Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/833 K.2023/2669

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davalı bankadan 63.000,00 TL konut kredisi kullandığını, kredinin geri ödemesinin 106.377,00 TL olup 120 ay vadeli olduğunu, uygulanan faizin yüksek olduğunu Rekabet Kurulu'nun 08.03.2013 tarih, 13-13/198-100 sayılı kararına dayanılarak davalının da içinde bulunduğu toplam 12 bankanın oluşturduğu kartelin yol açtığı rekabet ihlalinden kaynaklanan zararlarının tespit edilmesi ve 4057 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 57 ve 58 inci maddesine dayanılarak tespit edilen zararın üç katının ileride netleşecek değere göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.500 TL'sinin kredi kullanım tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı banka, görev ve yetki itirazında bulunarak esastan da davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Rekabet Kurulu’nun işbu dava konusu 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı Kararı’nda 23.10.2008 tarihli “Belge 6” isimli belge kapsamında, “rekabet” adıyla anılan 5 adet bankanın aralarında anlaşarak konut kredilerinin faiz oranlarında artışlar yaptıklarının tespit edildiği, davalı ...'ın bu bankalar arasında bulunduğu, davalı bankanın ihlalinin 24.10.2008-02.11.2008 tarihlerini kapsadığı, ancak davacının kredi kullanım tarihinin 12.07.2011 olması nedeniyle davalı bankadan kullandığı dava konusu konut kredisi nedeniyle davacının herhangi bir zararı oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı, Rekabet Kurulu kararında aralarında davalı bankanın da bulunduğu 12 bankanın 21.08.2007-24.10.2011 tarihleri arasında kartel oluşturmak suretiyle rekabeti ihlal ettiklerinin belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; her ne kadar Rekabet Kurulu'nun kararının iptali için idari yargıda açılmış bulunan dava halen derdest ise de dava konusu olayda davalı bankanın kartel oluşumu içinde yer almadığının kesin olarak tespit edilmesi halinde derdest dava sonucu eldeki davayı etkilemeyeceğinden ve bu bağlamda bankanın sorumluluğuna karar verilemeyeceğinden idare mahkemesinde devam eden davanın bekletici mesele yapılmasına gerek görülmeyeği, İlk Derece Mahkemesince bu yönde araştırma yapıldığı,

davalı bankanın kredinin çekildiği tarihlerde iddia olunan oluşum içinde yer almadığının tespit edildiği ve bilirkişiden bu yönde rapor alınmış olduğu ve bu itibarla davacının herhangi bir zararının oluşmadığı kabul edilmek suretiyle verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı, dava ve istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tarafın davalı bankadan kullandığı krediye uygulanan kartel faizi nedeniyle zarara uğradığı iddiasıyla 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun gereğince zararının 3 katı tutarında tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 57 nci maddesinde "Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur. Zararın oluşması birden fazla kişinin davranışları sonucu ortaya çıkmış ise bunlar zarardan müteselsilen sorumludur. "

2. Aynı Kanun'un 58 inci maddesinde "Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilirler. Rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüsler, bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebilir.

Zararın belirlenmesinde, zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün kârlar, geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplanır.

Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hâkim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan kârların üç katı oranında tazminata hükmedebilir. " şeklinde düzenlemeler yer almaktadır.

3. Rekabet Kurulunun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararının iptaline ilişkin ... 2. İdare Mahkemesince açılan davada davanın reddine karar verilmiş, karar düzeltme aşamasında Danıştay 13. Dairesinin 21.05.2019 tarihli ve 2016/4017 E., 2019/1779 K. sayılı kararı ile bozulması üzerine ... 2. İdare Mahkemesinin 19.07.2019 tarihli ve 2019/1108 E, 2019/1463 K. sayılı "Israr-Ret" kararı Danıştay İdari Dava Daireleri 31.05.2021 tarihli ve 2019/2656 E., 2021/1104 K. sayılı kararı ile bozulmuş ve yeniden yapılan yargılama neticesinde ... 2. İdare Mahkemesinin 26.04.2022 tarihli ve 2022/920 E., 2022/855 K. sayılı kararıyla idari işlemin iptaline karar verilmiştir.

3.Değerlendirme Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacının kredi kullandığı tarihte davalı bankanın dayanak yapılan kartel yapılaşması içerisinde bulunmadığı tespitinin yerinde olmasına ve davacının uğradığını ileri sürdüğü zararı ve zarar miktarını ispatlayamadığı anlaşılmasına göre temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,