Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/901 K.2025/1601

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı Kurum arasında her yıl yenilenen sağlık hizmeti satın alım sözleşmesi bulunduğunu, davalı Kurumun 11.05.2016 tarihli yazısıyla.

Kurum sigortalılarına uygulanan tüp bebek tedavileri ve bu tedavilerde kullanılan ilaç bedellerinin Kurumca ödenebilmesi için Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) "İn Vitro Fertilizasyon (Tüp bebek tedavisi)" başlıklı (2.4.4.İ-1.) maddesinde belirtilen 3. basamak sağlık kuruluşları tarafından usulüne uygun şekilde düzenlenmiş bir sağlık kurulu raporu bulunması gerektiği, müvekkiline ait Özel ...

Kayseri Hastanesinde görev yapan hekimlerin ise tüp bebek merkezine 2010-2014 yılları arasında başvuran toplam 2.508 hastadan özel ücretli olarak tüp bebek tedavisi gören 498 sigortalı hastanın tedavisinde kullanılan ilaç bedellerinin Kurum tarafından ödenmeyeceğini bildiklerinden, bu hastalara ovülasyon indüksiyonu (yumurtlama tedavisi), polikistik over sendromu veya intrauterine inseminasyon (aşılama tedavisi) tedavisi yapılmış gibi rapor ve reçete düzenlediğinin ve ilaç bedellerinin Kuruma fatura edildiğinin tespit edildiği gerekçesiyle,

müvekkili hakkında 2012 yılı Sözleşmesinin (11.1.16.) maddesi uyarınca uygulanan 4.813.260,00 TL cezai şart bedeli ile 498 hasta için düzenlenen 577 adet reçete bedeli 162.566,71 TL'nin Kurum alacaklarından mahsup edileceğinin bildirildiğini, ancak kesinti işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bahsi geçen hastalara başlangıçta tüp bebek tedavisi uygulanmadığını, kısırlık/infertilite teşhisi konulması üzerine yumurtlamayı artırma (aşılama veya yumurtlama) tedavisine başlanarak buna göre reçete yazıldığını, aşılamanın sonuç vermemesi üzerine hastaların isteği doğrultusunda tüp bebek tedavisine geçildiğini,

Kuruma fatura edilen reçetelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin SUT ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde hizmet verdiğini ileri sürerek; kesinti işleminin iptali ile müvekkilinin kesinti işlemine konu 4.975.826,71 TL'den dolayı davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili Kurum hekimlerince davacıya ait hastanede tedavi gören 498 hastaya ait dosyanın incelenmesinde, bir kısmının davacının iddia ettiği gibi ovülasyon indüksiyonu ya da intrauterine inseminasyon tedavisi amacıyla ilaç kullandıkları ve bu ilaçların Kurumca karşılandığı, bu tedaviler başarılı olamayınca da tüp bebek tedavisine geçildiği;

bir kısmına ise herhangi bir yardımcı tedavi yöntemi uygulanmaksızın doğrudan tüp bebek tedavisi uygulandığının tespit edildiğini, bu durumun hastanın tıbbi durumundan kaynaklı olabileceği gibi kendi tercihinden de kaynaklanabileceğini, ancak tedavi kayıtları, embriyo görüntüleri, hastaya olan maliyetinin diğer tedavilerden çok yüksek olması,

hasta beyanları ve sair hususlar göz önüne alındığında, bu hastalara yardımcı tedavi yöntemlerinin değil doğrudan tüp bebek tedavisi uygulandığının açık olduğunu, her ne kadar tüp bebek tedavileri fatura edilmemiş ise de özel bir tedavi için kullanılan ilaçların fatura edilmesinin Kurumu zarara uğrattığını, davacı hakkında uygulanan kesinti işleminin mevzuata ve sözleşmeye uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyada mevcut tüm rapor içeriklerinde, dava konusu tedaviyi uygulayan hekimlerin herhangi bir tıbbi kusurunun bulunmadığının belirtildiği, ancak davacıya ait hastanenin sosyal güvenlik mevzuatına aykırı olarak, hastalara uygulanmaya başlanan tedavilere yanıtın beklenenden daha fazla olması nedeniyle aşılama yapmak yerine doğrudan tüp bebek tedavisi uygulanması nedeniyle Kurumun uğradığı zarardan sorumlu olduğu, buna göre davalı Kurum tarafından davacı hakkında uygulanan kesinti işleminde sözleşmeye ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf isteminde bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, davacı hastanede tüp bebek tedavisi gören bir kısım hastalara uygulanan tedavi yönteminin mevzuata aykırı olduğunun tespit edildiği, buna göre davalı Kurumca davacı hakkında uygulanan cezai işlemin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle; davacı tarafın başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı tespitler içerdiğini, cezai işleme konu sözleşme maddesinin gerçek olmayan tanı ve teşhisler konularak hazırlanan belgelerle Kurumun zarara uğratılmasını engellemeyi amaçladığını, ancak müvekkiline ait hastane hekimlerince söz konusu 498 hastaya gerçeğe aykırı bir teşhis ya da tanı konulmadığı gibi uygulanan tedavilere ilişkin belgelerin de gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmediğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesine rağmen müvekkili lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, buna yönelik yaptıkları istinaf başvurusu hakkında Bölge Adliye Mahkemesince bir karar verilmediğini ileri sürerek, kararın düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı Kurumca taraflar arasında imzalanan sağlık hizmeti satın alma sözleşmesine ve SUT hükümlerine dayalı olarak davacı hakkında uygulanan kesinti işleminden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile kesinti işleminin iptali istemine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, hükme esas alınan denetime elverişli bilirkişi raporlarında; davacıya ait hastanenin sosyal güvenlik mevzuatına aykırı olarak, hastalara uygulanmaya başlanan tedavilere yanıtın beklenenden daha fazla olması nedeniyle aşılama yapmak yerine doğrudan tüp bebek tedavisi uygulayarak, bu özel tedavi için kullanılan ilaç bedellerini fatura etmek suretiyle Kurumu zarara uğrattığının tespit edilmesine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi nedeniyle yargılamada vekille temsil edilen davalı Kurum lehine dava değeri üzerinden hesaplanacak nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesince verilen kararın aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR