Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/1851 K.2025/2144

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı arasında 07.10.1997 tarihli bedelsiz arsa tahsisi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 3/1 maddesi uyarınca ... Organize Sanayi Bölgesi (OSB) içindeki 19.250 metrekare yüzölçümlü ... ada ... parselin müvekkili şirket adına tahsis edildiğini, ancak davalı tarafça yeterli kapalı alan inşaatı yapılmadığı gerekçesiyle tahsisin iptal edildiğini ileri sürerek; ... OSB Yönetim Kurulu tarafından ... ada ...parseldeki müvekkili adına yapılan tahsis işleminin iptaline ilişkin kararın yetkisiz kurul tarafından alındığı için yok hükmünde sayılmasını, tahsis işleminin iptaline ilişkin kararının iptaline ve bu şekilde muarazanın giderilmesi ile tahsisin devamı yolunda hüküm kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; 16.05.2014 günü Kırıkkale l. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/33 D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, fabrika ve çevresinin gezildiğini, tespit sonucu düzenlenen raporlarda tesisin işler durumda olmadığı, elektrik ve su tesisatının olmadığı, elektrik için trafo kurulması gerekeceği, binanın içinden çekilen fotoğraflarda tek tük istiflenmiş malzeme bulunduğunun, tır parkı veya depo gibi kullanıldığının görüldüğünü, fabrikada bekçi olarak bir işçi bile bulunmayıp, her tarafın toz pas tutmasından, içerde yaşam belirtisi olmamasından, kapı pencerenin binayı korumayan kırık dökük halinden, çevre düzeninden dahi fabrikanın yıllardır kapalı olduğunun tespit raporu ile anlaşıldığını ve bu nedenle tahsisin iptal edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen müzekkere cevabı ve bilirkişi raporlarında yer alan tespitlerde de görüleceği üzere, davacı şirketin asgari 10 işçi çalıştırılmasına yönelik tahsis şartını yerine getirmediği, diğer taraftan; ticari defter ve kayıtların incelenmesinde de tahsis iptal kararının alındığı tarih itibariyle herhangi bir emtia alım veya satımının, bu doğrultuda fabrikaya ait herhangi bir gelir veya giderin bulunmadığı, yine bu tarih itibariyle su ve elektrik tüketiminin de olmadığı, davalı tarafından Kırıkkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/33 D.

İş sayılı tespit dosyasında 26.05.2014 tarihi itibariyle fabrikanın faaliyette olmadığı, elektrik panosu ve iç tesisatının çalışır hale getirilebilmesi için 39.000,00 TL malzeme ve işçilik masrafı bulunduğu, fabrikada çalışan işçi bulunmadığı hususlarının belirtildiği, davacı şirket tarafından Kırıkkale 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/38 D.

İş sayılı dosyası kapsamında yaptırılan delil tespiti dosyasında her ne kadar fabrikada elektrik panosunun bulunduğu, Kasım ayına ait elektrik faturası bulunduğu ve fabrikanın faaliyette olduğu yönünde tespit yapılmış ise de; anılan dosya kapsamında yapılan tespit tarihinin tahsis iptal kararının alındığı tarihten yaklaşık 3 ay kadar sonra yapıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilem kararıyla; İlk Derece Mahkemesince, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamı ile uyumlu ve hüküm kurmaya elverişli olduğu uyuşmazlığın tahsis iptal kararının alındığı tarih itibariyle değerlendirilmesi gerektiği, davanın reddine dair hüküm kurulmasının isabetli olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalı Yönetim tarafından alınan kararın yerinde olmadığını, tahsis işleminin iptaline karar verilen 26.08.2014 tarihi ve öncesinde kapalı fabrika alanı oluşturulup oluşturulmadığı ve iş yerinin faal olup olmadığı hususlarının tespiti gerektiğini, oysa hükme esas alınan raporda iş yerinin 26.08.2014 tarihi ve öncesinde faal olmadığına ilişkin net ve kesin bir tespit yer almadığını, değişik iş dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitler bulunduğunu, mali müşavir bilirkişi Müslüm Tansel'in raporunun bir kısım tespitlerde bulunulduğunu, müvekkilinin sorumluluklarını yerine getirdiğini,

müvekkili şirketin 05.04.2011 tarihli tahsis tarihinden sonra 27.06.2011 tarihinde yapı kullanım izni, 28.06.2011 tarihinde işyeri çalışma ruhsatı alarak 1.665 m² kapalı fabrika alanı yaptığını ve üretime başladığını, 12 usta ve işçiden oluşan çalışanlarının olduğunu, elektrik sayacı ile tüm aydınlatma ve priz kablolarının işler halde bulunduğunu, fabrikada elektrik tüketimine dair son faturanın 26.11.2015 tarihinde tahakkuk ettirildiğinin ve bu tarihin işletmenin faal olduğu son tarih kabul edilmesi gerektiği, bu şekilde tahsis işleminin iptal edildiği 26.08.2014 tarihinde fabrikanın çalışır vaziyette olduğunu,

ayrıca işletme ile ilgili mal alım ve satışlarına ilişkin fatura ve mahsup fişlerinin düzenlendiğini, dosyanın ek rapor için bilirkişiye tevdii gerekirken acele bir şekilde eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulunun arsa tahsisinin iptaline yönelik kararın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 07.10.1997 tarihli "bedelsiz arsa tahsisi sözleşmesi" imzalandığı, 2. maddede sözleşmenin konusunun; ''kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki iller ve Devlet İstatistik Enstitü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 15.000 USD veya daha az olan illerdeki organize sanayi bölgelerinde, fiili ve sürekli olarak en az 10 kişilik istihdamı olan ve/veya öngörülen yatırımlar için organize sanayi bölgelerinin karar almaları halinde bedelsiz parsel tahsisi yapılmak üzere 3.maddede belirtilen arsanın tahsisi'' olarak belirtildiği,

(5.) maddede yatırım ve istihdam koşullarının belirlendiği, alt yapı inşaatının durumuna göre OSB yönetimi tarafından yapılacak duyuru tarihinden itibaren yapı ruhsatı alınarak yatırımın iki yıl içerisinde üretime geçilmesi ve yatırımın faaliyete geçmesinden itibaren 5 yıl süre ile yatırımcının Kanunun öngördüğü en az 10 kişilik istihdam yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda olduğu,

istihdamın fiili, sürekli ve üretime katkı sağlayıcı olması gerektiği, (7.) maddede ise yatırımcının iflas dahil yatırıma devam etmediğinin, OSB tarafından öngörülen sürede yatırımın tamamlanmadığının veya tahsis edilen parsel ile ilgili olarak yapılan denetimler ve düzenlenen raporlar sonucunda kanun, yönetmelik ve taahütnamede belirtilen şartlara uyulmadığının tespit edilmesi halinde, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın yapılan tahsisin iptal edileceğinin belirtildiği görülmüştür.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay incelenodiğinde, fabrikanın davacı tarafından 2011 yılının 7. ayından 2012 yılının 5. ayına kadar SGK sorumluluğunu yerine getirerek 10 işçi ve üzerinde işçi sayısı ile çalıştığı, ancak bu tarihten sonra sözleşmede belirtildiği şekilde fiili ve sürekli olarak en az 10 kişilik istihdam sağlandığının davacı tarafından ispatlanamadığı, davacının sözleşmedeki yükümlülükleri yerine getirmemesi sebebiyle arsa tahsis işleminin iptali kararının yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR