Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2025/465 K.2025/4307

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinden ... A.Ş. ile ... A.Ş. nin adi ortaklık oluşturmak sureti ile davalı ... ile imzaladıkları 30.12.2009 tarihli " ... Atıkların Toplanması, Nakli ile Cadde ve ... Hizmeti İşine Ait Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi"ne istinaden 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında hizmet verdiklerini, müvekkili ... A.Ş. nin çöp toplama faaliyetini bölünme ile yeni kurulan diğer müvekkili ...

A.Ş. ye devrettiğini, sözleşme süresince 5510 sayılı Kanun'da yapılan değişikliğin davalı tarafından yanlış yorumlandığını ve şirketin istihkaklarından haksız kesintiler yapıldığını, 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesine eklenen bendinde, sigorta primlerini düzenli ödeyen ve sigortasız işçi çalıştırmayan işverenleri teşvik etmek amacıyla sigorta prim oranının %5'lik kısmının Hazinece karşılanacağının belirtildiğini, ancak davalı Belediyenin söz konusu prim indirimlerini hak edişlerinden haksız olarak kestiğini ileri sürerek.

327.336,65 TL'nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran Temmuz 2010 dönemlerinde davacı ... A.Ş. ile ... A.Ş. adi ortaklığının hak edişlerinden haklı nedenle kesinti yapıldığını, ancak Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım 2010 tarihlerinde davacı ... ve ... şirketlerinin, Aralık 2010 döneminde ise davacı ... ve ... şirketlerinin hak edişlerinden herhangi bir kesinti yapılmadığını, adi ortaklığın hakedişlerinden toplam 150.077,24 TL puanlık indirimlerin 4734 sayılı KİK hükümleri ve ilgili firma ile imzalanan hizmet alımlarına ait birim fiyat hizmet alımı sözleşmesi doğrultusunda yapıldığını, firmanın sözleşmenin imzalanması aşamasında bu kesintinin yapılacağından haberdar olduğu gibi ve onayının da bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.11.2017 tarihli kararıyla; davanın kısmen kabulü ile 178.299,03 TL'nin 19.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 26.02.2019 tarihli ilamla; tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmediği belirtilerek, davacılar eldeki davada, 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında, sözleşme süresince hakedişlerinden yapılan %5 oranındaki kesintilerin 5510 sayılı Kanun'un 81/1-1 maddesi hükmüne ve sözleşmeye aykırı olarak kesildiğini ileri sürerek iadesini istediği, Mahkemece 13.01.2017 tarihli ek bilirkişi hükme esas alınarak, davacıların Şubat-Temmuz 2010 dönemine ait hak edişlerinden haksız olarak kesildiği kabul edilen 178.299,03 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

davacılar vekili rapora itirazında, Ağustos-Aralık 2010 dönemlerine ilişkin tüm belgelerin dosyaya kazandırılmadığını ve bilirkişilerce bu dönemlere ilişkin hakedişlerinde kesinti yapılıp yapılmadığı hususunda yeterli inceleme yapılmadan düzenlenen raporun hatalı olduğunu itirazen bildirdiğini buna rağmen, Mahkemece mevcut raporla yetinilerek karar verilmesinin hatalı olduğu, Mahkemece davacıların Ağustos-Aralık 2010 dönemlerine ilişkin hakedişlerinden de kesinti yapılıp yapılmadığına ilişkin davalı Belediyede mevcut olan tüm belgeler getirtilerek,

davacı tarafın tüm itirazları karşılanacak şekilde taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak sureti ile hasıl olacak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, karar davacı yararına bozulmuştur.

2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı tarafından yapılan kesintilerin haksız olduğunun sabit olduğu, bu kesintilerin mevzuata ve taraflar arasındaki sözleşmelere ve işin niteliğine aykırı düştüğü gerekçesiyle; davanın kabulüne, 327.336,65 TL'nin 19.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili.

Mahkeme kararının gerekçesinin yetersiz olduğunu, dava konusu işlemin iş mahkemelerinin görev alanına girdiğini, davacıların hak edişlere karşı süresinde ve usulüne uygun itirazları olmadığından sonradan hak edişe ilişkin hususları dava konusu edemeyeceklerini, işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin değişikliklerin (artış veya düşüşlerin) fiyat farkı hesabına yansıtılacağının ortada olduğunu, dava konusu işlemin mevzuat hükümleri doğrultusunda yapıldığını, davaya konu %5'lik kesinti ile ilgili işlemin Sayıştay tarafından yapılan denetleme raporu uyarınca da hukuka uygun olduğunu,

kesinti tarihleri itibariyle müvekkili temerrüde düşürülmediğinden davacıların faiz talep edemeyeceğini, bilirkişi raporlarına yapılan itirazları değerlendirilmeden ve ek rapor alınmadan karar verildiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesine 5763 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile eklenen işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı yönündeki 5 puanlık prim indirim bedelinin davalıdan tahsiline yönelik alacak istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, 5510 sayılı Kanunun 81/1 maddesine, 5763 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile eklenen ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren (1) numaralı bentte.

"Bu kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör iş verenlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır." hükmünün yer almasına, Hazine tarafından karşılanan prim tutarlarının davacı yüklenicilerin hakedişinden kesilmesine, davacı yüklenicilerin hak ettiği 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan indirimleri davalı Belediyenin almasına,

yapılan bu işlemin ne sözleşmede geçen fiyat farkı talebi ne de idareden alacağı sözleşme bedeline ek bir talep olup, sadece sigorta ödemelerinde devletin sağladığı bir ek katkı olmasına, sigorta primlerini ödemeyi üstlenmiş olan yüklenici, kendi sorumluluğunu yerine getirirken ve bu arada devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bunun Belediyeye geçirilmesinin yerinde olmamasına, Mahkemece, davalı tarafından davacıların hakedişlerinden yapılan kesintilerin haksız olduğu kabul edilerek, bozma kararına uygun ve hükme esas alınmaya elverişli bilirkişi raporuna göre karar verilmiş olmasına,

davalı Belediyeye verilen 19.04.2012 tarihli ve 7975 sayılı dilekçe ile, hak edişlerden yapılan kesintilerin iadesinin talep edildiğinin anlaşılmasına göre, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR