleme olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinde davacı ... ile...'ın müşterek ve münferiden temsile yetkili olduğu hususların düzenlendiği, davacı tarafından delil olarak sunulan 07.07.2021 tarihli karar defterinde ...'ın münferit imza ile şirketi temsil etme yetkisi verildiğine ilişkin karar sunulmuş ise de; bu kararın diğer temsilci... 'in temsil yetkisinin kaldırıldığına ilişkin bir karar olmadığı, adi ortaklık alacağının kime ödeneceği hususunda çekişme olduğu,

bu hususun da adi ortaklığın tasfiyesi sonucu çözülebileceği, bu şekilde açılan bir tespit davası ile çekişmeli olan alacağın hangi hesaba yatırılacağı şeklinde eda hükmü kurulamayacağı, tespit davasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili; hakedişlerin ödenmesi için TOKİ'ye başvurulduğunu, talebin reddedildiğini, alacağın alınamadığını, ortada tereddüt oluştuğu için tespit davası açtıklarını, hukuki yararın var olduğunu, sorunun çözülemediğini ve mahkeme kararına ihtiyaç duyulduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesince, davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden bahisle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, adi ortaklığın yetkilisinin tespiti ve adi ortaklığa yapılacak ödemelerin bildirilen hesaba ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 106, 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ile 115 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, davacının işbu davayı açmakta hukuken korunmayan diğer güncel bir yararı bulunduğunu ispat edememesine, dolayısıyla ilerde açılacak bir dava ileri sürülecek hususların tespit davasına konu edilmesinde hukuki yararın bulunmamasına göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,