Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1457 K.2025/519

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının sahibi ve mesul müdürü olduğu ...

Eczanesi tarafından müvekkili Kuruma fatura edilen 2009 yılı Mayıs ve Eylül dönemlerine ait 4 adet reçeteye ekli 12 adet ilaç kupürünün sahte olduğunun ilgili ilaç firmalarının cevabî yazılarıyla tespit edildiğini, taraflar arasında imzalanan 2010 yılı Eczane Protokolü'nün (6.3.19.) maddesi uyarınca sözleşmesi iki yıl süreyle feshedilen davalı hakkında aynı madde hükmü gereği 4 adet reçete bedeli toplamı 41.727,07 TL'nin 10 katı tutarında 417.270,70 TL cezai şart işlemi uygulandığını, söz konusu cezai şartın tahsili amacıyla aleyhinde icra takibi başlatılmış ise de, davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek;

davalının itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı Kurum tarafından müvekkili aleyhinde başlatılan icra takibine borcun sebebi belirtilmediğinden ve dayanak belge sunulmadığından itiraz ettiklerini, bu belgelerin Mahkemeye de sunulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Kurumun davaya ve icra takibine konu ilaç kupürlerinin sahte olduğu iddiasını, ilaç firmalarından alınan cevabî yazıların ekinde yer alan kupür fotokopileri üzerine firma ilgilileri tarafından el ile yazılan "kağıt kalitesi uyumsuzluğu ve yazı karakteri uyumsuzluğu" ibarelerine dayandırmış ise de, sahte kupürlerin faillerinin kim ya da kimler olduğuna dair bir tespitin yapılmadığı;

sahtecilik iddiasıyla ilgili davalı eczacı hakkında açılan ceza davası sonucunda, Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.11.2012 tarihli kararı ile sanığın kupürlerin sahteliğini bilerek reçetelerde kullandığı ve Kurumu zarara uğrattığı hususunun kesin olarak tespit edilemediği,

bu nedenle üzerine atılı resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarını işlediği yolunda cezalandırılmasına yeter yasal ve inandırıcı delillere ulaşılamadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği ve kararın temyiz incelemesi sonucu onanarak 30.05.2016 tarihinde kesinleştiği, davalı eczacı ya da eczane çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak kastı ile hareket ettiklerine ilişkin bir tespit yapılmadan, sahte kupürlerin failleri belirlenmeden, üçüncü kişilerin dahli olup olmadığı araştırılmadan 2010 yılı Eczane Protokolü'nün (6.3.19.) maddesinin uygulanamayacağı;

hal böyle olunca, davacı Kurumun davalı eczacı hakkında uyguladığı cezai işlemin taraflar arasındaki Protokol hükümlerine ve mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, uygulanan Protokol maddesi ve içeriğine göre, davalının olayda kastı ve Kurumu zarara uğratma iradesi bulunduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, Mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, başvurunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığını, ceza yargılaması sonucu verilen kararın hukuk hakimini bağlamayacağını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık. 2010 Yılı ... Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol'ün (6.3.19.) maddesi uyarınca davalı hakkında uygulanan cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. 2010 yılı Eczane Protokolü'nün (6.3.19.) maddesi.

"Eczacı ya da eczane çalışanlarınca Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü veya sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 2 yıl süreyle sözleşme yapılmaz.

Ancak, söz konusu sahte kupür veya sahte reçete veya sahte raporun eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura etme işlemi gerçekleştirilmiş ise bu madde hükmü uygulanmaz." şeklinde düzenlenmiştir. Bu maddede öngörülen cezai yaptırımların uygulanabilmesi, eczacı ya da eczane çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak olarak hareket etmeleri koşuluna bağlanmıştır.

Sahte kupür veya sahte reçete veya sahte raporun, eczacının kastı dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura edilmesi halinde bu madde hükmünün uygulanması mümkün değildir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ceza yargılamasında Mahkemece davalı eczacının kupürlerin sahteliğini bilerek reçetelerde kullandığı ve Kurumu zarara uğrattığı hususunun kesin olarak tespit edilemediği gerekçesiyle beraatine karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, davacı Kurum tarafından davalı eczacı ya da eczane çalışanlarının Kurumu zarara uğratmak kastı ile hareket ettiklerine ilişkin bir tespit yapılmadığı, davaya konu sahte ilaç kupürlerinin kim ya da kimler tarafından düzenlendiğinin belirlenemediği,

yine bu kupürlerin Kuruma fatura edilmesinde eczacı dışında üçüncü kişilerin dahli olup olmadığı hususunda inceleme ve araştırma yapılmadığı gibi herhangi bir tespitte de bulunulmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR