Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/2924 K.2025/5518

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ... 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun'a (1416 sayılı Kanun) göre Yüksek Lisans eğitimi için önce Almanya'ya gönderildiğini, Almanya'da bu alanda İngilizce eğitim veren üniversite bulunmaması nedeniyle eğitimine İngiltere'de devam ettiğini, davalının ...

1. Noterliğinin 26.02.2020 tarihli ve 1938 yevmiye numaralı taahhütnamesi ile yükümlülüklerinin yerine getirmeyi ve eğitimini başarıyla tamamlamayı kabul ve taahhüt ettiğini, diğeri davalı kefillerin de aynı tarihli kefaletname ile davalı ... taahhüt ettiği borcun bir kısmından asıl borçlu ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmayı kabul ettiklerini, davalı ... öğrenimini belirlenen süre içinde tamamlayamadığını, 12.10.2021 tarihi itibariyle bursiyerlik ile ilişiğinin kesildiğini ve yüklenme senedinde belirtilen bedellerin tahsili kararı alındığını, davalıların gönderilen ihtarnamelere rağmen ödeme yapmadıklarını ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 38.099,64 TL, 27.428,71 Sterlini ve 20.702,03 USD anapara borcunun, ödenmeyen anapara tutarına ait her bir ödeme tarihi itibariyle hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan (kefillerin her birinin sorumlu olduğu miktarla sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri; kefil olan davalı müvekkilleri yönünden husumet itirazında bulunduklarını, davalı ... yüksek lisans eğitimi alacağı ülke olan Almanya’da ilgili bölümün bulunmadığının anlaşılması üzerine ülke ve üniversite değişikliği yapmak zorunda kaldığını, ayrıca eğitim süresinin Covid-19 salgınının yoğun olan dönemine denk geldiğini ve bu nedenle eğitiminde bazı gecikmelerin yaşandığını, mücbir sebepler nedeniyle eğitimini tamamlayamamış olarak görünmekte ise de master diplomasını bilahare alabildiğini, dava konusu alacaklar bakımından davalıların temerrüde düşürülmediğini,

ülkede yaşanan ekonomik zorluklar ve döviz kurundaki hızlı yükselişler dikkate alıdığında yabancı para cinsinden alacak talebinin fahiş ve hakkaniyete aykırı bulunduğunu, kefaletlerin genel işlem koşullarına aykırı olduğunu, kefilliğin yasal unsurlarının oluşmadığını, kefalet senedinde eş rızasının alınmadığını ve imzaların kendi el yazılarıyla atılmadığını, pandemi koşullarının yarattığı mücbir sebep nedeniyle asıl borçluların ve dolayısıyla kefillerin de borçtan kurtulmuş olduğunu savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'un 1416 sayılı Kanun kapsamında, davacı idare adına yüksek lisans öğrenimi yapmak üzere görevlendirildiği, öğrenim süresinin 12.10.2020-11.10.2021 tarihleri arasını kapsadığını, dosya kapsamında davalı ...'un öğreniminin tamamlandığına ilişkin herhangi bir bilgi belgeye rastlanılmadığı, sürenin bitiminden sonra ek süre talebinde de bulunulmadığı,

öğrenimini azami sürede tamamlayarak göreve başlamayan ve buna dair yüklenme senedi kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmeyen davalı ...'un ve kefalet senedi kapsamında diğer davalıların, davacı İdareye karşı sorumlu oldukları gerekçesiyle; davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesinin 27.06.2025 tarihli iki ayrı ek kararıyla; usulüne uygun muhtıra tebliğine rağmen davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından, nispi olarak yatırılması gereken istinaf harcının tamamlanmadığı gerekçesiyle, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının yapılmamış sayılmasına karar verilmiş; ek karara karşı, davalılar vekillerince istinaf yoluna başvurulmamış olup, dosya davacılar vekilinin istinaf istemi yönünden inceleme yapılmak üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı vekilinin, hükme karşı davalılar vekillerinin istinaf dilekçeleri üzerine katılma yoluyla istinaf isteminde bulunduğu, davalılar vekilinin istinaf başvurularının ise eksik istinaf harcının tamamlanmamış olması nedeniyle yapılmamış sayılmasına karar verildiği, bu kararın davalılarca istinaf edilmediği, bu durumda davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz isteminin de 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 348/2. maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; asıl istinaf eden tarafın harç yatırmaması ya da diğer bazı usuli eksiklikler sebebiyle katılma yoluyla istinaf eden tarafın istinaf hakkının ortadan kaldırılmasının, adil yargılanma hakkı ile bağdaşmayacağı, katıma yoluyla yapılan başvurunun doğrudan mahkemeye erişim hakkı kapsamında olduğu, bu başvurunun bağımsız bir hukuki sonuç doğuracağı gözetilmeden salt asıl başvurunun reddi sebebiyle incelenmemesinin adil yargılanma ve mahkemeye erişim hakkının ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yüksek lisans yapmak için yurt dışına gönderilen davalının, eğitimini tamamlamaması nedeniyle davacı İdare tarafından yapılan giderlerin tahsili istemine ilişkindir.

6100 sayılı Kanunun 348. maddesi; "(1) İstinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, vereceği cevap dilekçesi ile istinaf yoluna başvurabilir. İstinaf yoluna asıl başvuran taraf buna karşı iki hafta içinde cevap verebilir.

(2) İstinaf yoluna başvuran, bu talebinden feragat eder veya talebi bölge adliye mahkemesi tarafından esasa girilmeden reddedilirse, katılma yolu ile başvuranın talebi de reddedilir. " hükmünü içermektedir.

Katılma yolu ile istinaf, asıl istinaf talebine sıkı sıkıya bağlı olup ona tabidir. Bu nedenle asıl tarafın istinaf talebi esasa girilmeden reddedilirse, katılma yolu ile istinaf talebi de reddedilir.

Temyizen incelenen kararda; katılma yoluyla istinaf talebinin asıl istinaf istemine bağlı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR