Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3446 K.2025/2442

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ...'un ... tarafından mecburi hizmet karşılığı lisansüstü eğitim amacıyla yurt dışına gönderildiğini, davalıların yurt dışına gönderilen kamu personeline mahsus yüklenme senedi ve muteber imzalı müteselsil kefalet senedini kabul ve imza ettiklerini, davalı ...'un eğitim süresi sona erdiği halde görevine başlamaması üzerine 29.05.2017 tarihli ...'u ile 20.02.2017 tarihinden itibaren görevinden çekilmiş sayılmasına karar verildiğini,

davalı ...'un mecburi hizmet yükümlüğünü ihlal etmesi nedeniyle mecburi hizmet borcu olarak Personel Genel Müdürlüğü tarafından 21.06.2017 tarihli ve ... sayılı yazı ile 131.429,05 USD ile 141.332,80 TL kamu alacağının hesaplandığını, anılan alacak tutarlarının 28.06.2017 tarihli ve ... sayılı yazı ile tebliğ edilmesi için mektup gönderildiğini ancak adresin kapalı olması nedeniyle iade edildiğini,

yurt dışına gönderilen kamu personeline mahsusu yüklenme senedi ve muteber imzalı müteselsil kefalet senedinin 10. maddesine göre senette yazılı açık adrese yapılan bütün tebligatların şahsına yapılmış olarak kabul ve beyan edildiğini ileri sürerek.

131.429,05 USD'nin sarf tarihlerinden itibaren devlet bankalarının ABD doları ile bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işlemiş faizi ile birlikte, 141.332,80 TL'nin sarf tarihlerinden itibaren işlemiş faiz ve işleyecek faiz ile birlikte, davalı ... ile kefili olan diğer davalılardan (kefiller için kefalet hükümleri ile sınırlı olmak üzere) kefalet senedindeki miktarlar dahilinde müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... davaya konu 09.01.2015 tarihli muteber imzalı müteselsil kefalet senedindeki şahsına ait imzanın kefil sıfatlı imzası olduğunu, anılan senedin imzalandığı tarihte evli olduğunu, eşi ... tarafından söz konusu kefalet sözleşmesine herhangi bir yazılı rıza verilmediğinden kesin hükümsüzlük halinin oluştuğunu, davalı ... için imzaladığı muteber imzalı müteselsil kefalet senedinin hükümsüz sayılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. 2.Diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; müteselsil kefil olan davalılardan ...'nın yüklenme senedinin tanzim tarihinde evli olduğu, eşinin rızasının aranması gerektiği, dava konusu yüklenme senedinde davalılardan ...'nın eşinin muvakatı bulunduğuna dair dosyaya yansıyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, anılan yüklenme senedinin davalı kefillerden ... yönünden geçersiz olduğu, diğer davalılar bakımından dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgeler ile iddianın sabit olduğu, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu gerekçesiyle;

davalı ... bakımından davanın reddine, diğer davalılar bakımından davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili, davalılardan ... vekili ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'nın tüm, davacının ise sair istinaf nedenlerinin reddine, davalı kefil ...'un kefaletnamenin imzalandığı tarihte evli olduğu, davalının eşinin kefaletnamenin geçerliliği için rızasının gerektiği, dava konusu yüklenme senedinde davalının eşinin muvakatı bulunduğuna dair dosyaya yansıyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, bu durumda davalı ... yönünden davanın reddi gerekmekte iken, kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğu,

davalı ... yönünden hükmedilen 131.429,05 USD alacağa hiç faiz işletilmediği görülmekle, bu alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinden bahisle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalılar ... ve ... bakımından davanın reddine, davalı ... bakımından davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; davalı ...'nın eşinden boşandığını, bu nedenle rızasının gerekmediğini, ayrıca senet tarihinden sonra geçen süre içerisinde rızaya ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığını, davalı ...'un davaya cevap vermediğini, dolayısıyla kefalet senedinde eşinin rızasının olmadığına dair itirazda bulunmadığını, bu hususların istinaf dilekçesinde ileri sürülmesine muvafakatlerinin olmadığını, eş rızası itirazının kanun yolu aşamasında ileri sürülmesinin iyi niyetle bağdaşmadığını, alacaklara temerrüt değil sarf tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de hatalı hesaplandığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili; vekalet ücreti hesaplanırken dava değil karar tarihindeki kur üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, davalı aleyhine nispi istinaf harcına ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, mecburi hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen kararda, açıklandığı üzere evli olan davalı kefiller yönünden eş rızasının alınmamış olmasına, temmerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesine, dava tarihindeki kur üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesine, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeye göre; davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Dava, alacak istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, bakiye 11.872,17 TL istinaf karar harcının davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde; "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olacağı", (1) sayılı Tarifenin "III karar ve ilam" harcı başlıklı (1/a) madddesinde konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68.31 oranında nisbi harç alınacağı, (1/e) maddesinde de; yukarıdaki nispetlerin Bölge Adliye Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay ve Yargıtay'ın tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları içinde aynen uygulanacağı, 492 sayılı Harçlar Kanuna bağlı (1) sayılı tarifenin (III) kısmının ikinci bendinin (a) fıkrası uyarınca davanın reddi halinde maktu harç alınacağı, hüküm altına alınmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; nispi değere tabi bulunan davada, davanın reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararı aleyhinde davalı ... vekilince istinaf yoluna başvurulmuş olup, Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ve nispi karar ve ilam harcının davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

Ancak, davanın İlk Derece Mahkemesince reddine karar verilmiş olması karşısında, istinaf yoluna başvurusunun davalı ... hakkında maktu karar ve harca hükmedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu davalıdan 11.872,17 TL nispi istinaf karar harcının tahsiline karar verilmesi doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmeyeceğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzelterek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Davalı ... vekilinin harca yapılan temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (12) numaralı bendi çıkartılarak yerine "12-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalı ...'tan alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 220,70 TL'nin mahsubuyla bakiye 206,90 TL harcın davalı ...'tan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine," bendinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalı ...'ya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,