Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/886 K.2025/106

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 110.904 m² yüzölçümlü tarımsal amaçlı olarak kullanılması için 05.09.2011 yer teslim tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, davalı kiralananı kullandığı halde kira bedellerini ödemediğinden sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ileri sürerek; 174,51 TL'nin sözleşmenin (3.) maddesine göre, vade tarihlerinden itibaren gecikme zammı ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 29.11.2016 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ile alacağın 214.174,51 TL kira bedeli ile gecikme faizi 150.620,19 TL toplamı 364.794,70 TL olduğunu bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafından davaya yasal süresinde cevap verilmemesinin dava konusu vakıaların inkarı anlamını taşıdığı, bu doğrultuda davacının iddiasını ispat ile yükümlü olduğu, taraflar arasında kira ilişkisine yönelik bir ihtilafın bulunmadığı, davalı tarafça yasal süresinde cevap dilekçesi sunulmaması nedeni ile yargılama aşamasında sunulan delillerine itibar edilmediği, bu kapsamda kira borcunu ödediğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 214.174,51 TL kira bedelinin ve 84.256,58 TL tutarındaki her bir dönem vade tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı tutarının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 05.09.2011 tarihli yer teslim tutanağı ile dava konusu 110.904,00 m² tarla vasfındaki taşınmazın davalı kiracıya teslim edildiği, davalı kiracının 13.01.2012 tarihli dilekçe ile kaymakamlık makamına başvurarak kiralananda üçüncü kişilerin işgalinin bulunduğu bildirilerek, taşınmazın boş olarak tesliminin istenildiği, bu ihbara rağmen ayıpların davacı kiraya veren tarafından giderilmediği,

davalı kiracının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 305 ve 306. maddelerine göre sözleşmeyi feshetme hakkı var iken kira ilişkisine devam ettiği, sözleşmeye uygun olarak kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle kira sözleşmesinin 19.01.2016 tarihli olur ile kiraya verence feshedildiği, bu durumda sözleşmeyi haklı nedenle feshedilebilme imkanı varken feshetmeyen davalı kiracı dava dilekçesinde belirtilen dönemle ilgili kira borcundan ve gecikme zammından sorumlu olacağı gerekçesiyle, davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; hükme esas alınan raporu düzenleyen bilirkişinin davacı vekilinin eşi olduğunu, bilirkişi seçiminin usulüne uygun yapılmadığını, kiralanan taşınmazın 36.414 m²'lik kısmının Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/298 E. sayılı dosyası ile orman arazisi olduğuna hükmedildiğini, dolayısıyla kiralanan taşınmazın 74.490 m² kaldığını, bu kısmın ise değersiz olduğunu ve sözleşmenin revize edilmesi gerektiğini, söz konusu dava dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle müvekkilinin kiralanana giremediğini, yazılı müracaatına cevap dahi verilmediğini, süresinde cevap dilekçesi verilmemesinin davanın inkarı anlamına geldiğini,

inkar kapsamında iddiaların öne sürülmesinin savunmanın değiştirilmesi veya genişletilmesi anlamına gelmediğini, inkar kapsamında delil bildirilebileceğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, ödenmeyen kira alacağı ve gecikme zammının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, davalı tarafça süresi içinde cevap dilekçesi sunulmaması nedeniyle temyiz olunan kararda belirtilen gerekçenin yerinde bulunmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, niteliği itibariyle nispi harca tabidir. Hüküm altına alınan asıl alacak 214.174,51 TL ve gecikme zammı 84.256,58 TL toplamı olan 298.431,09 TL üzerinden ilam harcının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının ve Bölge Adliye Mahkemesinin (2) numaralı bentlerinde yer verilen karar ve ilam harcının eksik hesaplandığı anlaşılmaktadır. Harç kamu düzeni ile ilgili olup, temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen gözetilmesi gereken hususlardandır. İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince, değinilen bu yön göz ardı edilerek hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmakla bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendi çıkartılarak yerine; ''Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.385,82 TL karar ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına," ibaresinin; Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendi çıkartılarak yerine "Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.385,82 TL karar ilam harcından peşin yatırılan 3.657,57 TL'nin mahsubu ile bakiye 16.728,25 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına," ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,