Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/4410 K.2025/5123

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-davacı kadın vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 17.04.2025 tarih ve 2024/7196 E., 2025/3809 K. sayılı kararıyla davalı-davacı kadın vekilinin adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı-davacı kadın vekilinin yaptığı itiraz üzerine, dosya 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 337/2. maddesi uyarınca itirazı incelemekle görevli olan Dairemize gönderilmiştir.

Adli yardım talebinin reddine dair kararın itirazen incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine, dava dosyası Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 334. maddesinde "(1) Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuka korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilirler.

(2) kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabilirler. (Anayasa Mahkemesinin 24.09.2024 Tarihli ve E.2024/78, K:2024/164 Sayılı Kararı ile bu fıkra iptal edilmiştir. Bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (21.08.2025) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.

(3)Yabancıların adli yardımdan yararlanabilmeleri ayrıca karşılıklılık şartına bağlıdır " hükmü getirilmiştir. Aynı Kanun'un 336. maddesinde ise " (2) Talepte bulunan kişi, iddiasının özeti ile birlikte, iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. (3) Kanun yollarına başvuru sırasında adli yardım talebi bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya yapılır.

(4) Adli yardım talebine ilişkin evrak, her türlü harç ve vergiden muaftır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Diğer yandan aynı Kanun'un 337/2. maddesi gereğince; adli yardımın talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir.

Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması halinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması halinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.

Somut olayda, davalı-davacı kadın vekilinin adli yardım isteminin yukarıda belirtilen Kanun hükmünün öngördüğü şartları taşımadığı görülmekle, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin adli yardım talebinin reddine ilişkin kararı yasaya uygun olduğundan, davalı-davacı kadın vekilinin yerinde bulunmayan itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.