Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2523 K.2025/4639

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın, kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı tarafın yüksek voltaj nedeniyle klimasının arızalandığı iddiasıyla .. İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına başvurarak oluşan hasarın tazminini talep ettiğini, .. İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığınca müvekkili şirketin yapmış olduğu haklı itirazları dikkate almadan davalıyı haklı bularak arıza bedeli olduğu iddia edilen 17.000,00 TL’nin iadesine karar verildiğini, Hakem Heyeti tarafından verilen usul ve hukuka aykırı kararın iptali gerektiğini belirterek, .. İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 29.03.2023 tarihli kararının kaldırılması talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkiline ait klimanın dış ünite ve iç ünite elektronik kartları (ana kart), elektrik dağıtım şirketinden kaynaklı voltaj dalgalanması nedeniyle arızalandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tüketicinin adresinin ../.. olduğu, şikayet edilen firmanın adresinin ../.. olduğu, bu itibarla yetkisiz olan .. İl Tüketici Hakem Heyetinin, başvuruyu yetkili Tüketici Hakem Heyetine göndermek veya yetki nedeniyle başvurunun reddine karar vermesi gerekirken, esasa ilişkin karar vermesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne, .. İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 29.03.2023 tarihli kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece davalı tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu .. İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına başvuru yapabileceği gibi, yerleşim yerinin bulunduğu ilin sınırlarında yetkili olan .. İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına da başvuru yapabileceği dikkate alınarak davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulü ile kararın iptaline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacıdan alınan elektrik enerjisinin voltajının yüksek olması nedeniyle davalının klimasının zarara uğramasından kaynaklanan tazminat isteminin kabulüne dair verilen Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkin olup, kanun yararına temyiz yolunda uyuşmazlık, İl Tüketici Hakem Heyetinin başvuruyu incelemekle yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) "Kuruluş ve görev alanı" başlıklı 66/1. maddesinde; "Bakanlık, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla Tüketici Hakem Heyetleri oluşturmakla görevlidir. Tüketici Hakem Heyetlerinin yetki alanı ile iş bölümü Bakanlıkça belirlenir." ve yine "Başvuru" başlıklı 68. maddesinde; "(1) (Değişik cümle:24/3/2022-7392/13 md.) Tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklı kalmak kaydıyla; değeri otuz bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Bu değerlerin üzerindeki uyuşmazlıklar için Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılamaz.

(2) Tüketici Hakem Heyetleri kendilerine yapılan başvuruları gereğini yapmak üzere kabul etmek zorundadır.

(3) Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki Tüketici Hakem Heyetine yapılabilir. (Değişik cümle:24/3/2022-7392/13 md.) Tüketici Hakem Heyetinin bulunmadığı yerlerde ise başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir. (Ek cümle:24/3/2022-7392/13 md.) Yapılan bu başvurular, kaymakamlıklarca gereği yapılmak üzere Bakanlıkça belirlenen yetkili tüketici hakem heyetine iletilir.

(4) Bu maddede belirtilen parasal sınırlar her takvim yılı başından itibaren geçerli olmak üzere, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu artışların hesabında bin Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.

(5) Bu madde tüketicilerin ilgili mevzuatına göre alternatif uyuşmazlık çözüm mercilerine başvurmasına engel değildir." düzenlenmesine yer verilmiştir.

6502 sayılı Kanun'un 72. ve 84. maddesine dayanılarak hazırlanan 21.09.2022 tarihli ve 31960 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 7. maddesinde "(1) Tüketici Hakem Heyetlerinin yetki alanı ile iş bölümü Bakanlıkça belirlenir.

(2) İl Tüketici Hakem Heyetleri il sınırları içinde, ilçe Tüketici Hakem Heyetleri ise ilçe sınırları içinde yetkilidir. Tüketici Hakem Heyeti kurulmayan ilçelerde Bakanlıkça o ilçe için belirlenen Hakem Heyeti yetkilidir.

(3) Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki Tüketici Hakem Heyetine yapılabilir.

(4) Üçüncü fıkra uyarınca başvuru yapılabilecek ilçede Tüketici Hakem Heyetinin kurulmamış olması halinde, başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir. Başvurular, kaymakamlıklarca gereği yapılmak üzere Tüketici Bilgi Sistemine gecikmeksizin kaydedilerek Bakanlıkça belirlenen yetkili Tüketici Hakem Heyetine iletilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri uyarınca; İl Tüketici Hakem Heyetleri il sınırı içinde, İlçe Tüketici Hakem Heyetleri ilçe sınırı içinde yetkili olup, İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetleri arasında başvuru sınırı ve konusu diğer bir ifadeyle görev yönünden bir ayrım bulunmamaktadır. Ayrıca 6502 sayılı Kanunda ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinde, başvuru yapılması açısından İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetleri arasında bir öncelik sıralaması yapılmamıştır. Bu bağlamda bir tüketici yaşamış olduğu uyuşmazlığın çözümü amacıyla yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurabileceği gibi, yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı ilin sınırlarında yetkili olan İl Tüketici Hakem Heyetine de başvurabilecektir.

O halde, Mahkemece; davalı tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu Marmaris İlçesinin bulunduğu ilin sınırlarında yetkili olan Muğla İl Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına başvuru yapabileceği dikkate alınarak, davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerekmiştir.

V. KARAR