Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1151 K.2025/1979

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında düzenlenen 29.03.2010 tarihli kira sözleşmesinde, müvekkilinin iştigal konusu dışında başka bir işletmeye izin verilmeyeceği koşulunun bulunduğunu, müvekkili şirketin 2013 yılının Temmuz ayında ...

Köftecisi olarak faaliyete başladığını, 2015 yılından itibaren tavuk ürünlerinin ön planda olduğu bir işletme olarak faaliyet gösterdiğini, bilahare ... adı altında müvekkilin sattığı tavuk ürünlerinin aynısı olan soslu tavuk çeşitlerinin satıldığı bir işletmenin açılması ile davalı tarafından müvekkili ile aynı alanda başka işletmelerin faaliyetine izin verildiğini, sözleşme aykırılığı nedeniyle müvekkilinin ciddi ciro kayıpları yaşamaya başladığını, davalının 2017 Eylül ayında bu ... de ...

Köftecisinin açılmasını sağladığını, müvekkilinin iştigal konusu ile aynı işi yapmasına izin verdiğini, bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını, davalının sözleşmeyi açıkça ihlal ettiğini ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; kira sözleşmesine göre davacının tazminat hakkı bulunmadığını, davacı tarafından sözleşmeye uygun yapılmış bir fesih bildirimi bulunmadığı savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ... Köftecisi ile ... Köfte'nin ürün gamının birbirine benzer olduğu, her iki işletmenin köfte satışı yönünden aynı alanda faaliyet yürüttüğü görülmekte ise de, her iki işletmenin piyasada tanınırlığı ve ayrı konsepte faaliyet gösterdiği, davacı ...

Köftecisi ile ...'in ürün gamının birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla aynı işle iştigal etmediği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin (14.1.) maddesinde; "...Kiralayan, yukarıda belirtilen iki istisna hariç olmak üzere, bu hükme aykırı davrandığı takdirde, kiracı dilerse sözleşmeyi feshedebilir. Kiracı iş bu nedenle sözleşmeyi feshederse, fesih tarihine kadar mecur için yapmış olduğu uyarlama işlerinden kaynaklanan maddi-müspet zararlarını kiralayandan talep edebilir.

Kiralayanın başka herhangi bir talep hakkı bulunmamaktadır... " hükmünün bulunduğu, davacının, ... işletmesinin aynı ürün gamında faaliyet gösteren bir işletme olduğu iddiasına yönelik sözleşmede kendisine tanınan sözleşmeyi feshetme yolunda herhangi bir girişimde bulunduğuna yönelik dosyaya sunulmuş bir delil olmadığı, davacının aynı konsepte faaliyet gösterdiğini ileri sürdüğü ... işletmesi açıldıktan sonra ve hatta söz konusu işletme kapandıktan sonra dahi faaliyetine devam ettiği, davacının ... işletmesinin faaliyette bulunduğu dönemlerde cirosunun düşmediği ve hatta bazı aylarda cirosunun bir önceki aylara nispeten artış gösterdiği,

diğer taraftan dava dışı ... işletmesinin 03.07.2018 tarihinde faaliyetine son verdikten sonra davacı şirketin AVM'deki faaliyetlerine devam ettiği, ... işletmesinin faaliyetine son vermesi ile birlikte cirolarının artmadığı, kira sözleşmesi ve incelenen davacı şirket mali tabloları çerçevesinde davacının davalı AVM'den kaynaklanan somut olarak bir zararının tespit edilmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle kusurlu olduğunu, hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, ... Köftecisi ve ... işletmelerinin açılış ve kapanış tarihleri olan 01.02.2017 ile 02.12.2019 tarihleri arasında ticari defterlere göre müvekkilinin cirosunda ciddi azalma olduğunu, ... Köftecisinin kapanma tarihinden sonra cirosunda artış meydana geldiğini, müvekkilimin cirosundaki düşüşün sebebinin AVM yönetiminin akde aykırı davranışları olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinin ihlali iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçe ve taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin (14.1) maddesinde; kiraya verenin, aynı AVM içerisinde, ana faaliyet konusu (kiracının izin verilen faaliyet kapsamında bulunan köfte ve köfte çeşitleri satış işi) ile aynı faaliyet kapsamında bulunan tüzel veya gerçek kişilere herhangi bir işyeri kiralamamayı taahhüt ettiği, kiraya verenin bu hükme aykırı davrandığı takdirde, kiracı, dilerse sözleşmeyi feshedebileceği, kiracının, bu nedenle sözleşmeyi feshederse,

fesih tarihine kadar kiralanan için yapmış olduğu uyarlama işlerinden kaynaklanan maddi-müspet zararlarını kiraya verenden isteyebileceği, kiracının başka herhangi bir talep hakkı bulunmadığının düzenlenmesine, davacı kiracının sözleşmenin (14.1.) maddesine aykırı olarak, kendisi ile faaliyet konusu aynı olan işletme açılmasına dayalı olarak tazminat talep ettiği ancak söz konusu sözleşme hükmüne göre kiracıya, ilgili maddenin ihlali halinde sözleşmeyi fesih ve uyarlama işlerinden kaynaklanan zararının talep etme hakkının tanınmasına,

davacı kiracı tarafından bu kapsamda kira sözleşmesinin feshi yoluna gidilmediğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR