Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/597 K.2025/263

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; mülkiyeti davalı Belediyeye ait olan dava konusu taşınmazın, müvekkili tarafından alt kiracı sıfatıyla dava dışı Karaburun Spor Kulübünden kiralandığını, ancak davalı Belediyenin kusuru nedeniyle asıl kira ilişkisinin sona ermesi sonucunda taşınmazdan tahliye edildiğini ileri sürerek; müvekkilinin kiralanana iyi niyetli olarak yaptığı masraflar karşılığı şimdilik 31.475,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davalı ile aralarında kira ilişkisi bulunmadığını, yine davacının yapmış olduğu imalatlar ile ilgili aralarında bir sözleşme yapılmadığını, ayrıca bir kısım malzemelerin davacıdan satın alınmasına rağmen diğer malzemelerin satın alınmasına yahut kiralananda bırakılmasına yönelik bir sözleşme, zorlama yahut talepleri olmadığını, davalının kendi isteğiyle mallarını kiralananda bıraktığını, asıl kira sözleşmesinin ise haklı gerekçelerle sona erdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.09.2017 tarihli kararıyla; davacının yaptığı harcamaları kendi iradesiyle gerçekleştirdiği, harcamalara ilişkin taraflar arasında bir sözleşmenin bulunmadığı, yine bakiye malların satın alınacağına ve davacının işletmede en az 5 yıl süreyle kiracı olacağına dair taraflar arasında bir anlaşma ya da sözleşmenin bulunmadığı, kira sözleşmesinin taraflar arasında imzalanmadığı, davacının alt kiracı olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Dairece verilen 30.09.2019 tarihli ilamla; davanın kiralanana yapılan faydalı masraf ve kiralananda bırakılan eşya bedelinin tahsili istemine ilişkin olup sebepsiz zenginleşenin davalı olduğu, bu nedenle davacının davalıdan yaptığı faydalı ve zorunlu giderleri istemesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, Mahkemece, alanında uzman bilirkişi aracılığıyla davacı tarafça yapıldığı iddia edilen imalatların zorunlu ve faydalı masraf mı yoksa lüks masraf mı olduğunun tereddüte yer vermeyecek şekilde tek tek tespit edilip belirlenerek,

belirlenen zorunlu, faydalı ve sökülüp götürülemeyecek imalatların yapım tarihi itibariyle rayiç bedellerinden kiracının kiralananı kullandığı süreyle orantılı olacak şekilde yıpranma payları da düşülmek suretiyle belirlenen değeri ile kiralananda bırakıldığı iddia edilen eşyaların niteliği bakımından sökülüp götürülebilir olup olmadığı incelenerek Belediyece zilyet olunan, benimsenen ve hala kullanılan eşyalar bakımından davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda talepte bulunabileceği gözetilerek karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporunda talep edilebilecek zorunlu ve faydalı masrafların 8.400,00 TL olduğu, bu masrafların amortisman bedeli de değerlendirilerek %80'inin talep edilebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 6.720,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; 2012 tarihinde delil tespiti yaptırılarak davalının uhdesinde kalan imalat ve malzemelerin tespit edildiğini, davalı tarafça da bu hususun kabul edildiği gibi malzemelerin iade edildiğinin de iddia edilmediğini, on bir yıl sonra yapılan keşif sonrası malzemelerin değerinin kalmadığının beyan edilmesinin haksızlık olduğunu, el konulan menkul malların yok sayılmasının doğru olmadığını, çim ve bahçe bitkilerinin kalıcı olmadığının kabulünün de hatalı olduğunu, davalı tarafça işletmesine ruıhsat verilmiş olması ile kiracılığına icazet verdiğinin kabul edilerek kiralanana masraflar yapıldığını, yine TAPDK ruhsatını almak için yapılan harcamaların da tahsili gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında kira ilişkisi bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, yapıldığı iddia edilen masrafların çoğunun menkul-taşınır malzemeler olup, taşınmaza kalıcı bir masraf yapılmadığını, kiralananda bırakıldığı iddia edilen menkullerin ise sökülüp götürülebilecek nitelikte olduğunu, kiracıdan sahanın çimlendirilmesinin talep edilmediğini, kiralananın açık denize sıfır konumda bir plaj olup kış aylarının çok şiddetli geçmesi,

sürekli kuvvetli yağmur ve fırtına gibi tabiat olaylarının meydana gelmesi nedeniyle tüm malzemelerin deniz tuzu ile birlikte tamamen bozularak kullanılmaz hale geldiğini, bu nedenle de yapıldığı iddia olunan masrafların ekonomik değerlerinin bulunmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kiralanana yapılan faydalı masraf ve kiralananda bırakılan eşya bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uymakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla; tarafların temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR