Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1389 K.2025/5443

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin Konya, Ankara ve çevre illerde faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davalı şirketin müvekkili şirket ile iş ortaklığı yapmak ve Konya ilinde de ticari bir faaliyet göstermek istediğini, bu sebeple güvenilir ve işinde ehil olan bir firma ile ortaklık yaparak “...

Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" İhalesine katılmak istediğini belirttiğini, iş bitirme belgelerini ve müvekkili şirketin güven duyacağı diğer kişileri de referans göstererek birlikte iş yapmayı teklif ettiğini, müvekkilinin davalı şirket ile iş ortaklık beyannamesinde geçtiği gibi %20'ye %80 oranında anlaştıklarını, ihaleye davalı şirkete ait IP adresi üzerinden teklif gönderdiklerini,

söz konusu ihale için normal şartlarda pilot ortağın vermesi gereken ya da her iki şirketin ortaklıklarındaki hisseler oranınca vermesi gereken geçici teminat mektubunun tamamını yani hem kendi %20'lik oranını hem de davalı şirketin ortaklık oranı olan %80'lik kısmı kapsayacak şekilde 300.000,00 TL geçici teminat mektubunun müvekkili şirket tarafından temin edildiğini ve dava dışı İdareye davalı şirket tarafından sunulduğunu, Belediyenin Yapı Kontrol Daire Başkanlığı tarafından "...

Çevre Düzenlemesi Yapım İşinin" 2020/253714 ihale kayıt numarası ile açık ihale usulü baz alınarak ihaleye çıkarıldığını, bu ihale için %20 oranında müvekkili şirket, %80 oranında davalı şirket ile iş ortaklığı beyannamesi hazırlanarak karşılıklı mutabakat sağlandığını, 9.362.264,17 TL bedel teklif edildiğini ve dava dışı İdarenin ihale komisyonu tarafından tüm isteklilerin teklifleri değerlendirilerek ihalenin 9.362.264,17 TL bedelle müvekkili ile davalı şirketin iş ortaklığı üzerinde kaldığını, iş ortaklığının pilot ortağının davalı şirket olduğunu,

Belediyenin Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 18.09.2020 tarihinde EKAP üzerinden İhale yapılan isteklilerin davet edilmesine ilişkin formun tebliğ edildiğini, söz konusu tebliğ ile ihale konusu işin, iş ortaklığı üzerinde kaldığını ve bu yazının tebliğini izleyen 10 gün içerisinde belirtilen belgeler ile gerekli ödemelerin yapılmasını ve en geç 28.09.2020 tarihi dahil olmak üzere söz konusu işe ilişkin İdareye gidip sözleşmenin imzalanması gerektiğinin bildirildiğini,

müvekkili şirket tarafından Belediyeye ihale için sözleşmeye sunulması gereken 500.000,00 TL değerindeki kesin teminat mektubunun hazırlanması için bankaya talimat verildiğini, aynı zamanda dava dışı İdare tarafından gönderilen ... ....

Çevre Düzenlemesi işi için sözleşmeye davet yazısında talep edilen 53.271,28 TL olan karar pulunun müvekkilinin %20 hissesine tekabül eden 10.654,26 TL olan kısmı ile yine 88.754,26 TL olan sözleşme pulu bedelinin müvekkilinin %20'lik kısmına tekabül eden 17.750,85 TL olmak üzere toplamda 28.405,11 TL 'nin sözleşmenin ID numarası belirtilerek banka kayıtlarında yer alan Belediyenin banka hesabına gönderilmesi hususunda talimat verdiğini, davalı şirketin sözleşmenin imzalanması gereken son gün olan 28.09.2020 tarihinde hiç bir sebep göstermeksizin sözleşme imzalamaya gelmediğini,

bu sebeple dava dışı belediye tarafından 4734 sayılı Kanunun 44. maddesi gereğince dava dışı İdareye sunulan geçici teminatın gelir olarak kaydedilmesine sebep olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin imzalanması için üzerine düşen her türlü sorumluluk yerine getirilmesine rağmen, pilot ortak olan davalı şirketin üzerine düşen hiçbir sorumluluğu yerine getirmediğini, bu nedenle davalı şirket hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek; itirazının iptali ile takibin devamına, müvekkili şirket lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkili şirketin ihale almak suretiyle devamlı olarak iş yaptığını, bu hususta üzerine aldığı tüm işleri basiretli bir tacir olarak gerekli özen ve dikkati gözeterek yerine getirdiğini, son olarak da davaya konu dava dışı Belediye tarafından 25.06.2020 tarihinde ihalesi yapılan ...

Çevre Düzenlemesi Yapım İşini üstlenmek istediğini, ancak müvekkili şirketin merkezinin Ankara'da olması, ihale konusu işin ise Konya'da bulunması nedeni ile Ankara'dan ... malzeme ve işçi gönderilmesi maliyet noktasında müvekkili şirketi sıkıntıya sokacağından ihale konusu iş için davacı şirket ile iş ortaklığı kurduğunu, davacı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde de söz konusu ihalede harcama yapılacak her bir imalat kalemine ait fiyatların birim fiyat teklif mektubu girdilerinde yer almadığını, İdari Şartnamenin (31.6.) ve (31.8. ) maddelerinin farklı anlamlar taşıdığını ve birbirleriyle çeliştiğini,

söz konusu ihalede değerlendirmenin İdari Şartnamenin (33.1.) maddesine göre yapılmasının yanlış olduğu kanısına ortak bir şekilde varıldığını, bu nedenle de söz konusu gerekçelerle dava dışı Belediyeye 23.07.2020 tarihli şikayet dilekçesini sunduklarını, ancak itirazlarının 06.08.2020 tarihli karar ile reddedildiğini, dava dışı Belediye tarafından 18.09.2020 tarihinde EKAP üzerinden, üzerine İhale Yapılan İsteklinin Sözleşmeye Davet Edilmesine İlişkin Formun müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, söz konusu forma göre 10 gün içerisinde sözleşmenin imzalanmasının gerektiğini,

müvekkili şirkete formun tebliğ edildiği andan itibaren davacı şirket ile gerek telefon ile gerekse Whatsapp üzerinden iletişim kurulduğunu, ancak davacı şirketin belirtilen sürede sözleşmenin imzalanması adına herhangi bir çaba göstermediğini, bunun üzerine söz konusu ihale işinde müvekkil şirketin İş Ortaklığı Beyannamesi ile ortak olduğu davacı şirkete 23.09.2020 tarihli ihtarnameyi gönderdiğini,

sözleşmenin imzalanması için verilen sürenin bitimine 5 gün kala müvekkili şirket tarafından çekilen ihtarnamenin davacı şirketin EKAP üzerinde kayıtlı olan imza sirkülerinde yer alan adresini değiştirmesi ve yeni adresini bildirmemesi nedeniyle iade olduğunu, davacı şirketin ihale sürecinde hiçbir katkıda bulunmadığını, müvekkili şirketin tüm ihtarlarına rağmen üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili şirket hakkında da İhalelere Katılmaktan Yasaklama Kararı verildiğini,

de davacı şirketin kendi kusuru nedeni ile ihale konusu işe ilişkin sözleşme imzalanamadığını ve geçici teminat tutarının dava dışı İdarece gelir kaydedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamında alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının hükme esas almaya elverişli olduğu, tarafların iş ortaklığı olarak bir ihaleye katılmak için yazılı irade beyan ettiği ve bu belgeyi esas alarak ihaleye katıldıkları, ancak anlaşmadaki ortaklık oranlarına bakılmadan özel ortak olan davacının ihale için geçici teminatın tamamını yatırmasının iyi niyetli ve samimi olduğunu ortaya koyduğunu, uygulamaya ve teamüllere göre pilot ortağın yapması gereken ödevleri yapmaması nedeniyle de özel ortağın, ihale teminatının gelir kaydedilmesi sonucu zarara uğradığını,

bu konudaki sorumluluğun ve kararın pilot ortağa ait olması gerektiği, davacının ihale için gerekli olan geçici teminat mektubunu temin ettiği, davalı pilot ortağın ise ihalenin iş ortaklığı üzerinde kalmasından sonra gerekli işlemleri yapmadığı ve sonuçta ihalenin gereklerini yerine getirilmediği için davacı ortağın yatırmış olduğu teminat mektubunun gelir kaydedilmesinden dolayı sorumlu olduğu, dava konusu alacak likit olduğundan inkar tazminatına da hükmedildiği gerekçesiyle;

davanın kabulüne, davalının icra dosyasına yaptığı itirazın 280.867,93 TL asıl alacak, 69,26 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 280.937,19 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, asıl alacak olan 280.867,93 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %9 ve değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine, kabul edilen miktarın %20' si olan 56.187,43 TL inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, davalının pilot ortak olması hasebiyle üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden davacı tarafından ihale makamına ödenen geçici teminatın, ihale makamınca gelir kaydedilmesi nedeniyle geçici teminat bedelinden davalının sorumlu olacağının belirtildiği, davalı tarafından idari şartnamede yer alan usulsüzlük nedeniyle itiraz ve yargılama yoluna gidildiği, itiraz ve temyiz incelemesi sürecinin bulunduğu, davacının bu aşamada vermesi gereken desteği vermediği,

kaldı ki teminat bedelinin tümünden de sorumlu olmaması gerektiğine yönelik savunmalarının yerinde olmadığı, davanın da taraflar arasında akdedilen adi ortaklık sözleşmesinin tasfiyesine yönelik olarak açılmış bir dava olmadığı, sözleşmenin de sadece bu işe özel olarak akdedilen bir sözleşme olması da göz önünde bulundurulduğunda, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesinin kabul ve değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili.

Mahkemece taraflı bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını, rapordaki çelişkilere rağmen yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması taleplerinin reddedildiğini, dosya kapsamındaki evrak ve sundukları deliller incelenmeden rapor düzenlendiğini, iş ortaklığı beyannamesi incelendiğinde tarafların müşterek ve müteselsilen sorumlu olacaklarının düzenlendiğini, bu itibarla pilot ortak olan müvekkili şirkete kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm sorumluluğu fazlası ile yerine getirdiğini,

davacı şirketin ise her türlü kanaldan gönderilen ihtara rağmen ne anlaşmayı noterden onaylattığını ne de diğer ödevlerini yerine getirdiğini, davacı şirketin söz konusu ödevleri yerine getirdiğine ilişkin herhangi bir kanıt yokken çelişkili rapora göre karar verildiğini, müvekkili şirketin teminatın dava dışı İdareye gelir kaydedilmesinde hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı şirketin ortak kararla İdari Şartnamenin maddelerinde çelişkiler olduğu kanısına vardıklarını, bunun üzerine müvekkili şirketin dava dışı Belediyeye şikayette bulunduğunu,

bu şikayetin reddedilmesinin ardından müvekkili şirketin kanunlar çevresinde hakkını aramaya devam ettiğini, tüm bu süreçlerde davacı şirketin, iş ortaklığının tarafı olmasına ve iş ortaklığından dolayı müteselsil ve müşterek sorumlu olmasına rağmen müvekkili şirkete hiçbir şekilde yardım etmeyip üzerine düşen görevleri yerine getirmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın tümden kabulünün de hatalı olduğunu, taraflar müşterek müteselsil sorumlu olduklarından davacı şirketin teminat miktarının tamamını müvekkili şirkete yüklemesinin de hatalı olduğunu, inkar tazminatına hükmedilmesinin de hatalı olduğunu,

icra dairesinin yetkisine itirazlarının da Derece Mahkemesince hatalı şekilde reddedildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalının sözleşmeye aykırı eylemi dolayısıyla, davacı tarafından ödenen geçici teminatın ihale makamı tarafından gelir kaydedilmesi nedeniyle işbu geçici teminat bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan karardaki gerekçeye, Derece Mahkemelerince hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, davalının taraflar arasında akdedilen İş Ortaklığı Beyannamesi başlıklı ortaklık sözleşmesi uyarınca pilot ortak olması nedeniyle üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle dava şirketçe dava dışı İdareye ödenen geçici teminatın irat kaydedilmesinden sorumlu olmasına, alacak likit olduğundan inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde bulunmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR