Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2700 K.2025/2095

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının Hava Kuvvetleri Komutanlığında görevli iken mecburi hizmet süresini tamamlamadan, 16 yıl 6 ay 12 gün olan yükümlülük süresinin 8 yıl 9 ay 4 gününü çalışarak adi malul olarak görevinden ayrıldığını, davalının öğrenim, eğitim ve yetiştirme maliyetinin 217.559,74 TL olduğunu, yüklenme senedi ile öğrenime başladığı tarihten ilişiğinin kesilmesine kadar kurum zimmetine tahakkuk ettirilecek tazminatı, sarf tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre içinde işleyecek kanuni faizini de ödemeyi kabul ve taahhüt eden davalının ödemede bulunmadığını ileri sürerek; 217.559,74 TL asıl alacağın sarf tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin pilotken uçuculuğunun engellendiğini ve sınıf değişikliğini kabul etmemesi nedeniyle ilişiğinin kesildiğini, uçucu olarak görev yaparken tamamen başka görevde kalmasının ne kendisi ne de karşı taraf için yararı olmadığını, davacı Kurumun başka sınıfa geçse yararlanamayacağı pilot eğitimi bedelini sadece ayrılması sebebi ile talep ettiğini, dava dilekçesinde hesaplamaya ilişkin mevzuatın hatalı yorumlandığını, pilotaj eğitiminin ancak mecburi hizmet süresini uzatabileceğini, bu eğitimlerin talep edilebilmesinin mevzuat karşısında mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2021 tarihli kararıyla; gelen belgelere göre davalının mecburi hizmet süresinin 5.778 gün, fiili hizmet süresinin 3.199 gün, eksik kalan sürenin ise 2.579 gün olduğu, davalı için sarf edilen yağ ve yakıt masraflarının uçuş eğitimi için sarfı mecburi, her öğrenci için ayrı ayrı belirlenmesi mümkün olan masraflar olduğu,

ancak davacı tarafça davalıdan talep edilen yedek parça giderlerinin her bir öğrenci için ayrı ayrı hesaplanması mümkün olmayan, olağan kullanım ile oluşan yıpranma sonucunda ortaya çıkan masraflar olması nedeniyle, davacı bakımından somut düzenleme bulunmayan yedek parça giderlerinin davalıdan talep edilmesinin mümkün olmadığı, tüm bu nedenlerle yedek parça giderlerine ilişkin talep ayrık tutulması gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 83.414,03 TL asıl alacağın dava tarihine kadar işlemiş 56.500,42 TL faizi ve asıl alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.10.2022 tarihli kararıyla; Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmelik'in "Maliyet Hesabı" başlıklı 5 inci maddesine, 11.03.2016 tarihinde yayımlanan Yönetmelik ile eklenen (e) ve (f) bentlerinin davalının Kurumdan ilişiğinin kesildiği tarihinde yürürlükte olmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Dairece verilen 19.09.2023 tarihli ilamla; davacının dava dilekçesinde 217.559,74 TL asıl alacağın sarf tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle tahsilini talep etmiş olduğu, harçlandırma formunda da dava değeri olarak asıl alacak olan 217.559,74 TL'nin gösterildiği, talep edilen faiz konusunda ayrıca miktar belirtilmediği, İlk Derece Mahkemesince;

bu husus gözetilmeden, hükme esas alınan bilirkişi raporunda asıl alacağa dönem sonundan itibaren dava tarihine kadar işlemiş faiz olarak hesaplanan ve dava değeri olarak ayrıca gösterilmeyen 56.500,42 TL faizin de hüküm altına alınması suretiyle yukarıda yer verilen kanun hükmüne aykırı şekilde davacının talebi aşılarak hüküm kurulmuş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle, davacının temyiz itirazları incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan raporda, davacının davalının aldığı eğitimler için yedek parça dışında idarece yapılan masrafın 83.414,03 TL ile işlemiş faizi olan 56.500,42 TL tutarın toplamı 139.914,45 TL tutarında alacağı olabileceğinin açıklandığı, davacı bakımından somut düzenleme bulunmayan yedek parça giderlerinin davalıdan talep edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle;

davanın kısmen kabulü ile 83.414,03 TL'nin 1.123,42 TL kısmına 01.09.2002 tarihinden, 734,08 TL kısmına 01.09.2003 tarihinden, 946,58 TL kısmına 01.09.2004 tarihinden, 841,33 TL kısmına 01.09.2005 tarihinden, 560,20 TL kısmına 19.08.2005 tarihinden, 11.089,70 TL kısmına 31.03.2006 tarihinden, 38.287,01 TL kısmına 06.10.2006 tarihinden, 114,09 TL kısmına 17.01.2006 tarihinden, 358,72 TL kısmına 29.05.2009 tarihinden, 93,47 TL kısmına 31.08.2010 tarihinden, 5.620,15 TL kısmına 31.12.2010 tarihinden, 18.740,17 TL kısmına 31.12.2011 tarihinden, 4.830,80 TL kısmına 31.12.2012 tarihinden,

74,31 TL kısmına 31.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporunun mevcut yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun bulunmadığı gibi denetime de elverişli olmadığını, yedek parça giderleri ayrı tutularak karar verilemeyeceğini, davacı idare lehine hüküm altına alınan yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin eksik, davalı lehine hüküm altına alınan yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin fazla hesaplandığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalının mecburi hizmetini tamamlamadan davacı Kurumdan ayrılması nedeniyle yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme giderlerinin tahsili istemine ilişkindir.

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun, hükme esas alınan bilirkişi raporunun taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli, mevzuata uygun olduğu, İlk Derece Mahkemesince taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilirken, kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu vekalet ücretinin altında kalmayacak şekilde vekalet ücreti hesaplanmış olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR