Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2388 K.2025/1550

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı Kurum aracılığıyla Nevşehir'de bulunan işletmesine 122 baş ithal besi dana aldığını, bedelini davalı Kuruma 06.12.2016 tarihli fatura karşılığında ödediğini, davaya konu hayvanlarla ilgili düzenlenen veteriner giriş belgelerinde fiziksel ve hayvan refahının yeterli olduğu,

durumu iyi olmayan hayvan bulunmadığı belirtilmişse de işletmeye gelen hayvanlardan alınan sonuçlardan anlaşıldığı üzere hayvanların bir kısmının hastalıklı halde teslim edildiğini, müvekkilinin davalı Kurumdan aldığı hayvanlardan 53'ünün öldüğünü, davalı Kuruma mağduriyetin giderilmesi için yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ölen hayvanlardan doğan zarar için 100,00 Euronun ödeme tarihi olarak kabul edilecek 06.12.2016 fatura tarihinden itibaren işleyecek Devlet bankalarının 1 yıl vadeli Euro mevduatlarına uyguladığı faiziyle birlikte Euronun fiili ödeme tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden ödenmesine, ödenen vergiler için 100,00 TL'nin vergilerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, ödenen labaratuar tahlil bedelleri için 100,00 TL'nin tahlil bedellerini ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş.

25.09.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile ölen hayvanlardan doğan zarar talebini 62.670,20 Euroya, ödenen vergiler için 6.714,53 TL'ye, ödenen laboratuar tahlil bedelleri için 1.720,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında 03.11.2016 tarihli satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği 122 adet hayvanın davacıya 06.12.2016 tarihinde tam ve sağlıklı olarak teslim edildiğini, gümrük kapısında veteriner hekimce gerekli kontrollerin yapıldığını, davacının da herhangi bir ihtirazi kayıt sunmadığını ve hayvanları görerek ve bilerek teslim aldığını, canlı hayvan tesliminin bakanlık aracılığıyla yapıldığını ve sorumluluğun bu nedenle bakanlığın seçim heyetinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı davaya konu alacağa ilişkin olarak 122 baş Macaristan'dan gelen hayvanları Avrupa Birliği Menşeeli İthal Besilik Sığır Alım sözleşmesi ve 16.08.2016 tarihli davalı İdarenin Alım ve Üretim Dairesi Başkanlığı'nın teknik şartnamesi gereği davalı Kurumdan satın aldığı, hayvanları 06.12.2016 tarihli ithal besilik sığır teslim ve tesellüm tutanağı ile teslim aldığı, bu hayvanların 04-05.12.2016 tarihinde veteriner kontrolünden geçtiği ve klinik olarak herhangi bir hastalık belirtisinin olmadığının belirtildiği,

ancak dosyadaki belge ve bilgilere göre hayvanların yediemin olarak alındıktan yaklaşık bir hafta sonra 13.12.2016 tarihinde ve devamında ölümlerin gerçekleştiği, BSE hastalığı yönünden inceleme yapıldığı ve sonuçların negatif çıktığı, bunun yanında iki baş hayvanda BVD pozitifliğin tespit edildiği, hayvanların teslimi sırasında bu hastalıkların alıcı olan davacı tarafından bilinmesi mümkün olamayacağı gibi bu durumun ancak veteriner marifetiyle ve laboratuvar ortamında anlaşılabileceği, hayvanların teslim olduktan sonra ölmeye başladığı, teslim sırasına kadar zaiyatın bulunmadığı,

teslim sonrası sorumluluk davacı besiciye yüklenmiş ise de, davalının ağır kusuru halinde sorumlu olacağının 6098 sayılı Kanunun 220 ve 225. maddelerinde açıkça düzenlendiği, hayvanların tesliminden bir hafta sonra ölümlerin yaşandığı,

kaldı ki bu hastalığa neden olan virüsün ancak laboratuvar tetkikleri ile anlaşılabileceği, davacının ise bu hastalıkları bilmesinin mümkün olamayacağı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime ve hükme elverişli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 62.670,20 Euro'nun 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Euro olarak açılmış hesaplar için Devlet bankalarının 1 yıl vadeli hesaba ödediği faiz ile birlikte aynen veya 62.670,20 Euro nun fiili ödeme günündeki TC Merkez Bankası Euro döviz alış kuru üzerinden davalıdan tahsiline, harç toplamı olan 2.916,97 TL,

laboratuvar tetkik ücreti 1.720,00 TL'nin toplamından oluşan 4.636,97 TL' nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu hayvanların teslimden sonra karantina süresi içinde öldüğü hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, 6098 sayılı Kanunun 220. maddesine göre, hayvan satışında satıcının, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olmayacağının düzenlendiği, dosya kapsamından hayvanın tesliminden ve satış bedelinin ödenmesinden önce davalı Kurumun hayvanların bu durumu davacıya ilettiğini usulüne uygun ve yasal delillerle kanıtlayamadığı,

hasta olduğunu bildiği bir hayvanın davacı tarafından kurbanlık olarak satın alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, hayvandaki hastalığın hangi aşamada teşhis edileceğinin somut olayda sonuca etkili olmadığı, bu durumda davalı Kurumun ayıplı hayvan satışında ağır kusurlu olduğu, bu nedenle davalı Kurumun ayıplı hayvan satışından sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacıya müvekkili Kurum tarafından teslim edilen hayvanların ithalat yoluyla satın alınan hayvanlar olduğunu, ithalat rejimi kapsamında satıcı firmaya davanın ihbarının şart olduğunu, ihbar talebinin kabul edilmesine rağmen ara karardan dönülmesinin usulsüz olduğunu, bilirkişi raporuna dayanarak davanın kabulüne karar verilmesinin usulüz olduğunu, hayvanlardaki hastalık sebebinin ispat edilemediğini, müvekkili Kurumun ithalata aracılık yaptığını, damga vergisi ve analiz raporu masraflarından sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ayıplı hayvan satışından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar; dosya kapsamından hayvanın tesliminden ve satış bedelinin ödenmesinden önce davalı Kurumun hayvanların bu durumu davacıya ilettiğini usulüne uygun ve yasal delillerle kanıtlayamadığı, hasta olduğu bilinen hayvanın davacı tarafından satın alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

hükme esas alınan 02.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı Kurumun sorumluluğunda olan besilik ithal hayvanların teslimattan önceki aşamalarında sağlıklı ithal hayvan seçiminde ve Veteriner Sağlık Sertifikasında ifade edilen ve sertifikanın ilgili maddelerinde belirtilen sağlık koşullarının tam olarak sağlanamadığı, davalı Kurumun bu eksik işlemler nedeniyle ağır kusurlu olduğu, hayvandaki hastalığın hangi aşamada teşhis edileceğinin somut olayda sonuca etkili olmadığı,

hükme esas alınan 02.08.2022 tarihli bilirkişi raporundaki kabul, değerlendirme ve zarar hesaplamasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR