Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1041 K.2025/313

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili tarafından, 27.03.2019 tarihli siparişle TÜBİTAK-PRIMA uluslararası projesi kapsamında çeltik tarlalarından salınan metan, karbonmonoksit ve nitröz oksit gazlarının analizleri için Green Gases Analyzer (GC) cihazı siparişi verildiğini, analizlerin sadece yılın belirli dönemlerinde yapılabildiğini, taahhüt edilen teslimat süresinden sonra cihaz teslim edildiğinden projenin ilk yılı olan 2019 yılında planlanan analizlerin yapılamadığını, 2020 yılında ise cihazın arızalandığı ve 9 ay geçmesine rağmen arıza çözülemediğinden gaz analizlerinin yapılamadığını,

cihaz arıza sorunu çözülemediğinden 21.04.2021 tarihinde cihazın davalı firmaya teslim edildiğini, projede taahhüt edilen analizlerin 2 yıl boyunca yapılamadığını, davalı firmanın misli ile değişim taleplerini reddettiğini, yapılan masrafların cihazın kullanılamaması sebebiyle boşa gittiğini belirterek,

cihazın ayıplı çıkması sebebiyle ayıpsız misli ile değiştirilmesini, bu mümkün değilse cihazın satıcıya iadesi ile ödedikleri bedelin yasal faiziyle birlikte iadesini, fazlaya dair hakları saklı olmak üzere müvekkilinin ayıplı cihaz sebebiyle yaptığı masraflar için şimdilik 200,00 TL'nin zarar tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, 04.07.2022 tarihli bedel artırım dilekçesiyle, masraf taleplerini 57.182,22 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; ülkenin içinde bulunduğu pandemi süreci ve gümrük işleri nedeniyle müvekkili şirketin kusuru olmaksızın gecikmenin gerçekleştiğini, cihazın ilk olarak 08.10.2019 tarihinde davacı tarafa kusursuz ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, cihaza ait ilk arıza çağrısının 25.08.2020 tarihinde yapıldığını, cihazın bu tarihe kadar sorunsuz çalıştığını, ilk arıza çağrısından sonra taraflarınca gönderilen teknik servis mühendisinin firmaya giderek 27.08.2020 tarihinde cihazın gaz ayarlarını yaparak tamir işlemini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin faaliyetlerini ivedilikle, dikkatle ve özenle gerçekleştirdiğini, kabul anlamına gelmeksizin cihazın gizli ayıpla teslim edildiği varsayılsa dahi davacı tarafın ücretsiz onarım hakkını kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; cihazın geç tesliminden ve meydana gelen arızaların davacının kullanımından kaynaklanmadığı, cihazda meydana gelen arızaların gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacı tarafça satın alınan cihazdan beklenen faydanın sağlanamadığı, cihazın ayıplı mal statüsünde olduğu, bu hali ile davacının ilk talebi olan aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi yönündeki talebin somut uyuşmazlıkta en makul seçenek olduğu kanaati varıldığı,

bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, cihaz alım bedeli olan 210.040,00 TL dışında davacı tarafça cihaz için haricen 57.182,22 TL masraf yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile; davalı tarafça davacıya satılan 590S19050203 seri no.lu Green Gases Analyzer Cihazının ayıpsız misli ile değiştirilmesine, 57.182,22,TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; gizli ayıbın var olduğu kabul edilse dahi işbu ayıbın hemen müvekkili satıcıya bildirilmediğini, teslimden 10 ay 17 gün sonra ayıbın bildirildiğini, her ne kadar cihazın gerçekleştireceği analizlerin sadece yılın belirli dönemlerinde yapılabiliyor olduğu ileri sürülse de, bu hususun müvekkili satıcıyı bağlamayacağını, alıcı davacının önceden cihazın çalışıp çalışmadığını deneyerek ihtiyaç zamanına hazırlık yapması gerektiğini, pandemi sürecinden dolayı cihazın geç teslim edildiğini, yedek parçaların teminindeki gecikmenin de pandemiden kaynaklı olduğunu ve müvekkilinin kusurunun olmadığını,

son arızadan sonra arıza tespit sürecinin 27.04.2021 tarihinden bu yana devam ettiğini, hala tamamlanamamış olma sebebinin de pandemi sürecinden kaynaklandığını, davacı ücretsiz onarım hakkını kullandığından diğer seçimlik haklarını işbu davada kullanamayacağını, cihazın kullanıcı hatası sebebiyle arızalandığını, cihazın çalışır durumda davacıya teslim edildiğini ve tüm mağduriyetlerinin giderildiğini, Yerel Mahkeme kararında bahsi geçen cihazın aynısının mevcut olmadığını ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ayıplı malın misli ile değiştirilmesi ve tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, davacıya satılan cihazda tespit edilen ayıpların gizli ayıp olduğu, davacının cihazdaki arıza şikayetiyle davalı tarafa başvurmasına rağmen sorunun kaynağının çözülemediği, onarım işleminin sonuçsuz kaldığının dosya kapsamı ile sabit olduğu,

stoklarda bu cihazın mislinin bulunmaması halinde sorunun infaz aşamasında İİK'nın 24. maddesinin uygulaması ile çözümlenmesi gerektiğinin anlaşılmış olmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR