Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/413 K.2025/3615

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalılardan bursiyer ... için yurtdışı öğrenimi için burs tahsis edildiğini, diğer davalıların ve bursiyerin kefalet senedi ile koşulları kabul ettiklerini, bursiyere öğrenim süresince ödemelerin yapıldığını, bursiyerin süresinde öğrenimini tamamlayamaması nedeniyle taahhüde aykırı davranıldığı ileri sürerek; 317.595,34 USD ve 7.228,34 TL anapara ve faizlerinin asıl borçlu ve kefillerin her birinin sorumlu oldukları miktar kadarı ile müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; İdare Mahkemesinde açılan davanın sonucunun beklenilmesini, davanın zamanaşımına uğradığını, davalının zorunlu hizmeti yerine getirmek istemesine rağmen davacının bundan kaçındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Bölge İdare Mahkemesi kararı ile davalının yurtdışında almış olduğu master ve doktora eğitiminde geçen sürelerin mecburi hizmet olarak ifa edilmesi ve yapılan masrafların mecburi hizmet olarak ödenmesinde o tarihlerde mevzuata göre engel bir durum bulunmadığı belirtilerek işlemin kesin olarak iptal edilip, davalının göreve başlatıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; eldeki davanın 27.07.2022 tarihinde açıldığı, davalı bursiyerin ise 18.03.2021 tarihli ve davanın temelini oluşturan işleme karşı İdare Mahkemesine daha önce dava açmış olduğunu ve Ankara 14. İdare Mahkemesinde görülen davanın sonucunun davalı bursiyerin borçluluk durumunu doğrudan etkileyeceğini davacının bildiği, İdare Mahkemesince 18.03.2021 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi halinde idare açısından talep edilebilir bir alacağın bulunmayacağının açık olduğu,

nizalı alacakların yargılama veya icra makamları önünde talep konusu edilmesini engelleyen bir hukuk kuralı bulunmamakla birlikte, söz konusu alacağın talep edilebilir olmadığı nizanın çözümlenmesi sonrasında ortaya çıkarsa talep edenin de bunun sonuçlarına katlanması usul hukukunun gereği olduğu,

İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu ve kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceğine ilişkin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326/1 maddesi gözetildiğinde vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davada haksız çıkan davacıya yükletilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili;davanın açıldığı tarihe göre haklı olunan davada sonradan verilen İdare Mahkemesi kararı gerekçe gösterilerek davanın reddedilip idare aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını,davanın konusuz kalması gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı tarafın üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yüksek lisans ve doktora yapmak için yurt dışına gönderilen davalı ...'nın, eğitimini tamamlamadan yurda dönmesi nedeniyle davacı tarafından davalı için yapılan eğitim giderlerin tahsili istemine ilişkindir.

1. Davalı ...'nın 1416 sayılı Yasa kapsamında resmi-burslu statüde Bakanlık hesabına ve ...

Üniversitesi adına “Eğitim Bilimleri” alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimi görmek üzere ABD'ye gönderildiği, davalının doktora öğrenimini tamamlayamadığı ve sonraki süreçte davalıya 18.03.2021 tarihli ve E. 51387834 sayılı yazısı ile yurt dışı öğrenim giderlerinin ödenmesinin talep edildiği, 18.03.2021 tarihli işlem aleyhine davalı tarafından açılan davada Ankara 14. İdari Mahkemesinin 23.06.2022 tarihli ve 2021/688 E., 2022/1503 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği,

temyiz üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 14.12.2022 tarihli ve 2022/2650 E., 2022/3046 K. sayılı kararı ile davanın kesin olarak kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve davalı ...'nın 03.04.2023 tarihi itibarıyla Dicle Üniversitesinde göreve başladığı anlaşılmıştır.

2. Davacı Kurum'un dava açmadan önce davalı bursiyerin davanın temelini oluşturan işleme karşı dava açmış olduğunu ve işlemin iptaline karar verilmesi halinde idare açısından talep edilebilir bir alacağın bulunmayacağını bildiği ve dava konusu alacağın talep edilebilir olmadığı, nizanın çözümlenmesi sonrasında ortaya çıktığında, talep edenin bunun sonuçlarına katlanması usul hukukunun gereğidir.

Hal böyle olunca; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326/1 maddesi gereğince vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davada haksız çıkan davacıya yükletilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. 3. Temyizen incelenen karar, kararda belirtilen gerekçeye göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR