Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/652 K.2023/2572

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davalı borçlu aleyhine alacağının tahsili için ... 2. İcra Müdürlüğünün 2014/10056 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, açılan takibin davalı borçluların vekili aracılığı ile 11.09.2014 tarihinde yapılan itirazla takibin durduğunu, davalı borçlu tarafın itiraz dilekçelerinde herhangi bir borçlarının olmadığını, azlin haklı olduğunu beyan ettiklerini, 18.06.2010 tarihli avukatlık ve hukuki danışmanlık sözleşmesi ile davalıya hizmet verdiğini, ...

6. Noterliğinin 22.06.2010 tarihli ve 30428 yevmiye nolu ve 04.06.2014 tarihli ve 26513 yevmiye sayılı vekaletnameleri ile ... yaptığını, davalının ...

6. Noterliğinin 23.07.2015 tarih ve 35441 yevmiye nolu ve yine 13.08.2015 tarih 37768 yevmiye nolu azilnamesi ile gördüğü lüzum üzerine haksız olarak vekalet ilişkisini feshettiğini, karşı yan vekalet ücreti toplamının 254.812,43 TL, akdi vekalet ücreti toplamının 450.268,63 TL, danışmanlık ücreti toplamının 50.399,00 TL olduğunu belirterek ...

2. İcra Dairesinin 2014/10056 Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin devamına, takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; tahkim ilk itirazında bulunduklarını, azlin haklı olduğunu, vekalet ücretini ödediklerini, revize avukatlık sözleşmesi ile bağlı olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 2015/631 E., 2016/3 K. sayılı kararıyla; Mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 114/1c ve 115/2 nci maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

2. Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 2016/13715 E., 2017/3720 K. sayılı ilamıyla; taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamı dışında kaldığı, davaya bakma hususunda genel mahkemelerin görevli olduğu, Mahkemece işin esasına girilerek sonuca göre bir karar verilmesi gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozma üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davalı tarafından ... 6. Noterliğinin 22.06.2010 tarihli 30428 yevmiye numaralı ve 04.06.2014 tarih, 26513 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile yetkilendirilmiş olduğu, davacının davalının hukuk ve icra dosyalarında vekilliğini yaptığı, davacı vekilin davalı tarafından ...

6. Noterliğinin 23.07.2014 tarih 35441 yevmiye nolu azilname ile azledildiği, azlin haklı olduğu hususunda ispat yükünün davalı tarafta olduğu, azlin haklı olduğunu gösterir nitelikte dosyada mevcut delil bulunmadığı, bu halde azlin haksız olduğu hukuki ve vicdani kanaatine ulaşıldığı, taraflar arasında yazılı avukatlık ve hukuki danışmanlık sözleşmesi bulunduğu,

buna göre tarafların avukatlık ücretini aralarında asgari ücret tarifesi altında ve ücret tavanının üstünde olmayacak şekilde serbestçe belirleyebilecekleri, hükme esas alınan 08.06.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının gerek azil tarihinden önce tamamlanan dava ve takip dosyaları sebebiyle hak ettiği akdi vekalet ücreti ve azil nedeniyle mahrum kaldığı karşı vekalet ücreti nedeniyle toplamda 442.633,15 TL vekalet ücreti almaya hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, ...

2. İcra Dairesinin 2014/10056 E. sayılı dosyada yürütülen icra takibinde 442.633,15 TL asıl alacak için itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, aşan kısımlar için talebin reddine, icra inkar tazminatına ilişkin talebin alacak likit olmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı istinaf dilekçesinde; icra inkar tazminatı taleplerinin reddinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı istinaf dilekçesinde; Tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, azlin haklı olduğunu, bilirkişi raporunun yanlış ve yetersiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; takip konusu alacak değerlendirildiğinde, icra inkar tazminatının şartları oluşmadığına, dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

ayrıca alınan bilirkişi raporunun taraf, mahkeme ve istinaf kanun yolu denetimine olanak sağlayacak şekilde düzenlenip, hükme esas alınmaya yeterli olmasına göre Mahkemece verilen kararın yerinde bulunduğu gerekçesiyle davacı ve davalının tüm istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri istinaf itirazlarını tekrar ederek, temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164 üncü maddesi; "Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder. Yüzde yirmi beşi aşmamak üzere, dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi avukatlık ücreti olarak kararlaştırılabilir."

2. Aynı Kanun'un 174 üncü maddesi; “Üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçen avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Avukatın azli halinde ücretin tamamı verilir. Şu kadar ki, avukat kusur veya ihmalinden dolayı azledilmiş ise ücretin ödenmesi gerekmez."

3. Aynı Kanun'un 34 üncü maddesi; "Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler. " düzenlemelerine amirdir.

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı maddesi gereği; Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''ispat yükü'' başlıklı 190 ıncı maddesinin birinci fıkrası; ''İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.''.

3. Değerlendirme

1. Avukatın, vekil olarak borçları Türk Borçlar Kanunu’nun 505 inci ve devamı maddelerinde gösterilmiş olup vekil, anılan Kanun’un 506 ncı maddesine göre müvekkiline karşı vekaleti sadakat ve özenle ifa etmekte yükümlüdür. Vekil, sadakat borcu gereği olarak müvekkilinin yararına olacak davranışlarda bulunmak, ona zarar verecek davranışlardan kaçınmak zorunluluğundadır.

Özen borcu ile ilgili Avukatlık Kanununun 34 üncü maddesinde mevcut olan “Avukatlar, yüklendikleri görevleri, bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık ünvanının gerektirdiği saygı ve güvene yakışır bir şekilde hareket etmekle yükümlüdürler.” şeklindeki hüküm ise, avukatlık mesleğinin bir kamu hizmeti olması nedeniyle, Türk Borçlar Kanununun 506 ncı maddesinde düzenlenen vekilin özen borcuna göre çok daha kapsamlı ve özel bir düzenlemedir.

2. Buna göre avukat, üzerine aldığı işi özenle ve müvekkili yararına yürütüp sonuçlandırmakla görevli olduğu gibi, müvekkilinin kendisi hakkındaki güveninin sarsılmasına neden olacak tutum ve davranışlardan da titizlikle kaçınmak zorundadır. Aksi halde avukatına güveni kalmayan müvekkilin avukatını azletmesi halinde azlin haklı olduğunun kabulü gerekir. Gerçekten de avukat, görevini yerine getirirken gerekli özen ve dikkati göstermemiş, sadakatle vekaleti ifa etmemiş ise, müvekkilinin vekilini azli haklıdır.

3. Avukatlık Kanunu’nun 174 üncü maddesinde. “Avukatın azli halinde ücretin tamamı verilir. Şu kadar ki, avukat kusur veya ihmalinden dolayı azledilmiş ise ücretin ödenmesi gerekmez.” hükmü mevcut olup, bu hükme göre azil işleminin haklı nedene dayandığının kanıtlanması halinde müvekkil avukata vekalet ücreti ödemekle yükümlü değildir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre haklı azil halinde ancak azil tarihi itibariyle sonuçlanıp kesinleşen işlerden dolayı vekalet ücreti talep edilebilir. Zira vekalet ilişkisi bir bütün olup azil, taraflar arasındaki tüm dava ve takiplere sirayet edeceğinden, azlin haklı olduğunun kabul edilmesi halinde, davacının azil tarihi itibariyle sonuçlanıp kesinleşmeyen işlerden dolayı vekalet ücreti talep edebilmesi mümkün değildir.

Buna karşılık haksız azil halinde ise avukat, hangi aşamada olursa olsun, üstlendiği işin tüm vekalet ücretini talep etme hakkına sahiptir.

4. Taraflar arasında 18.06.2010 tarihli "Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık Ücret Sözleşmesi" düzenlendiği ihtilafsız olup, sözleşmenin incelenmesinde; süresinin 18.06.2010 - 18.06.2011 tarihlerini kapsayacak şekilde bir yıl olduğu, danışmanlık için aylık KDV dahil 1.000 TL, diğer işler içinse ... Barosunun tavsiye niteliğinde yayınladığı asgari ücret tarifesinde belirtilen ücretlerin 1/2'sinin ödeneceğinin kararlaştırıldığı, masraflardan müvekkilin sorumlu olacağı, zamanında masrafların tevdi edindiğini ispat yükünün ... sahibine ait olduğu, masrafların ifası için vekilin müvekkile telefon, faks, e-mail ve diğer iletişim araçlarıyla ihbarda bulunması gerektiği hususlarının kararlaştırıldığı görülmüştür.

5. 18.06.2011 tarihinde "Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık Ücret Sözleşmesi Ücret Revizyonu" taraflar arasında imzalanmış olup buna göre; danışmanlık ücreti için aylık net 1.000 TL KDV dahil stopaj hariç ödeneceği, sözleşme dışı işler içinse takip veya dava konusu edilen tutarın %10'unun ödeneceği belirlenmiştir.

6. Son olarak 20.06.2011 tarihli "Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık Ücret Sözleşmesi Açıklama Protokolü" ile 18.06.2011 tarihli protokolde belirlenen ücrete ilişkin olarak "takip veya dava konusu edilen tutarın %10'u derken anlaşılması gerekenin tahsilata esas teşkil eden dosya kapak hesabı olduğu, yani ücretlendirmede tahsil edilecek dosya hesabının %10'unun vekalet ücreti olarak ödeneceği açıklanmıştır.

7. Davalı yan davacı avukatı, 22.06.2010 tarihinde düzenlenen vekaletnameden 23.07.2014 tarihinde, 04.06.2014 tarihinde düzenlenen vekaletnameden 13.08.2014 tarihinde "görülen lüzum üzerine" açıklaması ile azletmiştir.

8. Bunun üzerine davacı vekil 22.08.2014 tarihli ihtarname ile 452.990,97 TL vekalet ücretinin 3 gün içinde yatırılmasını davalıdan istemiş, ihtarname 25.08.2014'te davalıya tebliğ edilmiştir.

9. Dava konusu ... 2. İcra Müdürlüğünün 2014/10056 E. sayılı dosyası ile davacı vekil davalı hakkında 70,88 TL ihtar gideri, 452.990,97 TL vekalet ücret alacağı, 1.246,03 işlemiş faiz olmak üzere toplam 454.307,88 TL alacak üzerinden takip başlatmışsa da, süresinde davalı tarafından takibe itiraz edilmiştir.

10. Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafından hangi dosya ve takiplere ilişkin olarak akdi, karşı yan ve danışmanlık ücreti alacağı olduğu beyan dilekçesi ile mahkeme dosyasına bildirilmiş, bilirkişiler tarafından müteaddit kere incelenerek rapor düzenlenmiştir. Mahkemece azlin haksız olduğu kabul edilerek 442.633,15 TL asıl alacak yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ne var ki, davalı tarafından davacı avukatın haklı olarak azledildiğine dair bildirdiği hususların Mahkemece yeterince incelenmediği, azlin haklı olduğuna dair ispat yükünün davalıda olduğu da nazara alındığında davalının azil sebebi olarak öne sürdüğü ... 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2012/1413 E. ... 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2012/1407 E. ile ...

1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/724 E. sayılı dosyalarının her ne kadar bilirkişi ek raporunda incelendiği belirtilmişse de, bilirkişinin de beyan ettiği üzere dosyaların fiziki olarak gönderilmediği, UYAP sistemi üzerinden incelendiği, sistemde bulunan evrakların ise eksik olduğu, davacı avukatın bu dosyalardan vekalet ücreti talebinde bulunmadığı, bu nedenle bilirkişi tarafından fiziken incelenemediği anlaşılmıştır.

11. Davalı müvekkil yukarıda açıklanan dosyaların yeterince incelenmediği gerekçesiyle azlin haklı olduğunu savunarak temyiz talebinde bulunmuş, ayrıca haklı azle gerekçe olarak davacının da dava dilekçesinde "...

Zira kesinleşen mahkeme ilamlarına rağmen borçlarını ödemeyen ilgili şirket ve yetkilileri hakkında müvekkilimiz tarafından icra müdürlüklerinden haciz işlemi uygulanması talep edilmiş, ilgili şirket ve yetkililerinin ödeme gerçekleşmeden haczi kaldırma taleplerinin geri çevrilmesi üzerine yönetim kurulunun değişmesi ile birlikte müvekkilimiz azledilerek yeni bir Avukata vekalet verilmek suretiyle ilgili hacizler kaldırılmıştır.

Bu nedenle davalı tarafından gerçekleşen azil işlemi haksız olup, müvekkilimizin takipte talep etmiş olduğu alacaklarının ödenmesi gerekmektedir." şeklinde kabulü olduğu üzere verilen talimata aykırı davrandığını belirttiğini, bu hususun da haklı azil gerekçesini oluşturduğunu ileri sürmüştür.

12. Taraflar arasında imzalanan 18.06.2010, 18.06.2011 ve 20.06.2011 tarihli avukatlık ve danışmanlık sözleşmelerinin tamamının geçerli olduğu gözetilerek, azlin haklı olup olmadığı belirlendikten sonra, sözleşmelerin kapsadıkları dönemler itibarıyla dava konusu alacak yönünden bir hesaplama yapılması gerekmektedir.

13. Hal böyle olunca Mahkemece azlin haklı olup olmadığı hususunda davalının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü sebep ve olgular değerlendirilerek, azle sebep olarak gösterilen yukarıda numaraları belirtilen dosyaların getirtilerek incelenmesi ve sonucuna göre emsal kararlar doğrultusunda hüküm kurulması gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA,

3. Davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

4. Davacı vekilinin icra inkar tazminatına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,