Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/942 K.2025/1596

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı kooperatife ilişkin olarak İBB'nin 20.05.1987 tarihli ve 91 sayılı yazısı ile 1/5000 ölçekli ... Sanayi ... Sanayi Alanları Planı ile kamulaştırma avans bedelini yatırmayarak tahisisin iptaline neden olan ... Kooperatifine ayrılan yerin S.S. ... ... ...

Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi adına tahsisinin talep olunduğunu, daha sonraki süreçte davalı kooperatife mülga arsa ofisine verilen avans kullanılmak suretiyle davalı kooperatifin sahasında kalan taşınmazların 2330 parselin kamulaştırma işlemlerine başlanıldığını, kamulaştıma bedellerinin bankaya bloke edildiğini ve taşınmaz maliklerine kamulaştırma evrakları tebliğ edildikten sonra taşınmazın idare adına tescilini sağlamak üzere, Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/1138 E. sayılı kararı gereğince de anılan taşınmazın idare adına tescil edildiğini,

davalı kooperatife devri yapılan taşınmazlarla ilgili olarak eski malikleri tarafından açılan bedel artırma ve benzer nitelikteki davalar sonucunda hükmedilen bedellerin idarece davalıdan talep edildiğini ve kooperatifçe de son yıllara gelininceye kadar itiraz edilmeksizin ödendiğini,

bununla birlikte imzalanan protokol ve verilen taahhütlere rağmen 2330 saylı parselin eski maliklerinden ...'in mirasçıları tarafından Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/253 E. sayılı dosyası üzerinden açılan bedel artırma davasının davalı kooperatife de ihbar edilmesine rağmen dava sonucu hükmedilen bedelin davalı kooperatifçe ödenmesi gerektiği halde ödenmediğini dava dışı maliklere ödenmiş olan toplam 903.786,81 TL alacaklarının şimdilik 500.000,00 TL sinin 31.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkil kooperatifin davacı idarenin selefi olan Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün 1988/89/90-93 yıllarında satın almış olduğu tarlaların bedellerinin ihale şartnamesinin şartlarına uygun olarak ödemiş ve tapularını almış olduğunu, bu sebeplerle haksız olarak açılan davanın zamanaşımı, husumet ve esas yönünden reddine karar verilmesini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından kamulaştrılarak davalı kooperatife devredilen dava konusu parsel için açılan bedel artırım davası sonucunda hükmedilen tutarın ödenmesi zorunluluğundan, davalı kooperatifin kendisine satışı yapılan arsanın kendi talebi ile kamulaştrılıp kendisine devredilmiş bulunması, vermiş olduğu taahhütler gereğince doğmuş doğacak bütün alacaklardan sorumluluğu bulunduğu ve davacı idarenin aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermesi sebebi ile kusurlu olduğu,

dosya kapsamı hak ve nesafete ve emsal kararlara uygun olarak müterafik kusurun %50 oranında belirlenmesi gerektiği, rücu alacaklarında alacak tutarı dava dışı 3.kişiye ödenen tutardan fazla olamayacağından ödenen 917.653,57 TL bedelden yola terk, ifraz ödemesi düşümü ve %50 kusur indirimi sonucu belirlenen 383.849,91 TL bedel üzeriden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davacı için takdir edilen %50 kusur oranı hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, ayrıca hesaplamanın da hatalı yapıldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, dava dışı kişilere ödenen kamulaştırmasız el atma bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, Uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle verilen kararın tarafları aynı olan ve Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinden geçen emsal dava dosyalarında verilen kararlarla uyumlu olduğunun anlaşılmasına göre, temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR