Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/3447 K.2024/1435

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin çelik üreticisi olarak serbest tüketici konumunda bulunduğunu, taraflar arasında 16.02.2017 tarihli indirimli elektrik sözleşmesinin ve taahhütname akdedildiğini, iki ayrı sayaç üzerinden faturalandırma yapıldığını, 12 aylık sürede 183,29 TL sabit birim fiyat üzerinden elektrik satılmasının taahhüt edildiğini, davalının talebi üzerine birim fiyatın 2017 Nisan ayından itibaren 189,00 TL olarak revize edildiğini, daha sonra davalı tarafından aşırı ifa güçlüğü gerekçesiyle 01.06.2017 tarihinden itibaren birim fiyatın 200,00 TL olacağının,

davacının sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğuna dair bildirim yapıldığını, davalının mevzuata, sözleşmeye ve taahhütnameye aykırı davrandığını, 05.07.2017 tarihinde gönderilen bildirim ile 2017 Haziran ayı faturasının 196,00 TL, sonraki ayların ise ulusal tarife perakende tek zamanlı enerji bedeli üzerinden oluşturulacağının iletildiğini, Haziran ayı faturasının 196,00 TL birim fiyat üzerinden tahakkuk ettirilmesinin ardından itiraz edilerek fark bedelin müvekkiline ödendiğini, ancak 2017 Temmuz ayında ise 205,20 TL birim fiyat üzerinden fatura gönderildiğini, ihtara rağmen fazla tahsil edilen bedelin iade edilmediğini,

ihtirazi kayıtla ödenmek durumunda kalınan KDV dahil 307.582,15 TL'nin iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 20.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 12.03.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 287.108,93 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin üretici olmayıp satın aldığı elektriğin satışını yaptığını, öngörülemeyen piyasa koşulları, enerji maliyetleri ve döviz kurunda dalgalanmaların aşırı ifa güçlüğü doğurduğunu, 2017 yılı Haziran ayı için 196,00TL/Mwh revize fiyatın geri alınarak iade yapıldığını, sözleşmenin 5.3. maddesine göre müvekkilinin indirim oranını belirlenme yetkisi bulunduğunu, beklenmeyen hal sonucu ortaya çıkan aşırı ifa güçlüğü sonucu birim fiyatı revize etme zorunluluğunun ortaya çıktığını, iyi niyet ve dürüstlük çerçevesinde davranıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında 16.02.2017 tarihli indirimli elektrik satış sözleşmesi düzenlenerek 12 ay süreyle faturalamaya esas olan aktif enerji birim fiyatın 183,29 TL/Mwh olduğu belirlendiği, 01.04.2017 tarihinden itibaren ise faturalamaya esas olan aktif enerji birim fiyatın 189,00 TL/Mwh çıkarılarak protokol yapıldığı, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmenin 5.3. maddesi kapsamında davalı tarafından faturalamaya esas olan aktif enerji birim fiyatın 2017 yılı Temmuz Ayı itibariyle 189,00 TL/Mwh'den 205,21 TL/Mwh çıkarılmasında haklı olup olmadığı noktasında toplandığı,

hükme esas alınan 26.06.2020 tarihli bilirkişi heyetinin raporuna göre 2017 yılı Nisan ve Temmuz Ayı döneminde enerji piyasası elektrik birim fiyatlarında öngörülemeyecek değişimlerin yaşanmadığı, davalının satış sözleşmesinin 5.3. maddesi kapsamında indirim yapmasında haklı olmadığı, fazla ödenen kısmın iadesinin gerektiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 287.108,93 TL toplam istirdat alacağının, 20.000,00 TL kısmının dava tarihinden itibaren, 267.108,93 TL kısmının ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; döviz kurundaki değişimlerin enerji sektörünü etkilediğini, ithal edilen enerji maliyeti unsurlarında artış yaşandığını, fiyatlandırmanın revize edilmesi gerektiğini, elektrik piyasasında öngörülemeyen olağanüstü fiyat artışlarının kamu ihalelerinde mücbir sebep olarak kabul edildiğini, öngörülemeyen nedenlerden dolayı aşırı ifa güçlüğü ile sözleşmenin 5.3. maddesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, fiyatın 189,00 TL/Mwh olarak revize edilerek 5.3. maddesinin taraf iradesiyle hayata geçirildiğini, mutabakatın Mahkemece dikkate alınmadığını,

5.3. maddesi gereğince birim fiyatta revizenin kabul edildiği halde sözleşmenin feshi yoluna gidilmediğini, fesih bildiriminde bulunulmadığından iade talebinin yerinde olmadığını, davacının kullandığı elektriğin bedelini ödemeyip zenginleştiğini ileri sürerek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı taraf sözleşmeden kaynaklanan yetkisini kullandığını beyan etmekte ise de, tarafların uzlaşarak Nisan 2017 yılı itibariyle parekende satış birim fiyatını 189,00 TL/MWh olarak uygulamayı kabul ettikleri, 16.02.2017 tarihli protokolün 3. maddesinde, protokolün sözleşme şartlarına tabi olup sözleşmenin eki ve ayrılmaz nitelikte parçası olduğu,

protokol ile sözleşme hükümleri arasında ihtilaf olması halinde protokol hükümlerinin esas alınacağına dair düzenleme ve Müşteri Bilgilendirme ve Tarife Paketi Kullanım Taahhütnamesinde davalı şirketin müşteri lehine olmak kaydıyla standart tarife paketi indirim oranında her zaman değişiklik yapılabileceğinin kararlaştırıldığı, protokol ile belirlenen perakende satış birim fiyatı olan 189,00 TL/MWh uygulanması gerektiği, bu bedel uygulanmayıp müşteri aleyhine olacak 205,02 TL/MWh olarak değiştirme yetkisi bulunmadığı,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 2017 yılı Nisan – Temmuz döneminde enerji piyasası elektrik birim fiyatlarında PTF ve YEKDEM dikkate alındığında tecrübeli bir tedarikçi tarafından öngörülemeyecek değişimlerin olmadığının bildirildiği, bu nedenle indirim oranının yeniden belirlenmesine gerek bulunmadığı, taraflar arasında yapılan sözleşmenin feshedilmesine kadar daha önce anlaşılan enerji birim fiyatının kullanılması gerektiği, davacının, davalının Temmuz 2017 elektrik enerjisi fauralarının hesaplanmasında kullandığı birim fiyata yaptığı itirazda haklı olduğu,

aşırı ifa güçlüğü oluştuğu iddiasının ispat edilemediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen elektrik satışına dair sözleşme kapsamında revize edilen birim fiyat nedeniyle fazladan ödenen tutarın istirdadı istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 1, 19, 26 ve 138 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarının doğru şekilde belirlendiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında kararlaştırılan birim fiyatın davalı tarafça ileri sürülen şekilde revize edilemeyeceği, buna göre fazla tahsil edilen miktarının iadesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR