Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/1740 K.2025/2525

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili.

23.03.2016 tarihli kira sözleşmesi ile 74 adet bilboard, 27 adet raket, 85 adet raketli durak, 1 adet megalight reklam ünitesinin işletilmek üzere davacı tarafından davalıdan kiralandığını, 24.03.2016 tarihli encümen kararı ile 25 adet otobüs durağı, 8 adet raket reklam panosu, 1 adet megalight, 22 adet giantboard eklenerek sözleşmenin devam ettiğini, 396.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu verildiğini, davalı tarafça reklam ünitesinin teslimin eksik yapıldığını sözleşmenin davamı sırasında davalının reklam alanlarına müdahalede bulunduğunu, aralarında uyuşmazlılar olduğunu,

pandemi süresinde faaliyet olumsuz etkilendiğinden davalıya gönderilen noter ihtarı ile tüm açık hava reklam faaliyetlerinin durdurulduğunun ve sözleşmenin mücbir sebeple feshedildiğinin bildirdiğini, davalının 15.05.2020 tarihli kararı ile kira sözleşmesinin feshine ve hukuka aykırı olarak kesin teminatların tahsiline karar verdiğini ileri sürerek.

23.03.2016 tarihli ve 396.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu bedeli ile davalının banka hesabına hesabına farklı tarihlerde makbuz karşılığı yatırılan kati teminatların tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafından kira sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiğini, bunun üzerine kira sözleşmesinin feshine ve kati teminatların irad kaydedilmesine, bahse konu şirketin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun (2886 sayılı Kanun) 84. maddesi gereğince bir yıl süreyle ihale yasaklısı sayılmasına karar verdiğini, sözleşmenin (9.) maddesinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın ihalenin feshedileceğinin ve teminatların irad kaydedileceğinin düzenlendiğini, davacı tarafın faaliyeti açık havada reklam olduğundan pandemi sebebiyle işletmenin kapatılması veya faaliyetinin durmasının söz konusu olmadığını,

encümenin 15.05.2020 tarihli kararında 19.03.2020 tarihi sonrası için kira bedeli alınmamasına karar verildiğini ve bu kararın davacı şirket hakkında da uygulandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı idare davacının kira bedelini ödemediğinden bahisle sözleşme gereğince yerine getirmesi gereken taahhütlerini yerine getirmemesine dayalı olarak sözleşmeyi tek yanlı olarak feshettiği ve yatırılan teminatların irad kaydedilmesine karar verdiği, akdin feshi için tek başına bu koşulların bulunmasının yeterli olmadığı, tahliye talebinin ilama bağlanması gerektiği, davalı idarenin davacıya kira bedelini ödemesi için ihtarname göndermediği gerekçesiyle; davanın kabulü ile 419.587,88 TL teminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kiraya konu ürünlerin bilboard, giantbord, raket, raketli durak ve megaliht reklam ünitesi olması nedeniyle temerrüt halinde davalıya en az 10 gün süre verilerek yazılı ihtarname gönderilmesi gerektiği, davalı tarafından davacıya temerrüte dair ihtar gönderilmediği, kira sözleşmesinin sona ermesinin mahkeme kararı ile veya tarafların birbirine uygun fesih bildirimi ya da kiralananın yok olması ile mümkün olduğu, sözleşmesinin usulüne uygun olarak açılan tahliye davası veya tarafların karşılıklı irade beyanı ile sona erdiğine ilişkin dosyaya belge sunulmadığı,

davacının pandemi nedeniyle sözleşmeyi sona erdirme iradesi tek taraflı sonuç doğurmayacağından davalı idarenin davacıya ait teminatları haksız olarak irat kaydettiği gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; kararın, davacının taahhüdünden vazgeçerek sözleşmeyi feshettiğini bildirmesi üzerine alındığını, sözleşmede bu durumda ihtara gerek olmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiğini, pandemi döneminde 19.03.2020 sonrası kira bedeli alınmaması kararının davacı için de uygulandığını, sözleşmeyi fesheden tarafa ihtarda bulunulmasının mantığa aykırı olduğunu, işlemin mevzuata uygun bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık, kira sözleşmesine dayalı olarak verilen teminatların tahsili istemine ilişkindir.

Bir kira sözleşmesinin sona ermesi, ya mahkeme kararı ile veya tarafların birbirine uygun fesih bildirimi ile ya da kiralananın yok olması ile mümkündür. Sözleşmenin feshi ve tahliye davası açma koşullarının bulunması durumunda bile, mahkeme kararı ile tahliye ilamı alınmadığı sürece sözleşmenin sona erdiğinden söz edilemez.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan ve 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılan ihale neticesinde imzalanan kira sözleşmesinin süresinin dolmadığı, kanunda düzenlenmiş ihtar prosedürleri yerine getirilerek sözleşmenin feshi ile kiralananın tahliyesi hususunda alınmış bir mahkeme kararının bulunmadığı, buna göre tek taraflı fesih bildiriminin hukuki sonuç doğurmayacağı, davalı idarece tahliye ilamı alınması gerekirken tek taraflı işlemle kesin teminatın gelir kaydedilemeyeceği, derece mahkemelerince yapılan değerlendirmelerin yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR