Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1402 K.2025/1377

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı Banka vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, davalılardan Neo Yapı A.Ş. ile 19.09.2017 tarihinde gayrimenkul satış vaadi ve inşaat yapım sözleşmesi imzaladığını, satın aldığı dava konusu taşınmazın peşinat tutarı olan 90.000,00 TL'yi ödediğini, yine vadesi gelmiş olan 15.12.2017, 15.03.2018 ve 15.06.2018 tarihli bonolara ilişkin toplam 99.000,00 TL ödeme yaptığını ancak davalı şirketin işlerinin bozulması nedeniyle taşınmazı teslim etme imkanının bulunmadığını ileri sürerek;

öncelikle sözleşme konusu taşınmazın üzerindeki her türlü takyidattan ari olarak adına adına tescilini, bu talebin kabul edilmemesi halinde ödenen toplam 189.000,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalı şirketten tahsilini, bu bedelin 99.000,00 TL’sinin davalı şirket tarafından verilen senetler nedeniyle davalı bankaya ödenmiş olması nedeniyle davalılardan müştereken tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı banka vekili; diğer davalı şirketin kredili müşterisi olup, tahsil edildiğinde karşılığı kredi borcundan mahsup edilmek üzere davaya konu edilen senetleri kanuni usulüne uygun ciro yolu ile devir ve teslim ettiğini, senetler incelendiğinde içeriğinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile ilgili bir ibare, kayıt, bilgi vs bulunmadığını, davaya konu edilen kıymetli evrakların kendini doğuran hukuki işlemden mücerret olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Neo Yapı A.Ş. vekili; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmaz üzerinde çok sayıda haciz şerhi ve ipotek tesisi bulunduğu, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin tapu siciline şerh edilmediği göz önüne alındığında; davacının taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan taşınmazın mülkiyetini isteme hakkını üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceği, ancak sözleşmenin karşı tarafına karşı ileri sürülebilen şahsi hakkı bulunduğu, bu nedenle davacının taşınmazın takyidatlardan ari olarak adına tescil edilmesi talebinin mümkün olmadığı gerekçesiyle;

davacının tapu iptal ve tescil talebinin reddine, sözleşme nedeniyle ödenen bedelin iadesi talebinin fesih iradesi olarak kabul edilerek ödemiş olduğu 189.000,00 TL'nin davalı şirketten tahsiline, vadesi gelmiş olan 15.12.2017, 15.03.2018 ve 15.06.2018 tarihli bonolara ilişkin talebin davalı banka yönünden reddine, 15.09.2018, 15.12.2018 ve 15.03.2019 tarihli bonoların iptaline karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacı ... davalı banka vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2022 tarihli kararıyla; davalı şirketin vaad ettiği zaman diliminde gayrimenkulün teslimini gerçekleştirmediği, bu nedenle de davalı şirket açısından davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı ancak 6502 sayılı Kanun'un 4/5 maddesi uyarınca nama yazılı düzenlenmeyen kıymetli evrakların tüketiciler açısından geçersiz olacağı açık olmakla ödenen senetler açısından davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle;

davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kabulüne, tapu iptali ve tescil talebinin reddi ile ödenen 189.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Neoyapı Arazi Geliştirme İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsiline, davalı bankadan tarafından tahsil olunan 15.12.2017, 15.03.2018 ve 15.06.2018 tarihli bonolar toplamı olan 99.000,00 TL'nin tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalı bankadan tahsiline, 15.09.2018, 15.12.2018 ve 15.03.2019 vade tarihli bonoların iptaline,

davacının bu bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı Banka temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Dairece verilen 15.03.2023 tarihli ilamla; "dava konusu alacak iflas masasına kaydedilmişse davanın konusuz kaldığına karar verilmesi, aksi taktirde davayı esastan sonuçlandırarak alacağın varlığının tespiti halinde, tahsil şeklinde değil; mükerrer tahsilata yol açılmamak üzere gerekirse davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek alacakların masaya kaydına şeklinde hüküm kurulması gerekirken, bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı Neoyapı Arazi Geliştirme İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında konkordato talebine ilişkin İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1184 E., 2021/397 K. sayılı dosyasında 03.06.2021 tarihli iflas kararı verildiği, karara karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 17.03.2022 tarihli ve 2022/25 E., 2022/312 K. sayılı istinaf başvurusunun reddine ilişkin karar verildiği,

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 05.12.2022 tarihli ve 2022/2546 E., 2022/5635 K. sayılı ilamıyla, İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasına karar verildiği ve bu nedenle de Neoyapı Arazi Geliştirme İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki iflas kararının ortadan kalktığı, konkordato dosyasının bozma ilamı sonrası İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1002 E. sırasına kaydedildiği yargılama devam olunarak dosyanın derdest olduğunun anlaşıldığı,

davalı Neoyapı Arazi Geliştirme İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında herhangi bir iflas kararı bulunmadığından bozma ilamında belirtilen iflas sonrası işlemler konusunda araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı kabul edilerek yargılamaya devam olunarak 6502 sayılı Kanun'un 4/5 maddesi uyarınca nama yazılı düzenlenmeyen kıymetli evrakların tüketiciler açısından geçersiz olacağı açık olmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Banka vekili; davaya konu senetlerin illetten mücerret olduğunu, keşideci ve lehtar arasındaki defilerin iyi niyetli üçüncü kişi konumundaki müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davalı aynı şirkete karşı açılmış ve temyiz incelemesinden geçen emsal dava dosyalarında verilen kararlara uygun şekilde karar verilmiş olduğunun anlaşılmasına göre temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR