Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/4193 K.2025/5556

İlk Derece Mahkemesince, kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin dava dışı .......in avukatı olduğunu, müvekkillerinin ....... adına vekaleten Gaziantep 3. Aile Mahkemesinin 2020/687 E., 2022/526 K. sayılı dosyasında davalı ...'e karşı nafaka davası açtığını, dava dosyasının 07.06.2022 tarihli 7. celsesinde .. ... asaleten duruşmaya katılarak davadan feragat ettiğini bildirdiğini, müvekkilinin bu durumdan haberdar olmadığını, Aile Mahkemesinde tarafların müvekkili olan avukatı saf dışı bırakarak kendi aralarında uzlaştıklarını, bu nedenle davalı aleyhine karşı yan vekalet ücretinin tahsili için icra takibi başlattığını belirterek, Gaziantep İcra Dairesinin 2023/65231 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı; cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.12.2023 tarihli ve 2023/225 E., 2023/384 K. sayılı kararıyla; davacının mesleki amaçla hareket ettiği, davalının ise hizmet alan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda tanımı yapılan tüketici olduğu, davanın 18.07.2023 tarihinde ikame edildiği, somut uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinin görev alanına girdiği gerekçesiyle, görev dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

2. Dosyanın tevzi edildiği Gaziantep 1. Tüketici Mahkemesinin 12.03.2024 tarihli ve 2024/79 E., 2024/105 K. sayılı ilamıyla; dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olmasının dava şartı olarak öngörüldüğü, bu durumda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre davacının, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu ancak dava dilekçesi ekinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın bulunmadığı, verilen kesin sürede arabuluculuk tutanağı sunulmadığı gerekçesiyle, davanın özel dava şartı (zorunlu arabuluculuk) yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece taraflar arasında bir tüketici işlemi bulunmadığı ve Tüketici Mahkemesinin görevsiz olduğu dikkate alınarak karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekirken arabuluculuk dava şartının yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacılar tarafından takip edilen dava dosyasında tarafların sulh olması nedeniyle karşı yan vekalet ücretinin takip edilen dava dosyasının karşı tarafından Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesi gereğince tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, kanun yararına temyiz aşamasında uyuşmazlık Tüketici Mahkemesinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6502 sayılı Kanunun 3. maddesine göre; tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

6502 sayılı Kanunun 73. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa Tüketici Mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici, diğer tarafın ise satıcı, sağlayıcı ya da müteşebbis olması gerekir.

Somut olayda, davacı vekillerin dava dışı müvekkili ... adına vekaleten, davalı aleyhine Gaziantep 3. Aile Mahkemesinin 2020/687 E., 2022/526 K. sayılı nafaka davasını açtıkları, eldeki davanın ve nafaka davasının davalısı olan ... ile davacılar arasında herhangi bir vekâlet veya sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, davalının da tüketici olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabulü mümkün değildir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.

O halde Mahkemece, taraflar arasında bir tüketici işlemi bulunmadığı ve Tüketici Mahkemesinin görevsiz olduğu dikkate alınarak karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekirken arabuluculuk dava şartının yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerekmiştir.

V. KARAR