Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/287 K.2025/3627

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı Kurum tarafından 09.01.2015 tarih ve 1 sayılı soruşturma raporuna dayanılarak müvekkili eczacıya 2016 yılı İlaç Temin Protokolünün (5.3.2) maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle, 13.898,78 TL cezai şart ve 1. kez uyarı cezası verildiğini, ayrıca Protokolün (4.3.6) maddesi uyarınca reçete bedeli olan 6.949,39 TL'nin yasal faizi ile birlikte geri istendiğini, ilaçların hasta ya da hasta yakınlarına teslim edilmediği iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek; cezai şart ve kesinti işleminin iptalini ve müvekkilinin davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı hakkında Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından 09.01.2015 tarih ve 1 sayılı soruşturma raporu hazırlandığını, davacının sahibi olduğu ... Eczanesinin Kuruma fatura ettiği reçetede "ilaçları aldım" anlamındaki imzanın hasta yada yakınına ait olmadığının tespit edildiğini, davacı tarafından Protokolün (5.3.2) ve (4.3.6) maddelerinin ihlal edildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 20.09.2018 tarihli kararıyla; cezai işleme konu reçeteye ilişkin bilgi ve ifadelerin bulunduğu soruşturma dosyasında davacının eczanesi ile ilgili herhangi mali ve idari bir yaptırım önerilmediği halde, 03.08.2016 tarihli yazı ile davacıdan ilaç bedeli ve cezai şartın tahsilinin istendiği, bu nedenle 03.08.2016 tarihli yazı ile işlem tesisinin yerinde olmadığı gerekçesiyle;

davanın kabulüne, 03.08.2016 tarihli işlemin iptaline, davalı Kurum tarafından davacı için tahakkuk ettirilen toplam 13.898,78 TL cezai şart ve reçete bedeli nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 11.03.2021 tarihli kararıyla.

Mahkemece cezai şarta konu reçete sahiplerinin tanık sıfatıyla celp edip dinlemesi ve ceza yazısına esas teşkil deden kurum raporunun tüm ekleriyle beraber dosya içerisine alınarak sonucuna göre bir karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; gerek davalı Kurum müfettişlerince tanzim olunan soruşturma raporunda, gerekse de Mahkeme huzurunda dinlenen reçete sahibi tanık ... .'nin beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davalı Kurumun işlemine dayanak 03.11.2012 tarihli reçete sahibi olan hasta tarafından reçetede yer alan ilaçların teslim alınmadığının açıkça belirtildiği, davalı Kurum tarafından davacı eczacı yönünden uygulanan işlemin 2016 yılı Protokolü kapsamında hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece verilen karada usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; müvekkiline cezai işlem uygulanabilmesi için sahte reçete düzenlenmesi eylemine müvekkilin katılımının ispatlanması gerektiğini, Protokolün (6.10) maddesi uyarınca somut olaya 2012 yılı Protokolü uygulanmak suretiyle 5 kat cezai işlem uygulanamayacağını, yalnızca hasta beyanına dayanılarak hastaların ilaçları almadıkları sonucuna ulaşılamayacağını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacının, Kuruma gerçeğe aykırı reçete faturalandırdığı gerekçesiyle hakkında uygulanan cezai işlemin iptaline ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin ... Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin 2016 yılı Eczane Protokolünün (5.3.2.) maddesi; "Eczacının, Kuruma fatura ettiği reçetelerde bulunması gereken ve reçete muhteviyatı ilaçların reçete sahibine ya da yakınına teslim edildiğine ilişkin imzanın, reçete sahibine veya ilaçların teslim edildiği yakınına ait olmadığının tespit edilmesi halinde, reçete bedelinin 5 (beş) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı yazılı olarak uyarılır, tekrarı halinde reçete bedelinin 5 (beş) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) ay süre ile sözleşme yapılmaz. Ancak hastanın ilacı aldığını beyan etmesi durumunda bu madde hükmü uygulanmaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu Protokolün (4.3.6.) maddesinde ise “Protokolün 5.3 üncü maddesinde düzenlenen hallerde reçete bedellerinin ödenmeyeceği ve kurumca yapılan yersiz ödeme olması halinde faiziyle birlikte tahsil edileceği” düzenlenmiştir.

2016 yılı Eczane Protokolünün (5.3.2.) maddesindeki sorumluluğu bilerek sözleşmeyi imzalayan ve basiretli bir tacir gibi davranması beklenen eczacının, ilaçların tesliminde kendisinden beklenen özeni göstermesi ve ilaçların teslim edildiği kişinin hasta ya da yakını olduğunu gösterir belgenin ibrazını istemesi gerekmekte olup, anılan madde hükümlerinin uygulanabilmesi için, hasta ya da yakınına teslim edilmeyen ilaçlara ait reçetelerin Kuruma fatura edilmiş olması yeterli olduğundan, eczacı ya da çalışanlarının kastı veya dahli aranmaz.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; Mahkemece alınan tanık beyanına göre, davacı eczacı tarafından davalı Kuruma fatura edilen 1 adet reçetedeki ilacın hasta tarafından alınmadığı ve kullanılmadığının sabit olduğu, davalı Kurumun 2016 yılı Eczane Protokolünün (5.3.2.) ve (4.3.6.) maddeleri uyarınca davacı eczacıya uyguladığı 13.898,78 TL cezai şart ve 1. kez uyarı cezası ile ödenen reçete bedeli olan 6.949,39 TL'nin iadesi istemine ilişkin işlemin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR