Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1151 K.2025/1324

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin ortak girişimi ile davalı Kamu Hastane Birliği (Fatih) Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu arasında ihale yapılması sonucunda uhdesinde kalan Robotik Sistem Kemoterapi İlaç Hazırlama ve Uygulama Seti Sarf Malzeme Alımı işi için 21.08.2013 tarihinde imzalanan sözleşmenin hukuka aykırı olarak 12.05.2015 tarihinde davalı İdarece tek taraflı olarak fesh edildiğini, bu feshin haksız fesih hükmünde değerlendirilmesi gerektiğini beyan ederek, haksız fesihden doğan 2.028.303,00 TL fiili zarar ile 2.169.661,11 TL mahrum kalınan kar olmak üzere toplam 4.197.964,11 TL tazminat bedelinin, sözleşmenin fesih tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin Kamu Kurumlarınca ve Üniversite Hastanelerince yapılan alım fiyatlarının dikkate alınarak tespit edildiğini, "birden fazla branşta kullanılan tıbbi malzemeler kapsamında değerlendirilecek ürünler için 01.04.2015 tarihine kadar bu şart aranmaz" şeklindeki değişiklik ile ilgili malzemeler kod tanımlaması yapılarak "birim fiyatı işlem puanına dahildir" şeklinde 3/A listesine eklendiğini, 01.01.2015 tarihinden itibaren Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerince robotik infüzyon kemoterapisi işleminin 120,00 TL toplam bedel ile fatura edilebildiğini,

bahsi geçen değişiklikten sonra bir hastaya birden fazla malzeme kullanılabildiği göz önüne alındığında, sadece ilgili malzemelerin alış maliyetinin, fatura edilen tutarın 23,50 TL üzerinde olduğunu, 04.02.2021 tarihli ve 2640 sayılı yazıları ile yüklenici firmadan iskonto yapılmasını talep ettiklerini, bu talebin davacı firmalarından olası bir miktar azaltımında veya fiyat düşümünde zarar edeceklerinden bahisle iskonto uygulamayacaklarını beyan ederek,

davalı İdarenin talebini reddettiklerini, davalı İdarenin davacı Kurumlarla imzalanan sözleşmeyi sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca kamu yararı gereği haklı olarak feshettiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

4735 sayılı Kanun'un 24/son fıkrası ile belirlenen özel düzenleme mevcutken, davacının belge ve kayıtları üzerinde inceleme yapmak suretiyle ayrıca zarar hesabı yapılması kamu hukukunun açıkça düzenlediği bu hal altında hukuken mümkün olmadığı anlaşılmakla her ne kadar davacı vekili tarafından ileri sürülen talebini destek maksadıyla içtihat ve uzman görüşleri sunulmuş ise de yer verilen Yargıtay Daire ve Hukuk Genel Kurulu kararlarında ele alınan sözleşmelerin Kamu İhale Kanunu çerçevesinde idarelerce yapılan ihaleler ve sonrasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında düzenlenmiş sözleşmeler olmadığı,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile düzenlenmiş olduğu üzere 24. maddesinin son fıkrası uyarınca gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak ödenmesi gereken yasal tazminat hesabı için tahdidi manada bir hesap şeklinin yasa koyucu tarafından öngörüldüğü ve yasada yer aldığından aynı Kanunun hüküm bulunmayan haller başlıklı 36. maddesindeki "bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır" düzenlemesi kapsamına dahil olmadığından sözleşmenin feshi hükümlerinin diğer özel kanunlar kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğinden dava konusu talebin İdarece ve bilirkişi heyetince 4735 sayılı Kanun'un

24/son fıkrası hükmü çerçevesinde hesaplanan 393.522,68 TL'nin gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak ödenmesi gereken yasal tazminat miktarı olduğu kanaatine varılarak davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile.

393.522,68 TL gerçek gider ve yüklenici karına karşılık olarak ödenecek yasal tazminatın ihalenin fesih tarihi olan 12.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine fazlaya dair 3.804.441,43 TL yönünden reddine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi rapor ve ek raporlarının, somut verilere dayalı, denetime elverişli, birbiri ile tutarlı, hükme esas almaya yeterli olduğu, sözleşmenin feshi hükümlerinin diğer özel kanunlar kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının defter ve kayıtlarının incelenmesinde hukuki yarar bulunmadığı,

dava konusu uyuşmazlığa esas sözleşme, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde davalı İdarece yapılan ihale ve sonrasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında düzenlenmiş bir sözleşme olduğu dikkate alındığında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanmayacağı, avukatlık ücretinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; uzman görüşü ile raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, defter ve belgelerin incelenmesini, TBK hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı vekili; fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tazminat talebinde bulunmuş olup, tazminata hükmedilmesi halinde tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen 21.08.2013 tarihli ve 2013/58509 ihale Kayıt no'lu Robotik Sistem Kemoterapi İlaç Hazırlama ve Uygulama Seti Sarf Malzeme Alım Sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin 24.3. maddesinde "Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24. maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabilir.

İhale konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise Yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir." şeklinde düzenlenmiştir.

Buna göre davalı İdarenin 04.02.2015 tarihli yazısı ile davacı şirketten SUT işlem puanına göre fiyatlarda yapılan değişiklik sebebiyle anılan sözleşme hükmüne göre adet ve fiyat açısından iskonto talep ettiği, davacı şirketin 16.04.2015 tarihli yazısı ile miktar ve fiyatlarda yapılması muhtemel iş eksilişinin firmayı zarara uğratacağından bahisle iskonto uygulamayacağının bildirildiği, buna göre aralarındaki sözleşmeye göre kamu yararı sebebiyle davalı İdarece 29.04.2015 tarihli yazı ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiği anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle taraflar arasında imzalanan 21.08.2013 tarihli Robotik Sistem Kemoterapi İlaç Hazırlama ve Uygulama Seti Sarf Malzeme Alım Sözleşmesinin 24.3. maddesine göre, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi çerçevesinde iş eksilişi yapılabileceğine,

buna göre alınan bilirkişi raporu uyarınca yapılan hesaplamanın ilgili Kanun maddesinde açıklanan hesaplama yöntemine uygun olmasına, tarafların sözleşmeyi imzalarken 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesinin uygulanmasını açıkça kabul ettiklerinin anlaşılmasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR