Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/928 K.2025/547

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl davada; yapılan ihale neticesinde müvekkilinin Gürpınar Belediyesi ile kira sözleşmesi imzaladığını, kiraya veren Gürpınar Belediyesinden alınan ruhsata uygun şekilde park alanına bina yapımı için müvekkilinin inşaata başladığını, inşaatın yapımı sırasında Gürpınar Belediyesinin davalı Belediyeye bağlandığını, yapılması planlanan inşaatın bulunduğu alanın yeşil alan olduğu gerekçesi ile alınan ruhsatın davalı ... tarafından iptal edildiğini ve inşaatın yıkıldığını belirterek; 15.000,00 TL maddi ve 35.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, birleşen davada ise aynı sebeplere dayanarak 177.820,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını savunarak, davaların reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.04.2011 tarihli kararıyla; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğinden bahisle, davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 02.04.2012 tarihli ilamıyla; somut uyuşmazlıkta adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

2. Mahkemenin 03.12.2014 tarihli kararıyla; manevi tazminat talebinin reddine, maddi tazminat talebinin kabulü ile 212.820,00 TL nin 20.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 28.09.2016 tarihli ilamıyla; 04.02.1948 tarihli 10/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince bozmadan sonra ıslah yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle davacının ıslahtan önceki talebi dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

3. Mahkemenin 25.03.2019 tarihli kararıyla; asıl davada talep edilen manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine, asıl ve birleşen davada talep edilen maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulü ile 212.820,00 TL'nin 20.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4. Dairemizin 28.06.2021 tarihli ilamıyla; davalının sair temyiz itirazları reddedildikten sonra, davacının kısmi dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 15.000,00 TL, 18.12.2018 tarihli birleşen dava dilekçesinde ise 177.820,00TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, buna göre davacının maddi tazminata ilişkin toplam talebinin 192.820,00 TL olmasına rağmen Mahkemece 212.820,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilerek taleple bağlılık ilkesinin ihlâl edildiği, kiracı ile kiraya veren arasında belirlenen proje yapım bedelinin 10 yıllık kira süresi için öngörüldüğü,

kiralanana ilişkin ruhsat iptalinin 31.07.2009 tarihinde gerçekleştirildiği, davacı kiracının belirlenen bu tarihe kadar kiralananı kullandığının kabulü ile kalan kira süresi ile orantılı olarak bir değerlendirme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yapı bedelinin tamamının davalıdan tahsiline karar verildiği gerekçesiyle, karar bozulmuştur.

5. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu yerin inşaat faaliyeti devam ederken ruhsat iptali ve yıkım işlemlerinin yapıldığı, kiralanan yerin kullanımının bu haliyle söz konusu olamayacağı gerekçesiyle; asıl davada talep edilen manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine, asıl ve birleşen davada talep edilen maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulü ile talepte bağlı kalınarak 192.820,00 TL'nin 20.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; bozma ilamında kira sözleşmesinin başlangıç tarihinin 23.11.2006 tarihli ve 10 yıl süreli olduğu halde, ruhsat iptalinin 31.07.2009 tarihinde gerçekleştiği dikkate alınarak, kira süresi ile orantılı olarak değerlendirme yapılması gerekirken bozma ilamına aykırı olarak karar verildiğini, birleşen davada talep edilen 177.820,00 TL’nin temerrüt tarihi olarak kabul edilen 20.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davacının ilk davayı açtığı tarihte talep ettiği tazminat bedelini bilirkişi raporu üzerinden ıslah ettiği düşünüldüğünde ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiğini, birleşen davanın zamanaşımına uğradığını, uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklandığından maddi tazminat miktarı olarak tespit edilen bedelin hakkaniyete uygun olmadığını, taraflar arasındaki ihale dosyasına, şartnameye ve yapılan iş kapsamına bakılmadan itirazları dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığını, davacının yaptığı harcamaları belgeleri ile birlikte ibraz edip ispat etmesi gerektiğini savunarak,

kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ihale kapsamında kiralanan ve teknik şartnameye uygun yapı ruhsatı alarak inşaata başlanan taşınmazın, davalı idarece ruhsatının iptal edilmesini müteakip yıkılması nedeniyle uğranılan zararın tazminine yöneliktir.

1. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, Dairemizin 28.06.2021 tarihli ilamıyla davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin birleşen davanın zamanaşımına uğradığı ve temerrüt tarihinin yanlış belirlendiği yönündeki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekir.

2. 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma ilamına uyması sonunda, kendisi için o ilamda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o ilamda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usuli kazanılmış hak olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma ilamında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir.

Somut olayda; proje yapım bedeli, 10 yıllık kira süresi için kararlaştırılmıştır. Dairemizin 28.06.2021 tarihli bozma ilamında; kira sözleşmesinin başladığı 23.11.2006 tarihi ile kiralanana ilişkin ruhsat iptalinin gerçekleştiği 31.07.2009 tarihi arasındaki dönemde davacı kiracının kiralananı kullandığı ve bu tarihten itibaren kalan kira süresi ile orantılı olarak bir değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece, söz konusu bozma ilamına uyulmakla, davalı lehine usuli kazanılmış doğmuştur. Buna göre Mahkemece; kalan kira süresi ile orantılı değerlendirme yapılarak ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, uyulan bozma ilamı gereği yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR