Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/698 K.2025/506

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 1989 yılında Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye’ye geldiğini, Devlet Bakanlığınca hazırlanan göçmen evleri projesi kapsamında borçlandırılarak konut satın aldığını, bu bağlamda avans olarak toplam 12.800.000 TL (eski para) ödediğini, bu ödemenin konut maliyetinden düşülmesi gerekirken düşülmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bu ödemenin güncelleştirilmesi ve şimdilik 8.000,00 TL'sinin yasal faizi ile davalıdan tahsilini istemiş, 18.06.2010 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 13.404,36 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 08.12.2010 tarihli kararıyla; davanın kabulüne, 13.404,36 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, hükmedilen miktarın 8.000,00 TL'sine dava tarihinden, bakiye miktara ıslah tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Mahkemenin 08.12.2010 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 26.09.2011 tarihli ilamla; davalının sair temyiz itirazlarının reddedildiği belirtilerek, davalı ...'nin, davacı tarafından yapılan ödemelerin taksit ödemeleri sırasında nazara alınarak taksitlerden mahsup yapıldığını bildirdiği, ödeme def'i davanın her aşamasında ileri sürülebileceğinden davacının taksit ödemelerinden mahsup işlemi yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılıp, belgeleri getirtilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin 20.03.2013 tarihli kararıyla; davacının peşin ödediği paranın mahsubunun yapıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece verilen 08.03.2022 tarihli ilamla; davacının konut maliyetinin üstünde borçlandığı ve mahsup yapıldığına ilişkin kesin ve inandırıcı belgenin dosya içerisinde yer almadığının anlaşıldığı, bu durumda Mahkemece, davacı tarafından yatırılan peşinatın borçtan mahsup edilmediği kabul edilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

3. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'nin avans ödemesinin taksitlerden mahsup edildiği savunmasının yeterince açıklığa kavuşturulamadığı, genel ve soyut ifadeler içeren yazışmaların mahsup yapılmasına kanıt olarak gösterilemeyeceği vicdani kanaatine varıldığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile 13.404,36 TL'nin 8.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 5.404,36 TL'sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; mahsuplaşma işleminin yapıldığına ilişkin yazışmalar ile şerefiye farklarına göre yapılan borçlandırmaları gösteren resmi yazışmalar ile mahsup işleminin yapıldığının açıkça ortaya konulduğunu, her ne kadar ülke genelinde inşa edilen göçmen evleri projesinde tip proje uygulanmış ise de, inşa edildiği ildeki konut maliyetlerinde farklılıklar oluştuğunu, davacının konut edinmek amacıyla yatırıldığı peşinat tutarı avans mahiyetinde olduğu için açılan geçici havuz hesaplarında tutulduğunu, kesin maliyetler belirlendikten sonra hak sahibi olduğu konutun toplam maliyet bedelinden düşüldüğünü ifade ederek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sosyal konut projesinden konut sahibi olabilmek için yatırılan peşinatın konutun teslimi için yapılan sözleşmede belirlenen borçlanma miktarından mahsup edilmemesi nedeniyle alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı, davacının ek borçlandırma sözleşmesi ile 89.869.207 TL(eski para) kredi kullanıp ödeme yaptığı, ancak maliyet hesabı çıkarıldığında arada oluşacak farkı da aynı koşullarda ödemeyi taahhüt ettiği, borçlanma sözleşmelerinin ileride doğacak ilave maliyeti de kapsayacak şekilde düzenlendiği, Devlet Bakanlığınca konutun kesin maliyet hesabının her bir daire için 86.000.000 TL(eski para) olarak belirlendiği,

böylece davacının konut maliyetinin üstünde borçlandığı ve mahsup yapıldığına ilişkin kesin ve inandırıcı belgenin dosya içerisinde yer almadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR