Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/2645 K.2024/753

Taraflar arasında birleştirilerek görülen menfi tespit davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozmaya uyularak asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin GATA Tıp Fakültesinde 2003-2008 yılları arasında öğrenim gördüğünü ve 2008 yılında askeri öğrencilikten çıkartıldığını, okul komutanlığınca eğitim ve öğretim giderleri kapsamında faiz hariç 27.870,78 TL asli borcun ödenmesinin istendiğini, müvekkilinin kayıt sırasında imzaladığı yüklenme ve kefalet senedine göre, personel atış ve amortisman giderlerinin müvekkilinden veya kefilden istenemeyeceğini, 9.726,14 TL'nin fazladan tahakkuk ettirildiğini belirterek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, faiz hariç tahakkuk ettirilen 27.870,78 TL borcun, şimdilik 9.726,14 TL'lik kısmı yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini istemiş, 27.12.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak talebini 1.805,49 TL artırarak 11.531,63 TL'ye çıkarmıştır.

2. İkinci bozmadan sonra açılan ve birleştirilen 2014/116 E. sayılı davada davacı vekili; asıl davada alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin borcun 16.894,57 TL'lik kısmından dolayı borçlu olmadığının tespit edildiğini belirterek, 7.168,43 TL yönünden davalıya borçlu olunmadığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, istenen miktarın yüklenme ve kefalet senedi içeriğine uygun olarak tahakkuk ettirildiğini, ayrıca Yönetmelikte de bu alacak kalemlerinin mevcut olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.12.2010 tarihli ve 2009/332 E., 2010/411 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen 27.870,78 TL asıl alacağın 11.531,63 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 25.10.2011 tarihli ve 2011/4489 E., 2011/10672 K. sayılı ilamıyla; davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, dosya içerisinde bulunan masraf çizelgesinde yer alan 1.805,49 TL tutarındaki öğretim üyesi ek ders ücretinin Ankara 27. Noterliğince 12.09.2003 tarihinde 11365 yevmiye numarasıyla düzenlenmiş yüklenme senedinde belirtilen "benzeri eğitim ve öğretim masrafları" içerisinde değerlendirilerek, bu kalem masraflardan da davacının sorumlu olacağı dikkate alınmadan davacının borçlu olduğu ve olmadığı miktarları belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm tesisinin doğru görülmediği belirtilerek, karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uyan Mahkemece verilen 07.06.2012 tarihli ve 2011/559 E., 2012/163 K. sayılı kararla; öğretim üyesi ek ders ücreti olan 1.805,49 TL'nin eklendiği belirtilerek; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen 27.807,78 TL asıl alacağın 9.726,14 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, 1.805,49 TL'lik ıslah talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 16.04.2013 tarihli ve 2013/5108 E., 2013/6551 K. sayılı ilamıyla; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 12.07.2012 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6353 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1 inci maddesi ile yapılan düzenleme çerçevesinde değerlendirilip oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

6353 sayılı Kanun doğrultusunda bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre davalı idarenin davacıdan talep edebileceği eğitim ve öğretim giderinin 10.976,22 TL olduğu, davalı idare tarafından talep edilen 27.870,78 TL'nin 16.894,57 TL'lik kısmından borçlu bulunmadığının bildirildiği, asıl davada, davacı tarafın ıslahla arttırılan miktar dahil talebinin 11.531,63 TL olduğu ancak Mahkemece bozma kararından önce davanın kısmen kabulü ile 27.807,78 TL'lik alacağın 9.726,14 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, bu kararın sadece davalı kurum tarafından temyiz edildiği, asıl davada;

önceki kararın davacı tarafça temyiz edilmemesi nedeniyle davalı kurum lehine kazanılmış hak oluştuğu, birleşen dava yönünden yapılan incelemede ise; bilirkişi raporuna göre davalı idarenin talep edebileceği miktarın 10.976,22 TL olarak hesaplandığı, davacının borçlu bulunmadığı miktarın 16.894,57 TL olduğu, bu miktarın 9.726,14 TL'lik kısmı asıl davada kabul edilmiş olup, geriye kalan 7.168,43 TL'nin de kabulüne karar verilmesi gerektiğinden bahisle;

asıl davanın kısmen kabulü ile davalı kurum tarafından talep edilen 27.807,78 TL'lik alacağın 9.726,14 TL'lik kısmından davacının borçlu bulunmadığının tespitine, fazlaya dair 1.805,49 TL'lik ıslah talebinin reddine, birleşen davanın kabulü ile davalı kurum tarafından talep edilen 27.807,78 TL'lik alacağın 7.168,43 TL'lik kısmından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; savunmalarının gözardı edildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava; davacının öğrenim gördüğü askeri eğitim kurumundan çıkartılması nedeniyle adına tahakkuk ettirilen eğitim ve öğrenim giderlerinin bir kısmından borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 09.05.1960 tarihli ve 21/9 ve 04.02.1959 tarihli ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozma ilamlarında belirtilen hukuki esaslar gereğince verildiği, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi uyarınca ONANMASINA,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,