Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/4281 K.2025/3129

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin İstanbul ...'de bulunan taşınmazı 1967 tarihinde dava dışı ...'den satın aldığını, dava dışı ...'in taşınmazı davalı ...

Belediyesinden encümen kararı ile satın aldığını ve bedelini de ödediğini, bilahare taşınmazdaki haklarını davacıya sattığından bahisle devrinin yapılması için Belediyeye dilekçe verdiğini, yine encümen kararı ile arsanın davacıya devrinin yapıldığını, devir ile beraber davacının 1968 tarihinde arsasının üzerine bina yaptığını ve o günden beri kullandığını, tapuda devir yapılması için birçok kez müracaat etmesine rağmen davalı Belediyenin devir yapmadığını, daha sonra arsanın diğer davalı ...

Belediyesine geçtiğini ve ecrimisil talebiyle davacı aleyhine dava açıldığını, davacı taşınmazın bedelsiz olarak devrini beklerken ikinci kez satın almasının teklif edildiğini, bunun üzerine taşınmazı davalı ...

Belediyesinden 01.06.2017 tarihinde yapılan ihale ile 420.000,00 TL bedelle tekrar satın almak zorunda kaldığını, 300 m² olması gereken taşınmazın ikinci satışta 146 m² eksik olduğunu, davalı Belediyelerin sebepsiz olarak zenginleştiğini belirterek; şimdilik 420.000,00 TL'nin 01.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Belediyesi vekili; dava konusu bedelin diğer davalı ... Belediyesine ödenmesi nedeniyle açılan davada müvekkiline husumet yürütülemeyeceğini, davacıya yapılan devir işleminin geçerli olmadığını, taşınmazın mülkiyetinin ihale öncesi davacıya geçmediğini, davacının hiçbir zaman tapunun devri için ... Belediyesine müraacat etmediğini, taşınmazı diğer davalı ... Belediyesinden rıza ile satın aldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Belediyesi vekili; müvekkili Belediyeye daha önce yapılmış bir ödeme ve işlem dosyası bulunmadığını, ayrıca talebin zamanaşımına uğradığını, dava konusu edilen taşınmazın bina sahibi davacı tarafından satın alma talebi üzerine satış işlemlerine başlandığını, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesine istinaden yapılan ihale sonucunda taşınmazın toplam 420.000,00 TL bedelle davacıya satışının encümen kararı ile uygun bulunarak satış bedelinin Belediyece tahsilinden sonra davacı adına tapuda devir işlemlerinin gerçekleştirildiğini, Belediyeye ödenen tek bir bedelin olduğunu, mükerrer ödemenin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tapu kütüğüne göre dava konusu taşınmazın tapusunun 18.12.1970 tarihli ve 409 sayılı tapulama tutanağı ile oluşturulduğu, öncesinde ... Belediyesinin 1968 tarihli encümen kararı ile taşınmazı meskun hale getiren kişilere takdir edilecek bedel üzerinden satışına karar verildiği, ...

Belediyesinin 12 Eylül 1980 sonrası kapatılması sonrası davacıya satışı yapılan taşınmazın Büyükşehir Belediyesine devredildiği, dolayısıyla taşınmazın devir borcunun da geçtiği, daha önce satışı yapılan taşınmazın tapusunu devretmeyen Belediyelerin kendilerine ait olmayan arsa bedelini tahsil nedeniyle sebepsiz zenginleştiğini, davalı ...

Belediyesinin 1968 tarihinde satış bedelini alıp devir yapmayarak, diğer davalı İBB'ninde devir yapmayarak ve sonrasında kendine ait olmayan taşınmazın satışını yaprak davacının zararına sebebiyet verdikleri gerekçesiyle; davanın kabulü ile 420.000,00 TL alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı Belediyeler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı Belediyeler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Belediyesi vekili; dava konusu taşınmaz ile daha önce 1968 yılında satıldığı belirtilen taşınmazın aynı taşınmaz olmadığını, alınan bilirkişi raporunun eksik olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... vekili; husumet ve zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini, eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, ikinci kez ödeme yapıldığı iddia edilen taşınmazın satışı yapılan ilk taşınmaz ile aynı olup olmadığının tespit edilmediğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, encümen kararı ile bedeli ödenilerek satın alınan taşınmaz için yeniden bedel ödenmek zorunda kalındığı iddiasıyla alacak istemine ilişkindir.

1. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, özellikle davalı Belediyelerce davacıya satılan tapusuz başka bir taşınmazın varlığının veya davacı tarafından satın alınan taşınmazın başka mahalde bulunduğunun ispatlanamamasına, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığının anlaşılmasına göre, davalı İBB vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Sebepsiz zenginleşmede; davacının geri alma hakkının, buna karşın davalının geri verme borcunun doğması, bunların malvarlıklarının birbirinin zararına ve yararına olmak üzere karşılıklı yoksullaşma ve zenginleşmelerine bağlıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 82. maddesinde; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının, hak sahibinin geri isteme hakkının olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacının, dava konusu taşınmazı davalı ... Belediyesinden 22.03.1968 tarihli ve 185 sayılı encümen kararı ile satın aldığı, taşınmazın davacı adına tapu devir ve tescili gerekirken 18.12.1970 tarihli ve 409 yevmiye numaralı tapulama işlemi ile davalı ... Belediyesi adına tescil edildiği, 03.06.1981 tarihinde tashihen davalı ... Belediyesi adına tapu intikalinin yapıldığı, davalı ...

Belediyesi tarafından ihale yolu ile 420.000,00 TL bedel ile yeniden satışı yapılarak 01.06.2017 tarihinde Büyükşehir Belediyesi tarafından davacı adına devir ve tescil edildiği, taşınmazın bedelinin ödendiği 01.06.2017 tarihinde davalı ... Belediyesi sebepsiz zenginleştiği anlaşılmıştır. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince; davalı ...

Belediyesi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3. Bozma sebeplerine göre, davalı ... Belediyesinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalı ... Belediyesinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davalı ... Belediyesi yararına BOZULMASINA,

4. Bozma sebebine göre, davalı ... Belediyesinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalı ... Belediyesine iadesine,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden ... Büyükşehir Belediyesine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,